Armoede

Armoede

Voedselbank krijgt steeds meer aanmeldingen: ‘Voelt hier als een warm bad’

Steeds meer mensen melden zich bij de Voedselbank, blijkt uit een rondgang van nu.nl. Dat de Voedselbank voor hen vaak veel meer betekent dan boodschappen alleen ziet Catharina van der Veeken elke dag. De coördinator van de Utrechtse voedselbank Rivierenwijk is ook een onmisbaar luisterend oor.
Armoede
Collectief Kapitaal

Honderd mensen geven hun geld weg: leren van het sociaal experiment…

Is ‘gratis geld’ een oplossing voor de groeiende bestaansonzekerheid in Nederland? Denise Harleman denkt van wel. Haar bewijs: een sociaal initiatief dat zij aan het begin van de coronacrisis oprichtte, Collectief Kapitaal. Vijf Amsterdamse werkende minima kregen acht maanden lang duizend euro. Zonder voorwaarden.

Van schuld naar een schone lei: Help mensen aan een vast…

De beste manier om problematische schulden aan te pakken en te voorkomen is door mensen bestaanszekerheid te bieden. Dat stelt de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving in haar advies: “Van Schuld naar schone lei”. Schuldhulp, perspectief op een beter leven en nazorg zijn de kernwoorden. En de overheid moet dat doen zegt de RVS.
Wijkteam

PREVIEW ‘Prioriteit nummer één is deelnemen aan de maatschappij’

Corona heeft de kwetsbaarheid van bewoners in achterstandswijken extra zichtbaar gemaakt, zegt Marco Pastors, directeur Nationaal Programma Rotterdam-Zuid. Werk vinden wordt nog moeilijker. Meer leerpraktijkcentra en een intensievere samenwerking tussen wijkteams en scholen zijn oplossingen op Zuid. 'Maar vooral: een stabiele basis voor werkzoekenden.'
Armoede

THEMA De professional spreekt | De sleutel om generatiearmoede te doorbreken

Sociaal werker Miranda Pol werkt in de Veenkoloniën, het grensgebied van Groningen en Drenthe. Daar wonen 14.000 kinderen van wie de grootouders ook al arm waren. Dat ouders hun kinderen kansen gunnen, vindt zij al heel moedig: 'Toegeven dat je het anders wil voor je kinderen.'
Armoede

MEELOPEN MET De voedselbank is zoveel meer dan boodschappen alleen

Bij de Utrechtse Voedselbank Rivierenwijk krijgen mensen niet alleen kratten eten 'op maat', maar vaak ook wat extra's én een luisterend oor. 'Wij weten precies wie wat nodig heeft', zegt coördinator Catharina van der Veeken.
Armoede
Bestaanszekerheid

‘Vraag jezelf altijd af: creëer ik bestaanszekerheid of -onzekerheid?’

Sociaal professionals moeten constant keuzes maken die directe gevolgen hebben voor hun cliënten. De vraag is dan ook: hoe maak je de juiste keuzes? Actieonderzoeker Jelle Smits heeft geleerd om altijd te kiezen voor de optie die de meeste bestaanszekerheid biedt. ‘Dat is waar het bij veel casuïstiek om draait.’
Armoede
Taboe rondom armoede

Taboe rondom armoede doorbreken: ‘We moeten uitgaan van vertrouwen’

Nederlanders praten niet graag over hun financiën. En al helemaal niet over armoede en schulden. Er rust een taboe op het onderwerp, stelt Roeland van Geuns, lector armoede interventies aan de HvA. Hoe doorbreken we dat taboe? ‘We moeten mensen benaderen vanuit vertrouwen. Dan is er veel meer mogelijk.’
Armoede
Participatielezing 2022

Participatielezing 2022: Hoe dichten we de kloof tussen de hoopvollen en…

‘Hoopvolle mensen mogen van alles zeggen en beslissen over de hopelozen, maar andersom niet’. Dat stelde politicoloog Tim ’s Jongers tijdens de vijfde editie van de Participatielezing van Movisie. Hij benadrukte het belang van ervaringskennis en vertelde hoe beleidsmakers daar beter gebruik van kunnen (én moeten) maken.
Schuldhulpverlening

‘Merendeel vluchtelingen blijft jaren in bijstand, andere gesprekstechniek nodig’

De armoede in ons land is het grootst onder de Syrische statushouders, aldus de nieuwste KIS Wijkmonitor. Tegelijkertijd komen deze Syriërs vrijwel niet terecht bij de schuldhulpverlening. Hoe moeten we deze cijfers interpreteren? En is er werk aan de winkel voor sociaal werkers?

Over armoede

Hoe help je jouw cliënt uit de armoede?

Ook in een rijk land als Nederland leven steeds meer mensen in armoede. Van alle Nederlanders leeft 6,2 procent, dat zijn iets meer dan 1 miljoen mensen, onder de armoedegrens. Van hen leven er 391.000 in langdurige, dat betekent minstens vier jaar, onder de lage inkomensgrens. in armoede. Dat is 2,5 procent van de bevolking. Wat kunnen professionals doen om mensen uit de armoede te krijgen?

Lees meer

Opvallend feit aan de armodecijfers van Nederland is dat ruim een derde van de mensen die uit de armoede zijn gekomen, daar uiteindelijk weer in terugvallen. Uit onder zoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) blijkt namelijk dat van de mensen die in een bepaald jaar uit de armoede zijn geraakt,  bijna 20% een jaar later opnieuw in een armoede situatie leeft. Na vijf jaar is in totaal 40% in armoede teruggevallen.

Opgedeeld in groepen

Wie zijn de mensen die in armoede leven? Vaak zijn het mensen die behoren tot een zogenoemde kwetsbare groep. Het SCP benoemt acht van die groepen. De eerste groep bestaat uit kinderen in armoede. In 2018 leefden er ruim 264.000 minderjarige kinderen in een huishouden met een inkomen onder de lage-inkomensgrens. Het aantal kinderen in een gezin dat al minstens vier jaar moest rondkomen van een laag inkomen is 103.000 duizend. Dit is zorgelijk omdat kinderen die opgroeien in armoede ook meer kans hebben later zelf in armoede te leven. De tweede en derde groep bestaan uit eenoudergezinnen met minderjarige kinderen en alleenstaanden jonger dan de AOW-leeftijd. Deze twee groepen lopen het grootste risico op armoede. Nederland telt bijna 534.000 eenoudergezinnen. Ruim de helft daarvan (54%) bestaat uit eenoudergezinnen met uitsluitend minderjarige kinderen. Veruit de meeste daarvan hebben een vrouw aan het hoofd. Het armoedepercentage in deze categorie is veel hoger (bijna 15%) dan in de categorie eenoudergezinnen met een man aan het hoofd (7%). Dit komt doordat alleenstaande moeders relatief vaak afhankelijk zijn van een uitkering. Het armoederisico onder 55- tot 65-jarigen vergeleken met andere leeftijdsgroepen is hoog en is gegroeid sinds 2015. De 55-plussers die hun baan zijn kwijtgeraakt, komen moeilijk weer aan het werk. De verhoging van de AOW-leeftijd verlengt bovendien de tijdsspanne van hun armoedeproblematiek. Dit blijkt uit recente gegevens van het CBS.

De vierde groep bestaat uit werkende armen. Dat zijn mensen die een betaalde baan hebben, maar te weinig verdienen om van rond te komen. Hoe beperkter de werkweek, hoe hoger de kans op armoede. Werkende armen vormen bijna een derde van de volwassenen in armoede. Na de bijna 220.000 werkende armen zijn de bijstandsgerechtigden de tweede grootste groep onder de arme volwassenen. In totaal ging het in 2017 om ongeveer 152.000 personen. Dit was bijna een kwart (23%) van de totale groep arme volwassenen. De kans dat bijstandsgerechtigden in armoede verkeren is groot: van alle bijstandsontvangers in Nederland is ruim een derde arm. Naast de werkende armen en de bijstandsgerechtigden zijn de pensioenontvangers de derde grote groep onder de arme volwassenen. In 2017 ging het om 105.000 mensen. Bijna 90% van deze mensen is langdurig arm. Dat het aandeel in deze groep niet of nauwelijks afneemt, komt ook doordat deze groep niet kan profiteren van economische groei.

Dan blijven er nog twee groepen over: arme mensen met een migratieachtergrond en mensen die onder bewindvoering staan vanwege schulden. Van alle arme volwassenen in 2017 had ongeveer de helft een migratieachtergrond. Niet-westerse migranten zijn vaker arm dan westerse migranten. Het armoederisico verschilt per land van herkomst. Bij mensen met een niet-westerse achtergrond hebben migranten uit vluchtelingenlanden het hoogste armoederisico. Het aantal mensen dat door schulden onder toezicht van een bewindvoerder kwam te staan is de afgelopen jaren fors gestegen. Waren er in 2013 nog ongeveer 35.000 mensen onder bewind vanwege schulden, in 2018 waren dat er al ruim 56.000. Een stijging van zo’n 60 procent.

Blijf op de hoogte

Sociaal werkers zijn in de meeste gevallen betrokken bij de ondersteuning en hulp aan mensen die in armoede dreigen te geraken of die al in de schuldhulpverlening zitten. Het is voor deze professionals ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de projecten, de beleidsregels en van de ontwikkelingen op het gebied van armoede en schuldhulpverlening. En niet te vergeten willen sociaal werkers graag lezen over nieuwe ideeën en opinies over methoden en werkwijzen. In dit dossier zet Zorg+Welzijn alles bij elkaar op het gebied van armoede.

Uitgelicht congres

Jaarcongres Ondermijning in het sociaal domein

Van der Valk Hotel Utrecht

Congres Impact van intergenerationele overdracht

ReeHorst

Congres Wijkteams

Van der Valk Hotel