Zelfredzaamheid

‘Onderschat niet hoe eenzaam veel alleenstaande moeders zijn’

Ervaringsdeskundige Eva Yoo Ri Brussaard (39) is een van de drie genomineerden voor de Zorg+Welzijn Award. Haar stichting Single Supermom is in twaalf jaar uitgegroeid tot de grootste community voor alleenstaande moeders in Nederland. ‘Versterk de ouders, dan gaat het ook beter met de kinderen en het gezin. Daar strijd ik voor.’
Participatie

Minister van Gehandicaptenzaken: ‘De gebarentolk naast Rutte is een mijlpaal’

Rick Brink (34) is de allereerste minister van Gehandicaptenzaken van ons land. Hij werd tijdens een live tv-show officieel benoemd, maar dat betekent zeker niet dat het alleen maar een functie voor de show is. ‘We hebben al een hoop bereikt.’
Wijkteam
schaar en gaas

Corona-update: Stilte voor de storm in de wijkverpleging

Waar Noord-Brabant buffelt, verwacht de wijkverpleging in de Randstad elk moment de coronapiek. Floris Wols, wijkverpleegkundige in Rotterdam,  bereidt zichzelf en zijn team voor op de storm. ‘Wij investeren veel in cliëntcontact en de relatie met mantelzorgers en familie. Dat betaalt zich nu uit in bereidwilligheid.’
Vrijwilligers

‘We doen goed voor elkaar en voor anderen en dat slaat…

Maatschappelijk werker Pauline Calmez (25), oprichter en directeur van Netwerk Nieuw Rotterdam, is een van de drie genomineerden voor de Zorg+Welzijn Award. Haar lukt wat velen niet lukt: (kwetsbare) jongeren activeren en enthousiasmeren om vrijwilligerswerk te doen.

Naar een reëel perspectief op zelfredzaamheid en re-integratie

In dit essay gaan we in op zogeheten 'rechtvaardige' re-integratie. Op basis van ervaringskennis laten we zien dat levenskansen, levensrisico's en praktische mogelijkheden om een nieuwe start te maken niet gelijk verdeeld zijn. Er kan dan ook niet a-priori van zelfredzaamheid worden uitgegaan. Toch gebeurt dit vaak, met schade voor werkzoekenden tot gevolg.
Zelfredzaamheid

Blog: Hoe moet het nu met oma?

De dementerende oma van Zorg+Welzijn hoofdredacteur Sophie van Hogendorp is gevallen en werd in een donker huis gevonden. Onder normale omstandigheden is dat al naar, maar in de huidige crisis is de situatie nog nijpender geworden. 'Mijn oma is maar één persoon. Maar haar situatie maakt het coronavirus voor mij tastbaar.'
Zelfredzaamheid
oudere vrouw die mobiel belt

Corona-update: Chaos, angst en creativiteit

‘Het is chaos. Chaos vanuit huis’, vertelt sociaal werker Sjef van der Klein maandagmiddag. Als we hem langer beluisteren blijken zijn collega’s en hij juist goed te weten hoe ze in deze buitengewone omstandigheid moeten opereren, maar het is hoe dan ook wennen.
Zelfredzaamheid
Sjef van der Klein is Sociaal Werker van het Jaar 2018

Blog: Een passende woning voor iedereen

Als we willen dat ouderen langer thuis kunnen wonen, zijn er voldoende passende woningen nodig. Maar uit recent onderzoek van ouderenbond ANBO blijkt dat één op de drie ouderen geen geschikte woonruimte kan vinden. Hoe lossen we dat op? Sociaal werker Sjef van der Klein denkt dat dat niet zo moeilijk is: benut slim wat er al wél is!
Zelfredzaamheid
Voor de ouderenzorg van de toekomst hebben professionals in de nulde en eerste lijn meer houvast nodig.

Zorg voor ouderen is meer dan ooit: naar de mens kijken

Voor de ouderenzorg van de toekomst hebben professionals in de nulde- en eerstelijn meer houvast nodig. En meer kennis over de mogelijkheden om thuis te blijven wonen. De tijd dringt, want de zorg voor ouderen wordt complexer en omvangrijker. ‘Kijk verder dan de diagnose.’
Zelfredzaamheid

Onderzoek: Langer thuis kan niet zonder wijknetwerk

Wat hebben ouderen nodig om zo lang mogelijk gezond en gelukkig thuis te blijven wonen. Het antwoord: een sterker lokaal netwerk, gebouwd door goed opgeleide sociaal werkers. 

Over zelfredzaamheid

Zelfredzaamheid zorgt voor dilemma's

‘Wanneer de overheid vasthoudt aan zelfredzaamheid als norm, worden drempels opgeworpen waardoor mensen worden uitgesloten van voorzieningen.' Dat zegt de Nationale ombudsman in zijn jaarverslag 2016. Ook onder professionals is er een levendige discussie over hoe ver zelfredzaamheid moet gaan en voor welke cliënt. Langer thuis wonen stelt ouderen en zorgverleners bijvoorbeeld dagelijks voor dilemma’s over zelfredzaamheid.

Lees meer

Wanneer is je cliënt zelfredzaam? Wanneer hij of zij het vermogen heeft om zichzelf te redden op alle levensterreinen, met zo min mogelijk professionele ondersteuning. Dat is de formulering in de zorg voor ouderen. Het idee is dat door behoud en/of versterking van zelfredzaamheid de – extra – zorg kan worden voorkomen of uitgesteld. Maar zelfredzaamheid gaat verder. Het gaat ook over het vermogen om jezelf te redden met behulp van vrienden, buren, familie en vrijwilligers.

Beperkingen

En niet alleen voor ouderen geldt dat professionals inzetten op zo groot mogelijke zelfredzaamheid. Ook in de schuldhulpverlening, zorg voor chronisch zieken en voor mensen met een beperking is zelfredzaamheid het devies. Het thema is een leidraad geworden in de hulpverlening, maar inmiddels lopen professionals ook tegen de beperkingen op. Want hoe ver kun je gaan met begeleiding van je cliënt met als uitgangspunt zo veel mogelijk zelfredzaam? Veel kwetsbare mensen kunnen niet zelfredzaam zijn, sommige mensen hebben altijd ondersteuning nodig.

De vraag werpt zich zo langzamerhand op of de – politieke – nadruk op zelfredzaamheid niet al te ver gaat. De nationale ombudsman uitte flinke kritiek in april 2017: ‘Wanneer de overheid vasthoudt aan zelfredzaamheid als norm, worden drempels opgeworpen waardoor mensen, burgers, worden uitgesloten van voorzieningen, overheidsdiensten en al het andere goede dat de samenleving heeft te bieden. Het stellen van eisen aan burgers waarvan vaststaat dat zij daar niet aan kunnen voldoen, is niet behoorlijk.’

Participeren

Maar de professionele nadruk of zelfredzaamheid heeft zeker ook geleid tot verbetering van de hulpverlening. Professionals zijn meer gaan denken en werken vanuit hun cliënt. Er zijn ook organisaties opgericht die zelfredzaamheid als basis hebben voor hun dienstverlening. Zoals de Stichting DeBroekriem, een organisatie die mensen helpt om in de maatschappij te participeren. De oprichters van de stichting geloven dat de zelfredzaamheid van burgers dankzij slimme verbindingen vergroot kan worden. En hun concept is succesvol, want volgens de oprichter heeft 61 procent van de vrijwilligers die zich aanmeldden bij DeBroekriem binnen een half jaar een baan, ook de mensen die daarvoor al langere tijd thuis zaten.

Schulden

Ook in de schuldhulpverlening is zelfredzaamheid niet alleen een doel, maar ook een middel om schulden kwijt te raken. De kans dat mensen terugvallen in schulden, nadat ze met succes een schuldentraject hebben doorlopen, is best groot. Vier jaar na afronding van het traject zijn er bovengemiddeld veel betalingsachterstanden. Om dit te voorkomen, zou er meer ingezet moeten worden op budgetbeheer. En mensen te leren zelf met hun budget om te gaan.

In dit dossier wordt het thema zelfredzaamheid in allerlei facetten belicht. Het blijft een leidraad in de hulpverlening, immers de beste motivatie is de eigen motivatie. De vraag is hoe ver je als professional kunt gaan in het niet helpen, om de zelfredzaamheid van de cliënt te bevorderen. Lees in dit dossier de artikelen over deze discussie en over de oplossingen die professionals vinden.

Uitgelicht congres

Jaarcongres Eenzaamheid

ReeHorst

Congres Zorgmijders

ReeHorst

Congres Wijkteams 2020

ReeHorst

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag in de wijk

ReeHorst

Lustrum: Dag van de sociaal werker

ReeHorst