Zelfredzaamheid

Participatie
laaggeletterdheid

‘Laaggeletterden lastig te bereiken, sociaal werkers kunnen helpen’  

Om laaggeletterdheid aan te pakken zijn er in Nederland al ruim 200 Taalhuizen. Daar kunnen mensen hun taalvaardigheden ontwikkelen. Maar werkt die aanpak wel? De doelgroep bereiken is moeilijk voor de taalhuizen, blijkt uit onderzoek. Sociaal werkers zijn heel belangrijk om laaggeletterden over de drempel te helpen, zegt directeur-bestuurder van Stichting Lezen en Schrijven Geke van Velzen.
Participatie

‘Blijf je tussen je vier muren, dan glij je alleen maar…

In het Overijsselse Dalfsen poppen steeds meer ontmoetingsinitiatieven op. Dorpsgenoten ontmoeten elkaar bij een goed gekookte en betaalbare maaltijd. Opbouwwerker Peter ten Have, die jaren geleden vanwege een alcoholverslaving zelf heel diep in de put zat, is de drijvende kracht. Movisie publiceert binnenkort zijn succesverhaal, lees alvast dit voorproefje van Ten Have.
Zelfredzaamheid
voedingsmythes

‘Natuurlijk’ eten is altijd het beste en 8 andere voedingsmythes 

Elk pondje gaat door het mondje, zéker bij de oudere, stilzittende cliënt. Een ontbijtkoek, bruin brood, ‘natuurlijke’ voeding: wat is nu echt gezond? In dit artikel worden 9 hardnekkige voedingsmythes ontkracht door experts en krijg je adviezen die wel kunnen bijdragen aan een gezonder eet- en drinkpatroon.
Zelfredzaamheid

COLUMN Politieke bewustwording

De oorlog in Oekraïne haalt behalve nare ook mooie herinneringen bij mij boven over Chili, het land dat ons gezin in 1974 ontvluchtte. Eén mooie herinnering bevat een les die ik hier graag met sociaal professionals deel.
Wijkteam
Anne Elsingshorst is blogger bij Zorg+Welzijn

De charme van de wijk, het domein van wijkverpleegkundigen én sociaal…

Dat werken in de wijk zeker niet suf maar uitdagend is, wil wijkverpleegkundige Anne Elsinghorst laten zien in haar blogs. Haar verhalen, die dus meer inhouden dan die steunkousen aantrekken of mensen douchen, worden nu gebundeld tot een boek. Anne vertelt over samenwerken met sociaal werkers, de kwetsbare ouderen en hoe het bloggen haar leven heeft verrijkt.
Jeugdhulp
Chronisch beperkte jongeren

Gelijke kansen voor jongeren met chronische aandoening: wat is daarvoor nodig?

Jongeren met een chronische aandoening hebben vaak een achterstand op hun leeftijdsgenoten als het gaat om onderwijs, werk en financiële zelfredzaamheid. Hoe zorgen we voor meer gelijkwaardigheid? Volgens Femke van Zoggel, operationeel manager van stichting JongPIT, ligt daar (ook) een belangrijke taak voor sociaal professionals. ‘Onze doelgroep mist vaak ondersteuning. Sociaal professionals kunnen dat bij uitstek bieden.’
Informele zorg
Herstelacademies

Wat is de meerwaarde van Herstelacademies?

Het Trimbos-instituut doet de aankomende jaren uitgebreid onderzoek naar de bijdrage die Herstelacademies kunnen leveren aan het herstel van mensen met psychische problemen. Maar wat kunnen we daar nu al over zeggen? Ton Verspoor is mede-initiatiefnemer en manager van Enik Recovery College en ziet dagelijks wat de positieve impact van Herstelacademies kan zijn: ‘Onze bezoekers herstellen door van elkaar te leren.’
Zorgmijders

7 documentaires over GGZ die je niet mag missen

De afgelopen jaren zijn er veel documentaires over geestelijke gezondheidszorg uitgebracht. We zetten 7 docu's op een rij die je als sociaal werker in de GGZ niet mag missen. 
Zelfredzaamheid

ZO KAN HET OOK ‘Steeds meer mensen pakken zelf de…

'Ik vind het leuk om de knuppel in het hoenderhok te gooien en te kijken waar de kippen heen lopen. Dat kan ik doen omdat ik niets te verliezen heb.' Aan het woord is Mike Brantjes, coördinator van buurtplatform Hart voor de K-buurt.
Zelfredzaamheid

Hoe Positieve Gezondheid voor een vitaal en veerkrachtig Texel zorgt

Vitale en veerkrachtige inwoners, in plaats van meer en meer verpleeghuisbedden. Dat is het doel van de Coalitie Positieve Gezondheid op Texel. De vergrijzing en zorgvraag op het Waddeneiland neemt toe, maar met een focus op Positieve Gezondheid hoopt de coalitie het tij te keren.

Over zelfredzaamheid

Zelfredzaamheid zorgt voor dilemma's

‘Wanneer de overheid vasthoudt aan zelfredzaamheid als norm, worden drempels opgeworpen waardoor mensen worden uitgesloten van voorzieningen.' Dat zegt de Nationale ombudsman in zijn jaarverslag 2016. Ook onder professionals is er een levendige discussie over hoe ver zelfredzaamheid moet gaan en voor welke cliënt. Langer thuis wonen stelt ouderen en zorgverleners bijvoorbeeld dagelijks voor dilemma’s over zelfredzaamheid.

Lees meer

Wanneer is je cliënt zelfredzaam? Wanneer hij of zij het vermogen heeft om zichzelf te redden op alle levensterreinen, met zo min mogelijk professionele ondersteuning. Dat is de formulering in de zorg voor ouderen. Het idee is dat door behoud en/of versterking van zelfredzaamheid de – extra – zorg kan worden voorkomen of uitgesteld. Maar zelfredzaamheid gaat verder. Het gaat ook over het vermogen om jezelf te redden met behulp van vrienden, buren, familie en vrijwilligers.

Beperkingen

En niet alleen voor ouderen geldt dat professionals inzetten op zo groot mogelijke zelfredzaamheid. Ook in de schuldhulpverlening, zorg voor chronisch zieken en voor mensen met een beperking is zelfredzaamheid het devies. Het thema is een leidraad geworden in de hulpverlening, maar inmiddels lopen professionals ook tegen de beperkingen op. Want hoe ver kun je gaan met begeleiding van je cliënt met als uitgangspunt zo veel mogelijk zelfredzaam? Veel kwetsbare mensen kunnen niet zelfredzaam zijn, sommige mensen hebben altijd ondersteuning nodig.

De vraag werpt zich zo langzamerhand op of de – politieke – nadruk op zelfredzaamheid niet al te ver gaat. De nationale ombudsman uitte flinke kritiek in april 2017: ‘Wanneer de overheid vasthoudt aan zelfredzaamheid als norm, worden drempels opgeworpen waardoor mensen, burgers, worden uitgesloten van voorzieningen, overheidsdiensten en al het andere goede dat de samenleving heeft te bieden. Het stellen van eisen aan burgers waarvan vaststaat dat zij daar niet aan kunnen voldoen, is niet behoorlijk.’

Participeren

Maar de professionele nadruk of zelfredzaamheid heeft zeker ook geleid tot verbetering van de hulpverlening. Professionals zijn meer gaan denken en werken vanuit hun cliënt. Er zijn ook organisaties opgericht die zelfredzaamheid als basis hebben voor hun dienstverlening. Zoals de Stichting DeBroekriem, een organisatie die mensen helpt om in de maatschappij te participeren. De oprichters van de stichting geloven dat de zelfredzaamheid van burgers dankzij slimme verbindingen vergroot kan worden. En hun concept is succesvol, want volgens de oprichter heeft 61 procent van de vrijwilligers die zich aanmeldden bij DeBroekriem binnen een half jaar een baan, ook de mensen die daarvoor al langere tijd thuis zaten.

Schulden

Ook in de schuldhulpverlening is zelfredzaamheid niet alleen een doel, maar ook een middel om schulden kwijt te raken. De kans dat mensen terugvallen in schulden, nadat ze met succes een schuldentraject hebben doorlopen, is best groot. Vier jaar na afronding van het traject zijn er bovengemiddeld veel betalingsachterstanden. Om dit te voorkomen, zou er meer ingezet moeten worden op budgetbeheer. En mensen te leren zelf met hun budget om te gaan.

In dit dossier wordt het thema zelfredzaamheid in allerlei facetten belicht. Het blijft een leidraad in de hulpverlening, immers de beste motivatie is de eigen motivatie. De vraag is hoe ver je als professional kunt gaan in het niet helpen, om de zelfredzaamheid van de cliënt te bevorderen. Lees in dit dossier de artikelen over deze discussie en over de oplossingen die professionals vinden.