Registreren Waarom moet u zich registreren voor deze site? Lees meer

Dossier sociale overerfbaarheid

Steeds meer onderzoek laat zien dat sociale problemen doorwerken in de genen en dus overerfbaar zijn. Kan de sociaal professional iets met die wetenschap?

Bestaat sociale overerfbaarheid?
We hebben lang gedacht dat eigenschappen van mensen nature of nurture waren. Dat is achterhaald. ‘Ons denken en handelen heeft te maken met de interactie tussen genen en omgevingsfactoren’, stelt Jim van Os, hoogleraar Psychiatrische Epidemiologie aan de Universiteit van Maastricht. Hij gaat zelfs verder: ‘Genetische factoren kunnen bijdragen aan je sociale positie.’ Of je van een uitkering leeft, kan dus in je genen zitten. De wetenschap van de epi-genetica.

Lees in het Zorg + Welzijn magazine van oktober (2015) een interview met hoogleraar Jim van Os over sociale overerfbaarheid >>

 


Wat is sociale overerfbaarheid?

Genetische factoren kunnen bijdragen aan je sociale positie. Genen kunnen invloed hebben op of je met een uitkering leeft of niet. Dat heeft te maken met de zogenoemde epi-genetica: De omstandigheden waarin je je bevindt kunnen door genen worden onthouden en doorgegeven aan een volgende generatie.

Een voorbeeld is de ernstige hongersnood aan het begin van de vorige eeuw in Zweden. Door het gebrek aan voedsel ontwikkelden mensen een epi-genetische aanpassing. Deze veranderingen, hadden tot gevolg dat de kleinkinderen, 70 jaar later in het tijdperk van overvloedig eten, een hoger risico op suikerziekte hadden. ‘Het heeft te maken met een epi-genetische verandering’, zegt Jim van Os in Zorg + Welzijn magazine van oktober, ‘de genen passen zich aan honger aan. Genen hebben een manier om leefomstandigheden te herinneren, vast te leggen en aan volgende generaties door te geven.’
Omgeving en genen hebben effect op elkaar, dat heet: gene environmental interplay.

 


Welke rol kan de hulpverlening spelen om epi-genetische factoren te beïnvloeden?

Volgens hoogleraar Psychiatrie Jim van Os is zorg en hulpverlening cruciaal om genetische- en omgevingsfactoren bij cliënten te beïnvloeden.

Lees hier een artikel over het belang van de hulpverlener bij alcoholverslaving:
Alcohol dependence and therapeutic relationship


Over Jim van Os

Jim van Os  is hoogleraar Psychiatrie aan de Universiteit van Maastricht. Hij heeft onder meer naam gemaakt met het alternatieve handboek voor de psychiatrie: 'De DSM-5 voorbij'.

Hij is een van de initiatiefnemers van: www.schizofreniebestaatniet.nl