Participatie

Manifest: ‘Schaf de kostendelersnorm in de bijstand af’

Schaf de kostendelersnorm voor mensen in de bijstand af want die zorgt voor meer armoede en dakloosheid. Dat is de strekking van een manifest dat is ondertekend door een groot aantal maatschappelijke organisaties en aangeboden aan het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). Ook de wethouders van de vier grote steden willen van de kostendelersnorm af.
Participatie

‘Mensen in de bijstand krijgen niet de hulp die ze nodig…

De huidige praktijk van ‘kansrijken’ zinloos achter de broek zitten en ‘kansarmen’ aan hun lot overlaten biedt volgens bijzonder hoogleraar actief burgerschap Monique Kremer geen antwoord op 'het drama van de bijstand'. ‘Het hoofddoel moet niet zijn betaald werk, maar volwaardig burgerschap.'
Wmo

SCP onderzoek: schrijf sociale wijkteams nog niet af

Het sociaal domein stagneert, blijkt uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau naar de resultaten van de decentralisatie in 2015. Kwetsbare groepen krijgen niet de hulp die nodig is, de zelfredzaamheid van burgers is veel te hoog gegrepen. ‘Geef niet op, maar het is wel tijd om bij te sturen.’
Wet- en regelgeving

Van beschermd wonen naar beschermd thuis: ‘keihard werken’

Ondanks dat de officiële overgang van beschermd wonen naar beschermd thuis (weer) is uitgesteld, tot januari 2022, zijn veel organisaties en gemeenten al druk bezig met de ambulantisering van het beschermd wonen. Het stelt sociaal professionals dan ook voor flinke uitdagingen, stelt onderzoeker Margit van der Meulen. ‘Ik denk niet dat het makkelijk zal gaan; het vraagt keihard werken.’
Zelfredzaamheid

‘Overheidssites toegankelijker maken vraagt nog veel werk’

De urgentie om overheidswebsites digitaal toegankelijker te maken voelen partijen wel. Tegelijk is er nog veel werk te verzetten. Toegankelijkheidsdeskundigen Ron Beenen en Jules Ernst leggen uit wat precies. En: waarom een pdf op een website heel vervelend is voor mensen met een visuele beperking.
Participatie
Christine Kuiper is adviseur Sociale Innovatie bij Movisie

Column: Oogcontact op recept

In onze samenleving heerst de neiging om mensen op te splitsen in twee groepen: ‘ons soort mensen’ en ‘anderen’. Maar nu er steeds meer mensen die levensbrede hulp nodig hebben gewoon in ‘onze’ wijken komen wonen, moeten we die splitsing misschien uit de weg gaan, vindt Christine Kuiper. Maar hoe doen we dat?
Participatie

‘De basisbaan is echt anders dan de Melkertbaan van vroeger’

Mensen niet afschepen met een uitkering, maar ook zinvol werk geven. In Groningen loopt er een vierjarig experiment met basisbanen. Een sympathiek idee. Maar hoe financier je ze? En hoe voorkom je dat ze straks worden wegbezuinigd, net als de Melkertbanen destijds?
Participatie

Zo communiceer je effectiever met cliënten

Slechts twintig procent van de cliënten geeft aan dat ze hun verhaal kunnen afmaken. 'Effectieve interprofessionele communicatie, waarbij de cliënt meepraat en meedenkt als professional, is heel belangrijk', benadrukt logopediewetenschapper Yvonne van Zaalen. Met tips over effectief communiceren, ook in coronatijd.

‘Laat merken dat jij en de cliënt gelijk oplopen’

De meeste bewoners van achterstandswijken hebben in hun leven veel meegemaakt en geleden. Een veroordelende houding van een sociaal professional kan bij hen heel hard aankomen. Hoe bouw je wél vertrouwen op?
Eenzaamheid

‘Hoe minder face-to-face contact, hoe meer eenzaamheid’

Het contact met mensen die iets verder van je af staan, zoals kennissen en collega’s, is belangrijker dan tot nu toe werd gedacht bij het verminderen van gevoelens van eenzaamheid. Dit concluderen onderzoekers van de Tilburg University in onderzoek naar eenzaamheid ten tijde van de eerste lockdown. Nu het land net opnieuw min of meer in lockdown is gegaan, is hun onderzoek des te relevanter.

Over participatie

Wat is de Participatiewet?

Iedereen die kan werken, maar die het zonder ondersteuning niet redt op de arbeidsmarkt, valt sinds 1 januari 2015 onder de Participatiewet. Doel van deze wet is dat meer mensen, ook mensen met een arbeidsbeperking, werk vinden. In de Participatiewet wet zijn de voormalige Wet sociale werkvoorziening, de Wet werk en bijstand en de Wajong samengevoegd. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de Participatiewet.

Lees meer

Sinds de invoering van de Participatiewet op 1 januari 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk om mensen die ondersteuning nodig hebben, aan de slag te krijgen op de arbeidsmarkt. Om dit te kunnen realiseren, zijn er in de wet een aantal instrumenten opgenomen die gemeenten moeten helpen zoals loonkostensubsidie en beschut werk. Naast het bieden van ondersteuning die gericht is op arbeidsinschakeling, hebben gemeenten ook de taak om inwoners die onder de Participatiewet vallen, wanneer dat nodig blijkt, inkomensondersteuning te bieden. Gemeenten bepalen zelf welke inwoners voor welke vorm van ondersteuning in aanmerking komen.

Om daadwerkelijk te zorgen dat mensen die ondersteuning nodig hebben in dienst genomen worden door een werkgever, kunnen gemeenten werkgevers een loonkostensubsidie verstrekken. Deze subsidie kan uitgekeerd worden als een werkgever iemand in dienst neemt die per uur niet volledig productief zijn en daardoor eigenlijk niet het wettelijk minimum loon kunnen verdienen.

Beschut werk en banenafspraak

Een ander onderdeel van de Participatiewet is de opbouw van beschut werk. Beschut werk is bedoeld voor mensen die zo veel begeleiding nodig hebben op hun werkplek (bijvoorbeeld door hun lichamelijke of psychische beperking) dat het niet realistisch is om van een reguliere werkgever te verwachten dat hij hen in dienst neemt. Daarom is er vanuit het rijk budget beschikbaar gesteld om in totaal 30.000 beschutte werkplekken te realiseren. Dit gaat echter nog niet zo voorspoedig als gehoopt. Zo was er in 2015 bijvoorbeeld budget om 1600 plekken te realiseren, uiteindelijk zijn dat er maar 44 geworden. De Tweede Kamer heeft daarom vastgesteld dat gemeenten vanaf 1 januari 2017 verplicht zijn om beschut werk aan te gaan bieden. Binnen vijf jaar moeten de plekken die in 2015 en 2016 niet gerealiseerd werden, alsnog beschikbaar komen. Het totaal van 30.000 plekken moet in 2048 gehaald zijn.

En dan is er nog de banenafspraak. In 2013 is, in het sociaal akkoord, afgesproken dat werkgevers voor 2026 stapsgewijs 100.000 extra banen creëren voor mensen met een ziekte of een handicap. De overheid creëert daar bovenop ook 25.000 banen. Deze banenafspraak staat los van het bieden van beschut werk. Wanneer de doelstellingen van de banenafspraak niet gehaald worden, kan er een dwingend quotum afgesproken worden. Dat quotum houdt in dat op termijn elke werkgever met 25 en meer werknemers een formele verplichting krijgt arbeidsplaatsen open te stellen aan mensen met een arbeidsbeperking en moet betalen voor niet vervulde plekken.

Tegenprestatie en basisinkomen

Naast regels, subsidiemogelijkheden en afspraken voor en met werkgevers, zijn er in de Particpatiewet ook verplichtingen opgenomen voor burgers. Eén van die verplichtingen is de tegenprestatie naar vermogen. Dit betekent dat gemeenten inwoners die een bijstandsuitkering ontvangen, kunnen verplichten hier een tegenprestatie voor te leveren. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het verplicht uitvoeren van vrijwilligerswerk. De enige voorwaarden die het rijk stelt aan de tegenprestatie, is dat de tegenprestatie het re-integratiebeleid niet mag doorkruisen en dat er geen tegenprestatie gevraagd mag worden van alleenstaande ouders die de volledige zorg hebben voor één of meer kinderen tot vijf jaar.

Om na te gaan of mensen met een bijstandsuitkering sneller uitstromen naar werk en daardoor dus minder (lang) afhankelijk zijn van een uitkering, wordt er nu in verschillende gemeenten getest of een basisinkomen zou werken. Er zijn hiervoor verschillende experimenten in gang. Vanuit het rijk wordt een experiment gesubsidieerd. In dit experiment mogen bijstandsgerechtigden deelnemen op vrijwillige basis en worden ze ingedeeld in drie groepen: een ontheffings-, een intensiverings- en een vrijlatingsgroep. Op die manier kunnen gemeenten testen hoe gedrag van bijstandsgerechtigden verandert naarmate ze meer of minder verplichtingen krijgen en wel of geen geld mogen bijverdienen naast hun uitkering. Een aantal gemeenten, zoals Terneuzen en Zwolle, die dit experiment te ingewikkeld vinden, ontwikkelen zelf experimenten waarbij de regeldrang minder hoog is.

Uitgelicht congres

Congres Wijkteams 2021

ReeHorst

Congres Wijkteams – Extra editie

ReeHorst

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst