Armoede

Armoede

Onzeker bestaan, hoe doorbreek je de vicieuze cirkel?

Meer dan een kwart van de Nederlanders heeft een onzeker bestaan. De hulp die zij krijgen aangeboden schiet vaak te kort waardoor het hen slecht lukt daaraan – op de lange termijn – te ontsnappen. Tim ’S Jongers, adviseur bij de Raad Volksgezondheid & Samenleving: ‘De normen & waarden van de beleidsbepalende hoogopgeleiden kunnen deze mensen vaak enorm beperken.’
Armoede

TEGENDRAADS ‘Luis in de pels vind ik een eretitel’

Wil Roode is vrijwilliger bij onder meer de SP Hulpdienst in Amstelveen. Zij komt op voor mensen die in armoede leven en niet worden gehoord. En daarvoor gaat ze, als het moet, door roeien en ruiten. 'Ik kan gewoon niet tegen onrecht.'
Schuldhulpverlening

IN BEELD Tegenspoed Selima

'Mijn ouders hebben mij nooit geleerd om met geld om te gaan. Als er geld was, dan was het ook zo weer weg aan drugs.' Selima Renes is een van de personen die Dirk-Jan Visser portretteerde voor de tentoonstelling Tegenspoed in Veenhuizen.
Straatpastor Lianne

BIJZONDERE BEROEPEN De Straatpastor: ‘Een goed gesprek maakt écht verschil’

In het sociaal domein zijn ontzettend veel in het oog springende functies te vinden. In deze serie zetten we die bijzondere beroepen in de spotlight. Dit keer: de straatpastor, die dak- en thuislozen op talloze manieren ondersteunt. ‘Je verhaal kwijt kunnen en gehoord worden; dat helpt echt in crisissituaties.’

Handreiking biedt inzicht in werkwijzen kinderarmoede

In de handreiking ‘Omgaan met kinderarmoede in het sociaal domein’ worden concrete werkwijzen besproken die hulpverleners kunnen helpen. Kinderen moeten meer gezien worden als er sprake is van armoede of schulden, aldus onderzoeker Mariëtte Lusse.
De Actieagenda Utrechters Schuldenvrij moet zorgen voor een schuldenvrij Utrecht

Gezinsaanpak van schulden leidt tot een beter leven

De tandem van sociaal werker en ervaringsdeskundige is in de schuldenaanpak Van Overleven Naar Leven in Amsterdam cruciaal. Samen pakken ze voor gezinnen direct op wat urgent is en realiseren doorbraken die voor de reguliere hulp niet mogelijk zijn.
Armoede
Schulden Geldfit

Schuldhulpverlening kan beter: minder versnippering, meer preventie

Een versnipperd hulpaanbod, te weinig focus op preventie en ruim 650.000 gezinnen die met problematische schulden te maken hebben… Er is werk aan de winkel als het gaat om de schuldenproblematiek in Nederland.

Studie: ‘Daklozen hebben flexibele netwerkzorg nodig’

Niet onze huidige ketenzorg, maar flexibele en dynamische netkwerkzorg: dat helpt dak- en thuislozen in herstel. Dat blijkt uit een recente studie.
Armoede
Armoedebestrijding

Overerfbaar: families die al tachtig jaar in armoede leven

‘Het ene arme gezin is het andere niet’, stelt Dirk Strijker, emeritus-hoogleraar plattelandsontwikkeling aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij leidt een groot onderzoek naar overerfbare armoede in de Veenkoloniën. Gemeenten, woningbouw- en welzijnsorganisaties moeten volgens hem veel meer oog hebben voor die verscheidenheid.
Armoede

Kinderarmoede maakt ziek en kost dus ook geld

De maatschappelijke strijd tegen kinderarmoede zit bij zorgverzekeraar Menzis ‘in de genen’, verzekert directeur Klant & Operations, Marieke Fieten ons. Kinderarmoede is niet alleen een financieel probleem, er ligt veel meer aan ten grondslag en dat leidt tot stress en ziekte. De zorgverzekeraar pakt de strijd op in de Alliantie tegen Kinderarmoede.

Over armoede

Hoe help je jouw cliënt uit de armoede?

Ook in een rijk land als Nederland leven steeds meer mensen in armoede. Van alle Nederlanders leeft 6,2 procent, dat zijn iets meer dan 1 miljoen mensen, onder de armoedegrens. Van hen leven er 391.000 in langdurige, dat betekent minstens vier jaar, onder de lage inkomensgrens. in armoede. Dat is 2,5 procent van de bevolking. Wat kunnen professionals doen om mensen uit de armoede te krijgen?

Lees meer

Opvallend feit aan de armodecijfers van Nederland is dat ruim een derde van de mensen die uit de armoede zijn gekomen, daar uiteindelijk weer in terugvallen. Uit onder zoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) blijkt namelijk dat van de mensen die in een bepaald jaar uit de armoede zijn geraakt,  bijna 20% een jaar later opnieuw in een armoede situatie leeft. Na vijf jaar is in totaal 40% in armoede teruggevallen.

Opgedeeld in groepen

Wie zijn de mensen die in armoede leven? Vaak zijn het mensen die behoren tot een zogenoemde kwetsbare groep. Het SCP benoemt acht van die groepen. De eerste groep bestaat uit kinderen in armoede. In 2018 leefden er ruim 264.000 minderjarige kinderen in een huishouden met een inkomen onder de lage-inkomensgrens. Het aantal kinderen in een gezin dat al minstens vier jaar moest rondkomen van een laag inkomen is 103.000 duizend. Dit is zorgelijk omdat kinderen die opgroeien in armoede ook meer kans hebben later zelf in armoede te leven. De tweede en derde groep bestaan uit eenoudergezinnen met minderjarige kinderen en alleenstaanden jonger dan de AOW-leeftijd. Deze twee groepen lopen het grootste risico op armoede. Nederland telt bijna 534.000 eenoudergezinnen. Ruim de helft daarvan (54%) bestaat uit eenoudergezinnen met uitsluitend minderjarige kinderen. Veruit de meeste daarvan hebben een vrouw aan het hoofd. Het armoedepercentage in deze categorie is veel hoger (bijna 15%) dan in de categorie eenoudergezinnen met een man aan het hoofd (7%). Dit komt doordat alleenstaande moeders relatief vaak afhankelijk zijn van een uitkering. Het armoederisico onder 55- tot 65-jarigen vergeleken met andere leeftijdsgroepen is hoog en is gegroeid sinds 2015. De 55-plussers die hun baan zijn kwijtgeraakt, komen moeilijk weer aan het werk. De verhoging van de AOW-leeftijd verlengt bovendien de tijdsspanne van hun armoedeproblematiek. Dit blijkt uit recente gegevens van het CBS.

De vierde groep bestaat uit werkende armen. Dat zijn mensen die een betaalde baan hebben, maar te weinig verdienen om van rond te komen. Hoe beperkter de werkweek, hoe hoger de kans op armoede. Werkende armen vormen bijna een derde van de volwassenen in armoede. Na de bijna 220.000 werkende armen zijn de bijstandsgerechtigden de tweede grootste groep onder de arme volwassenen. In totaal ging het in 2017 om ongeveer 152.000 personen. Dit was bijna een kwart (23%) van de totale groep arme volwassenen. De kans dat bijstandsgerechtigden in armoede verkeren is groot: van alle bijstandsontvangers in Nederland is ruim een derde arm. Naast de werkende armen en de bijstandsgerechtigden zijn de pensioenontvangers de derde grote groep onder de arme volwassenen. In 2017 ging het om 105.000 mensen. Bijna 90% van deze mensen is langdurig arm. Dat het aandeel in deze groep niet of nauwelijks afneemt, komt ook doordat deze groep niet kan profiteren van economische groei.

Dan blijven er nog twee groepen over: arme mensen met een migratieachtergrond en mensen die onder bewindvoering staan vanwege schulden. Van alle arme volwassenen in 2017 had ongeveer de helft een migratieachtergrond. Niet-westerse migranten zijn vaker arm dan westerse migranten. Het armoederisico verschilt per land van herkomst. Bij mensen met een niet-westerse achtergrond hebben migranten uit vluchtelingenlanden het hoogste armoederisico. Het aantal mensen dat door schulden onder toezicht van een bewindvoerder kwam te staan is de afgelopen jaren fors gestegen. Waren er in 2013 nog ongeveer 35.000 mensen onder bewind vanwege schulden, in 2018 waren dat er al ruim 56.000. Een stijging van zo’n 60 procent.

Blijf op de hoogte

Sociaal werkers zijn in de meeste gevallen betrokken bij de ondersteuning en hulp aan mensen die in armoede dreigen te geraken of die al in de schuldhulpverlening zitten. Het is voor deze professionals ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de projecten, de beleidsregels en van de ontwikkelingen op het gebied van armoede en schuldhulpverlening. En niet te vergeten willen sociaal werkers graag lezen over nieuwe ideeën en opinies over methoden en werkwijzen. In dit dossier zet Zorg+Welzijn alles bij elkaar op het gebied van armoede.

Uitgelicht congres

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst

Congres Ervarings deskundigheid

ReeHorst