Armoede

Armoede

‘Gezinnen die in armoede leven hebben vooral behoefte aan rust’

De aandacht voor armoede in Nederland groeit, maar de problemen die deze doelgroep ervaart zijn al decennialang hetzelfde. De Tintengroep en Movisie onderzochten de aanpak van armoede in Noord-Nederland. 'Alles draait om een goede samenwerking en inzet.'
Professionalisering

Q&A: ‘Coronacrisis leert ons dat we professionals meer ruimte moeten geven’

Ga uit van de behoeften van mensen, speel welzijn niet uit tegen zorg en investeer in sterke buurten en wijken. Dat zijn volgens Janny Bakker-Klein en Hans Alderliesten van Movisie wellicht de belangrijkste lessen die de coronacrisis ons geleerd heeft. In deze Q&A spreken zij met Zorg+Welzijn hoofdredacteur Sophie van Hogendorp over de invloed die deze crisis heeft en had op het sociaal domein en wat dat betekent voor de toekomst.
Professionalisering

Zorg+Welzijn Q&A: De gevolgen van corona voor het sociaal domein

Movisie verzamelt alle relevante informatie over het coronavirus en de gevolgen ervan op het sociaal domein en het vak van sociaal werkers. In een Q&A video gaat Zorg+Welzijn hoofdredacteur Sophie van Hogendorp in gesprek met Janny Bakker-Klein van Movisie om de stand van zaken op te maken. Waar moeten zij het beslist over hebben? Laat het ons weten.
Armoede
Sociale acceptatie is voor veel mensen al gezondheidswinst

Sociale acceptatie is voor veel mensen al gezondheidswinst

De gezondheid van mensen in achterstandssituaties is vaak slecht. Er zijn mogelijkheden om de kansen van deze mensen te verbeteren. Dan werken een open deur en respectvolle relaties met cliënten beter dan onderbouwde interventies. Dat blijkt uit onderzoek naar de verbetering van de gezondheid van mensen in achterstandssituaties.
Zorgmijders
Sociaal werker helpt client met financiën, waardoor zorgmijding afneemt.

‘Zorgmijding voorkomen? Help cliënten met hun financiën’

Sociaal werkers spelen een belangrijke rol in het voorkomen van zorgmijding bij hun cliënten. Bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat zij hun financiële zaken, zoals hun zorgverzekering, op orde hebben. Dat blijkt uit recent onderzoek naar zorgmijding van het Verwey-Jonker Instituut.
Professionalisering

Laatste kans: wie gun jij de Zorg+Welzijn Award 2021?

We hebben een bewogen jaar achter de rug. Door de coronacrisis veranderde er veel. Voor cliënten, maar ook voor professionals. Wie heeft zich dit jaar extra ingezet voor mensen die dat zo hard nodig hadden en maakte zo het verschil in het ingewikkelde sociaal domein? Ken jij die persoon? Dan kan hij of zij misschien wel de winnaar worden van de Zorg+Welzijn Award 2021.
Dak- en thuislozen

De straatpastor: geen hulpverlener maar troostverlener

De medewerkster van het crematorium kijkt mij van boven haar mondkapje vragend aan. We staan samen in de aula naast de kist van een overleden man die verbleef in de daklozenopvang. De kist is bezaaid met waxinelichtjes en allerlei persoonlijke spulletjes. Het stilleven op de kist vormt een prachtig eerbetoon aan deze verslaafde man die zijn bijzondere en ruige leven te vroeg moest loslaten.
Armoede

BINNENKIJKEN Wekelijks tweeduizend voedselpakketten naar vijfentwintig uitgiftepunten

Op twee momenten in de week pakken de vrijwilligers van Voedselbank Haaglanden zo'n tweeduizend voedselpakketten in voor de 25 uitgiftepunten in de regio. Fotograaf Thijs Wolzak was er een ochtend bij en heeft deze foto niet in scène gezet; hier wordt keihard aangepakt.
Informele zorg

THEMA ‘Ik los alleen kleine problemen op’

Als vrijwilliger in buurtwerkkamer Ons Koekoeksnest in Amsterdam-Noord, werd Maryam Lebesher (46) van lieverlee steeds meer hulpverlener. Dagelijks staat ze klaar voor met name migrantenvrouwen die geen instantie weten, kunnen of durven te benaderen. 'Ze moeten leren om het zelf te regelen. Ik help ze op weg.'
Armoede

Hoe Heerlen de sociaaleconomische problemen aanpakt

Heerlen kent haar problemen op sociaaleconomisch vlak - werkloosheid, armoede, schulden. Het verlies aan banen na het sluiten van de mijnen werkt nog steeds na. Recent onderzoek van het Research Centre for Education and the Labour Market (ROA) geeft handvatten om gerichter met deze problematiek aan de slag te gaan.

Over armoede

Hoe help je jouw cliënt uit de armoede?

Ook in een rijk land als Nederland leven steeds meer mensen in armoede. Van alle Nederlanders leeft 6,2 procent, dat zijn iets meer dan 1 miljoen mensen, onder de armoedegrens. Van hen leven er 391.000 in langdurige, dat betekent minstens vier jaar, onder de lage inkomensgrens. in armoede. Dat is 2,5 procent van de bevolking. Wat kunnen professionals doen om mensen uit de armoede te krijgen?

Lees meer

Opvallend feit aan de armodecijfers van Nederland is dat ruim een derde van de mensen die uit de armoede zijn gekomen, daar uiteindelijk weer in terugvallen. Uit onder zoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) blijkt namelijk dat van de mensen die in een bepaald jaar uit de armoede zijn geraakt,  bijna 20% een jaar later opnieuw in een armoede situatie leeft. Na vijf jaar is in totaal 40% in armoede teruggevallen.

Opgedeeld in groepen

Wie zijn de mensen die in armoede leven? Vaak zijn het mensen die behoren tot een zogenoemde kwetsbare groep. Het SCP benoemt acht van die groepen. De eerste groep bestaat uit kinderen in armoede. In 2018 leefden er ruim 264.000 minderjarige kinderen in een huishouden met een inkomen onder de lage-inkomensgrens. Het aantal kinderen in een gezin dat al minstens vier jaar moest rondkomen van een laag inkomen is 103.000 duizend. Dit is zorgelijk omdat kinderen die opgroeien in armoede ook meer kans hebben later zelf in armoede te leven. De tweede en derde groep bestaan uit eenoudergezinnen met minderjarige kinderen en alleenstaanden jonger dan de AOW-leeftijd. Deze twee groepen lopen het grootste risico op armoede. Nederland telt bijna 534.000 eenoudergezinnen. Ruim de helft daarvan (54%) bestaat uit eenoudergezinnen met uitsluitend minderjarige kinderen. Veruit de meeste daarvan hebben een vrouw aan het hoofd. Het armoedepercentage in deze categorie is veel hoger (bijna 15%) dan in de categorie eenoudergezinnen met een man aan het hoofd (7%). Dit komt doordat alleenstaande moeders relatief vaak afhankelijk zijn van een uitkering. Het armoederisico onder 55- tot 65-jarigen vergeleken met andere leeftijdsgroepen is hoog en is gegroeid sinds 2015. De 55-plussers die hun baan zijn kwijtgeraakt, komen moeilijk weer aan het werk. De verhoging van de AOW-leeftijd verlengt bovendien de tijdsspanne van hun armoedeproblematiek. Dit blijkt uit recente gegevens van het CBS.

De vierde groep bestaat uit werkende armen. Dat zijn mensen die een betaalde baan hebben, maar te weinig verdienen om van rond te komen. Hoe beperkter de werkweek, hoe hoger de kans op armoede. Werkende armen vormen bijna een derde van de volwassenen in armoede. Na de bijna 220.000 werkende armen zijn de bijstandsgerechtigden de tweede grootste groep onder de arme volwassenen. In totaal ging het in 2017 om ongeveer 152.000 personen. Dit was bijna een kwart (23%) van de totale groep arme volwassenen. De kans dat bijstandsgerechtigden in armoede verkeren is groot: van alle bijstandsontvangers in Nederland is ruim een derde arm. Naast de werkende armen en de bijstandsgerechtigden zijn de pensioenontvangers de derde grote groep onder de arme volwassenen. In 2017 ging het om 105.000 mensen. Bijna 90% van deze mensen is langdurig arm. Dat het aandeel in deze groep niet of nauwelijks afneemt, komt ook doordat deze groep niet kan profiteren van economische groei.

Dan blijven er nog twee groepen over: arme mensen met een migratieachtergrond en mensen die onder bewindvoering staan vanwege schulden. Van alle arme volwassenen in 2017 had ongeveer de helft een migratieachtergrond. Niet-westerse migranten zijn vaker arm dan westerse migranten. Het armoederisico verschilt per land van herkomst. Bij mensen met een niet-westerse achtergrond hebben migranten uit vluchtelingenlanden het hoogste armoederisico. Het aantal mensen dat door schulden onder toezicht van een bewindvoerder kwam te staan is de afgelopen jaren fors gestegen. Waren er in 2013 nog ongeveer 35.000 mensen onder bewind vanwege schulden, in 2018 waren dat er al ruim 56.000. Een stijging van zo’n 60 procent.

Blijf op de hoogte

Sociaal werkers zijn in de meeste gevallen betrokken bij de ondersteuning en hulp aan mensen die in armoede dreigen te geraken of die al in de schuldhulpverlening zitten. Het is voor deze professionals ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de projecten, de beleidsregels en van de ontwikkelingen op het gebied van armoede en schuldhulpverlening. En niet te vergeten willen sociaal werkers graag lezen over nieuwe ideeën en opinies over methoden en werkwijzen. In dit dossier zet Zorg+Welzijn alles bij elkaar op het gebied van armoede.

Uitgelicht congres

Congres Gezinnen met complexe en meervoudige problemen

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag

ReeHorst

Congres Gezinnen met complexe en meervoudige problemen | Verplaatst

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag | Verplaatst

ReeHorst

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst