Armoede

Studie: ‘Daklozen hebben flexibele netwerkzorg nodig’

Niet onze huidige ketenzorg, maar flexibele en dynamische netkwerkzorg: dat helpt dak- en thuislozen in herstel. Dat blijkt uit een recente studie.
Armoede
Armoedebestrijding

Overerfbaar: families die al tachtig jaar in armoede leven

‘Het ene arme gezin is het andere niet’, stelt Dirk Strijker, emeritus-hoogleraar plattelandsontwikkeling aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij leidt een groot onderzoek naar overerfbare armoede in de Veenkoloniën. Gemeenten, woningbouw- en welzijnsorganisaties moeten volgens hem veel meer oog hebben voor die verscheidenheid.
Armoede

Kinderarmoede maakt ziek en kost dus ook geld

De maatschappelijke strijd tegen kinderarmoede zit bij zorgverzekeraar Menzis ‘in de genen’, verzekert directeur Klant & Operations, Marieke Fieten ons. Kinderarmoede is niet alleen een financieel probleem, er ligt veel meer aan ten grondslag en dat leidt tot stress en ziekte. De zorgverzekeraar pakt de strijd op in de Alliantie tegen Kinderarmoede.
Armoede

Verkiezingen deel 1: Aanpak van armoede en dakloosheid

De Tweede Kamerverkiezingen staan voor de deur. Wat zeggen de verschillende partijen in hun programma’s over het sociaal domein? In een tweeluik zocht Zorg+Welzijn het voor je uit. In dit eerste deel lees je hoe de partijen armoede en dakloosheid willen aanpakken.
Dagbesteding
Vadercentrum ADAM

Vadercentrum ADAM is al twintig jaar een spil in de wijk

Wat begon als een ontmoetingsplek voor mannen is uitgegroeid tot een buurtcentrum voor iedereen. In het Haagse stadsdeel Laak is vadercentrum ADAM is al twintig jaar de spil in de wijk. Coördinator Bilal Sahin is hier sinds het begin werkzaam: ‘Elk mens is ergens goed in. Hier proberen we die vaardigheden samen te ontdekken en in te zetten voor de maatschappij.’
Wijkteam
Voedselbank

Steeds meer groepen doen beroep op voedselhulp

Het Rode Kruis ziet, mede door de coronacrisis, dat steeds meer groepen een beroep doen op voedselhulp. Anderzijds is er nog steeds schaamte om om deze hulp te vragen. Hoe kunnen hulpverleners deze mensen helpen? 
Dak- en thuislozen
Op naar 0 dakloze jongeren? ‘Zet in op bestaanszekerheid en onvoorwaardelijkheid’

‘We kunnen vaak voorkomen dat mensen hun thuis verliezen’

Het aantal dak- en thuislozen is de laatste jaren snel toegenomen. Onnodig, vindt hoogleraar Judith Wolf, voorvrouw van de net gestarte preventie alliantie. ‘Het is ontzettend belangrijk dat gemeenten ook de blik naar binnen richten. Regels, richtlijnen en werkprocessen veroorzaken dakloosheid.’
Huiselijk geweld
Aanpak van kindermishandeling

Praten over de aanpak van kindermishandeling: hoe doe je dat?

Hoe belangrijk de conclusies en aanbevelingen van onderzoeken ook mogen zijn, ze belanden toch vaak op de plank, zonder dat er iets mee gedaan wordt. Hartstikke zonde, vindt Augeo. De stichting ontwikkelde daarom gesprekshandleiding voor een onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut, zodat professionals er gestructureerd mee aan de slag kunnen.
Armoede
Ongelijkheid verminderen door focus op oorzaken

Ongelijkheid écht verminderen? Leg de focus op de oorzaken

De kansen op goede gezondheid en welzijn zijn oneerlijk verdeeld in Nederland. Om daar verandering in te brengen, moeten we ons veel meer focussen op de onderliggende oorzaken van die ongelijkheid. Natascha Notten, lector Gezonde Samenleving: ‘We richten ons in Nederland te veel op pleisters plakken.'
Professionalisering

Laatste kans: wie gun jij de Zorg+Welzijn Award 2021?

We hebben vanwege de coronacrisis een bewogen jaar achter de rug. Wie heeft zich afgelopen jaar extra ingezet voor mensen die dat zo hard nodig hadden en maakte zo het verschil in het ingewikkelde sociaal domein? Ken jij die persoon? Dan kan hij of zij misschien wel de winnaar worden van de Zorg+Welzijn Award 2021.

Over armoede

Hoe help je jouw cliënt uit de armoede?

Ook in een rijk land als Nederland leven steeds meer mensen in armoede. Van alle Nederlanders leeft 6,2 procent, dat zijn iets meer dan 1 miljoen mensen, onder de armoedegrens. Van hen leven er 391.000 in langdurige, dat betekent minstens vier jaar, onder de lage inkomensgrens. in armoede. Dat is 2,5 procent van de bevolking. Wat kunnen professionals doen om mensen uit de armoede te krijgen?

Lees meer

Opvallend feit aan de armodecijfers van Nederland is dat ruim een derde van de mensen die uit de armoede zijn gekomen, daar uiteindelijk weer in terugvallen. Uit onder zoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) blijkt namelijk dat van de mensen die in een bepaald jaar uit de armoede zijn geraakt,  bijna 20% een jaar later opnieuw in een armoede situatie leeft. Na vijf jaar is in totaal 40% in armoede teruggevallen.

Opgedeeld in groepen

Wie zijn de mensen die in armoede leven? Vaak zijn het mensen die behoren tot een zogenoemde kwetsbare groep. Het SCP benoemt acht van die groepen. De eerste groep bestaat uit kinderen in armoede. In 2018 leefden er ruim 264.000 minderjarige kinderen in een huishouden met een inkomen onder de lage-inkomensgrens. Het aantal kinderen in een gezin dat al minstens vier jaar moest rondkomen van een laag inkomen is 103.000 duizend. Dit is zorgelijk omdat kinderen die opgroeien in armoede ook meer kans hebben later zelf in armoede te leven. De tweede en derde groep bestaan uit eenoudergezinnen met minderjarige kinderen en alleenstaanden jonger dan de AOW-leeftijd. Deze twee groepen lopen het grootste risico op armoede. Nederland telt bijna 534.000 eenoudergezinnen. Ruim de helft daarvan (54%) bestaat uit eenoudergezinnen met uitsluitend minderjarige kinderen. Veruit de meeste daarvan hebben een vrouw aan het hoofd. Het armoedepercentage in deze categorie is veel hoger (bijna 15%) dan in de categorie eenoudergezinnen met een man aan het hoofd (7%). Dit komt doordat alleenstaande moeders relatief vaak afhankelijk zijn van een uitkering. Het armoederisico onder 55- tot 65-jarigen vergeleken met andere leeftijdsgroepen is hoog en is gegroeid sinds 2015. De 55-plussers die hun baan zijn kwijtgeraakt, komen moeilijk weer aan het werk. De verhoging van de AOW-leeftijd verlengt bovendien de tijdsspanne van hun armoedeproblematiek. Dit blijkt uit recente gegevens van het CBS.

De vierde groep bestaat uit werkende armen. Dat zijn mensen die een betaalde baan hebben, maar te weinig verdienen om van rond te komen. Hoe beperkter de werkweek, hoe hoger de kans op armoede. Werkende armen vormen bijna een derde van de volwassenen in armoede. Na de bijna 220.000 werkende armen zijn de bijstandsgerechtigden de tweede grootste groep onder de arme volwassenen. In totaal ging het in 2017 om ongeveer 152.000 personen. Dit was bijna een kwart (23%) van de totale groep arme volwassenen. De kans dat bijstandsgerechtigden in armoede verkeren is groot: van alle bijstandsontvangers in Nederland is ruim een derde arm. Naast de werkende armen en de bijstandsgerechtigden zijn de pensioenontvangers de derde grote groep onder de arme volwassenen. In 2017 ging het om 105.000 mensen. Bijna 90% van deze mensen is langdurig arm. Dat het aandeel in deze groep niet of nauwelijks afneemt, komt ook doordat deze groep niet kan profiteren van economische groei.

Dan blijven er nog twee groepen over: arme mensen met een migratieachtergrond en mensen die onder bewindvoering staan vanwege schulden. Van alle arme volwassenen in 2017 had ongeveer de helft een migratieachtergrond. Niet-westerse migranten zijn vaker arm dan westerse migranten. Het armoederisico verschilt per land van herkomst. Bij mensen met een niet-westerse achtergrond hebben migranten uit vluchtelingenlanden het hoogste armoederisico. Het aantal mensen dat door schulden onder toezicht van een bewindvoerder kwam te staan is de afgelopen jaren fors gestegen. Waren er in 2013 nog ongeveer 35.000 mensen onder bewind vanwege schulden, in 2018 waren dat er al ruim 56.000. Een stijging van zo’n 60 procent.

Blijf op de hoogte

Sociaal werkers zijn in de meeste gevallen betrokken bij de ondersteuning en hulp aan mensen die in armoede dreigen te geraken of die al in de schuldhulpverlening zitten. Het is voor deze professionals ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de projecten, de beleidsregels en van de ontwikkelingen op het gebied van armoede en schuldhulpverlening. En niet te vergeten willen sociaal werkers graag lezen over nieuwe ideeën en opinies over methoden en werkwijzen. In dit dossier zet Zorg+Welzijn alles bij elkaar op het gebied van armoede.

Uitgelicht congres

Congres Armoede en Schulden

Topsprekers over schuldhulpverlening

ReeHorst

Congres Gezinnen met complexe en meervoudige problemen

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag

ReeHorst