Participatie

Zelfredzaamheid

‘Help burgers meer mentale veerkracht te ontwikkelen’

Nu het aantal coronabesmettingen weer oploopt, mensen hun baan verliezen, de schulden oplopen en de eenzaamheid toeneemt, moeten gemeenten en sociaal werkers mensen leren hun psychische veerkracht te vergroten. Dat vindt Jaap van der Stel, lector geestelijke gezondheidszorg aan de Hogeschool Leiden.

Arme gezinnen krijgen geld zonder tegenprestatie, ‘want goede resultaten in de…

Waarom zouden arme mensen in zichzelf investeren als je ze geld geeft zonder een tegenprestatie te vragen? Zouden ze wel in staat zijn verstandig met geld om te gaan? Kansfonds experimenteert toch met 'gewoon geld geven' aan arme gezinnen. De hoop op positieve effecten komt door een pilot in de Verenigde Staten.
vrolijke meid

Tranen van blijdschap dankzij een basisbaan

Bijstandsgerechtigden niet alleen geld geven, maar ook werk. Steeds meer gemeenten experimenteren met het idee van de basisbaan. In Heerlen loopt sinds eind 2018 een pilot, in Oude IJsselstreek liggen de plannen klaar om begin volgend jaar te starten. Hoewel de basisgedachte in beide gevallen hetzelfde is, zijn er in de uitvoering grote verschillen.
Wmo
hand ophouden

‘Preventie is een wassen neus; schaf het wijkteam af’

Gemeenten moeten niet zo zeuren over hun financiële tekorten, vindt Wim Groot, hoogleraar gezondheidseconomie aan de Universiteit van Maastricht. ‘Ze houden nu heel makkelijk hun handje op bij de Rijksoverheid, zonder kritisch naar hun eigen beleid te kijken. Er zijn zoveel manieren waarop ze hun uitgaven wél in de hand kunnen houden.’
Participatie

‘Je bent in feite een onbetrouwbare werknemer’

De arbeidsparticipatie van mensen met ernstige psychische problemen blijft ver achter. Hoe komt dat? En hoe kan het beter? Dit vroeg het Trimbos-instituut aan ervaringsdeskundigen van het panel Psychisch Gezien. Meer kennis en begrip en meer begeleiding blijken belangrijke succesfactoren. ‘Niemand, behalve de psychiater, heeft zich echt in verdiept wat er met me aan de hand was.’
Participatie

SOCIAAL ONDERNEMEN Moderne kloosterlingen zijn ‘goede buur en mantelzorger’

Sociale ondernemingen groeien in aantal en impact. Hun primaire doel is het leveren van een oplossing voor een maatschappelijk probleem - winst is een middel, geen doel. In deze serie gaat Zorg+Welzijn in gesprek over de missie, aanpak en rol van sociale ondernemingen. Aflevering 3: Kleiklooster & Brouwerij Kleiburg. 'Mensen kunnen hier een beetje op adem komen om vervolgens weer verder te gaan.'
Participatie
rolstoel drempel

Positieve gezondheid: nu ook op wijkniveau

Gezond zijn is meer dan niet ziek zijn. Het gaat ook over meedoen, kwaliteit van leven en zingeving ervaren. Het Louis Bolk instituut onderzocht welke interventies gezondheid- en welzijnsprofessionals op wijkniveau kunnen doen om bij te dragen aan de positieve gezondheid van de bewoners.
Jeugdhulp

‘Geef sociaal werkers meer armslag’

De coronacrisis zal leiden tot jeugdwerkloosheid waarbij vooral kwetsbare jongeren de klappen krijgen. Dat maakt de rol van sociaal werkers volgens universitair hoofddocent Sonja Bekker des te belangrijker. ‘Geef hen de tijd en de middelen om deze jongeren te vinden en verder te helpen.’
Participatie

Column: Achteraan aansluiten?

Op alle fronten verwachten we een neergang van de economie en een toename van het aantal werklozen. Voor iedereen slecht nieuws. Mensen die voor de crisis al buiten de arbeidsmarkt stonden, zien hun kansen verdampen. Marjet van Houten van Movisie vraagt zich af: moeten zij achteraan sluiten?
Participatie

SOCIAAL ONDERNEMEN Corona bood kansen

Sociale ondernemingen groeien in aantal en impact. Hun primaire doel is het leveren van een oplossing voor een maatschappelijk probleem - winst is een middel, geen doel. In deze serie gaat Zorg+Welzijn in gesprek over de missie, aanpak en rol van sociale ondernemingen. Aflevering 2: Makers Unite. 'Steeds weer stel ik mezelf de vraag of het relevant is wat we doen. Hoe zorgen we voor impact?'

Over participatie

Wat is de Participatiewet?

Iedereen die kan werken, maar die het zonder ondersteuning niet redt op de arbeidsmarkt, valt sinds 1 januari 2015 onder de Participatiewet. Doel van deze wet is dat meer mensen, ook mensen met een arbeidsbeperking, werk vinden. In de Participatiewet wet zijn de voormalige Wet sociale werkvoorziening, de Wet werk en bijstand en de Wajong samengevoegd. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de Participatiewet.

Lees meer

Sinds de invoering van de Participatiewet op 1 januari 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk om mensen die ondersteuning nodig hebben, aan de slag te krijgen op de arbeidsmarkt. Om dit te kunnen realiseren, zijn er in de wet een aantal instrumenten opgenomen die gemeenten moeten helpen zoals loonkostensubsidie en beschut werk. Naast het bieden van ondersteuning die gericht is op arbeidsinschakeling, hebben gemeenten ook de taak om inwoners die onder de Participatiewet vallen, wanneer dat nodig blijkt, inkomensondersteuning te bieden. Gemeenten bepalen zelf welke inwoners voor welke vorm van ondersteuning in aanmerking komen.

Om daadwerkelijk te zorgen dat mensen die ondersteuning nodig hebben in dienst genomen worden door een werkgever, kunnen gemeenten werkgevers een loonkostensubsidie verstrekken. Deze subsidie kan uitgekeerd worden als een werkgever iemand in dienst neemt die per uur niet volledig productief zijn en daardoor eigenlijk niet het wettelijk minimum loon kunnen verdienen.

Beschut werk en banenafspraak

Een ander onderdeel van de Participatiewet is de opbouw van beschut werk. Beschut werk is bedoeld voor mensen die zo veel begeleiding nodig hebben op hun werkplek (bijvoorbeeld door hun lichamelijke of psychische beperking) dat het niet realistisch is om van een reguliere werkgever te verwachten dat hij hen in dienst neemt. Daarom is er vanuit het rijk budget beschikbaar gesteld om in totaal 30.000 beschutte werkplekken te realiseren. Dit gaat echter nog niet zo voorspoedig als gehoopt. Zo was er in 2015 bijvoorbeeld budget om 1600 plekken te realiseren, uiteindelijk zijn dat er maar 44 geworden. De Tweede Kamer heeft daarom vastgesteld dat gemeenten vanaf 1 januari 2017 verplicht zijn om beschut werk aan te gaan bieden. Binnen vijf jaar moeten de plekken die in 2015 en 2016 niet gerealiseerd werden, alsnog beschikbaar komen. Het totaal van 30.000 plekken moet in 2048 gehaald zijn.

En dan is er nog de banenafspraak. In 2013 is, in het sociaal akkoord, afgesproken dat werkgevers voor 2026 stapsgewijs 100.000 extra banen creëren voor mensen met een ziekte of een handicap. De overheid creëert daar bovenop ook 25.000 banen. Deze banenafspraak staat los van het bieden van beschut werk. Wanneer de doelstellingen van de banenafspraak niet gehaald worden, kan er een dwingend quotum afgesproken worden. Dat quotum houdt in dat op termijn elke werkgever met 25 en meer werknemers een formele verplichting krijgt arbeidsplaatsen open te stellen aan mensen met een arbeidsbeperking en moet betalen voor niet vervulde plekken.

Tegenprestatie en basisinkomen

Naast regels, subsidiemogelijkheden en afspraken voor en met werkgevers, zijn er in de Particpatiewet ook verplichtingen opgenomen voor burgers. Eén van die verplichtingen is de tegenprestatie naar vermogen. Dit betekent dat gemeenten inwoners die een bijstandsuitkering ontvangen, kunnen verplichten hier een tegenprestatie voor te leveren. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het verplicht uitvoeren van vrijwilligerswerk. De enige voorwaarden die het rijk stelt aan de tegenprestatie, is dat de tegenprestatie het re-integratiebeleid niet mag doorkruisen en dat er geen tegenprestatie gevraagd mag worden van alleenstaande ouders die de volledige zorg hebben voor één of meer kinderen tot vijf jaar.

Om na te gaan of mensen met een bijstandsuitkering sneller uitstromen naar werk en daardoor dus minder (lang) afhankelijk zijn van een uitkering, wordt er nu in verschillende gemeenten getest of een basisinkomen zou werken. Er zijn hiervoor verschillende experimenten in gang. Vanuit het rijk wordt een experiment gesubsidieerd. In dit experiment mogen bijstandsgerechtigden deelnemen op vrijwillige basis en worden ze ingedeeld in drie groepen: een ontheffings-, een intensiverings- en een vrijlatingsgroep. Op die manier kunnen gemeenten testen hoe gedrag van bijstandsgerechtigden verandert naarmate ze meer of minder verplichtingen krijgen en wel of geen geld mogen bijverdienen naast hun uitkering. Een aantal gemeenten, zoals Terneuzen en Zwolle, die dit experiment te ingewikkeld vinden, ontwikkelen zelf experimenten waarbij de regeldrang minder hoog is.

Uitgelicht congres

Congres Wijkteams – Extra editie

ReeHorst

Congres Wijkteams 2020

ReeHorst

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst