Achtergrond Professionalisering
7 tips voor het maken van een goed crisissignaleringsplan

7 verrassende tips voor het maken van een goed crisissignaleringsplan

Een goed crisissignaleringsplan in de ggz wordt gebruikt als tool om crises bij cliënten te herkennen, te voorkomen en adequaat in te grijpen. Maar wanneer gebruik je het wél en juist níet goed in de praktijk? Sociaal werker en journalist Mandy Huisson deelt in dit artikel 7 tips voor het maken van een goed crisissignaleringsplan én legt uit wat bananen en gele oorbellen daarmee te maken hebben.
Achtergrond Samenwerken

Lezersvraag: ‘Kan ik een relatie aangaan met een vrijwilliger?’

Een regelmatig terugkerende rubriek in magazine Zorg+Welzijn en op zorgwelzijn.nl: de lezersvraag. We helpen sociaal werkers die in hun werk tegen een praktische vraag aanlopen. In dit artikel staat een beginnende relatie in het wijkcentrum centraal.
Achtergrond Crisis & complexe casuïstiek

Overgang vanuit de jeugdzorg: ‘Deze jongeren willen een eigen sleutel, een hond of een kat’

Nicoline den Ouden hield zich de afgelopen jaren bezig met de problematische overgang van de jeugdzorg naar volwassenheid. Haar hartgrondige wens: 'Geef jongeren meer autonomie.'
Achtergrond Huiselijk geweld
partnergeweld intieme terreur

Als intieme terreur onzichtbaar blijft: tips voor sociaal werkers

Intieme terreur blijft vaak onder de radar. Hoe kun je slachtoffers dan toch ondersteunen? ‘Alles begint met de onveiligheid onder ogen durven te zien’, zegt opleider specialist huiselijk geweld Charlotte Besouw. Samen met Jeannie Zuiderwijk, jarenlang slachtoffer, geeft ze praktische adviezen.
Achtergrond Maatschappelijke vraagstukken

De geschiedenis van het sociaal werk is een schat die we zeker moeten delven

Jos van der Lans is een van de initiatiefnemers van het Historisch Centrum Sociaal Werk. Hij pleit voor herstel van de historische state of mind. 'Dat het weer normaal wordt dat als je een baan krijgt in een sociaal wijkteam dat je actief verbinding zoekt met de geschiedenis van die wijk. Want er is een schat aan professionele ervaringskennis, waarvan het zonde is om die niet te delven.'
Achtergrond Professionalisering

Kritische blik op AI gewenst: ‘AI kan niet tot actie over gaan, het is géén hulpverlening’

De samenleving AI-geletterd maken, dat is cruciaal in de ogen van Noëlle Cicilia. Hoe kijkt zij als AI-expert naar de ontwikkeling dat jongeren hun mentale problemen delen met chatbots?
Nieuws Samenwerken
beeld bij meldpunt actueel, een televisieprogramma.

Kijktip – De mantelzorgmakelaar: verdienmodel of redder in nood?

Mantelzorgers verdwalen steeds vaker in het woud van zorgregels, loketten en formulieren. De mantelzorgmakelaar is dé professional die mantelzorgers hen hierbij kan helpen. Meldpunt Actueel zoekt uit of deze mantelzorgmakelaar vooral een extra loket is, of een onmisbare hulp en gaat dieper in op bureaucratie rond mantelzorg. 
Achtergrond Wetten, regels & systemen

Staat voor de rechter om wachttijden ggz: ‘Structureel systeemfalen’

Voor de Stichting Recht op GGZ is de maat vol. De stichting startte deze week vanwege de overschreden wachttijden in de GGZ een civiele procedure tegen de Staat der Nederlanden.
Column Eenzaamheid
Heleen Bastiaanse, Hoofdredacteur

REDACTIONEEL Uit de bubbel

Het is geen nieuws dat een groot deel van de Nederlanders eenzaamheid ervaart. Steeds minder verbinding, steeds meer in je eigen bubbel.
Zorg+Welzijn magazine Eenzaamheid

THEMA Feiten & Cijfers

De sociale verbondenheid staat onder druk, melden onderzoekers. Maar er zijn ook lichtpuntjes en hoeveel Nederlanders hebben contact met familieden, vrienden en buren? Hoe zien deze cijfers er eigenlijk uit? De antwoorden op deze vraag geven we hier.

Crisis & complexe casuïstiek

Subthema’s binnen “Crisis & complexe casuïstiek”

Huiselijk geweld, kindermishandeling en ouderenmishandeling

Huiselijk geweld en kindermishandeling behoren tot de meest ingrijpende en complexe problematieken die sociaal werkers tegenkomen. Het aantal meldingen bij Veilig Thuis stijgt jaarlijks, waarbij kinderen het vaakst voorkomen als slachtoffer van mishandeling.
Sociaal werkers moeten signaleren, handelen volgens de meldcode en samenwerken met veiligheidspartners. [cbs.nl]

👉 Gerelateerde bronnen:

Onbegrepen gedrag / verward gedrag

Het aantal meldingen van mensen met onbegrepen gedrag is de afgelopen jaren explosief gestegen, van 44.000 in 2012 naar bijna 142.000 in 2023.
Sociaal werkers staan vaak als eerste naast deze mensen wanneer situaties dreigen te escaleren. De uitdaging: een balans vinden tussen veiligheid, menswaardigheid en samenwerking met politie, GGZ en wijkteams. [zorgwelzijn.nl]

👉 Gerelateerde Zorg+Welzijn-artikelen:

Crisisinterventie en de-escalatie

In acute situaties telt elke seconde. Sociaal werkers leren te handelen met rust, overzicht en methodische besluitvorming. De-escalatie vraagt om communicatievaardigheden, situationeel bewustzijn en het kunnen inschatten van risico’s.

Gedwongen kaders: drang, dwang en zorgmachtiging (Wvggz)

Soms is vrijwillige hulp niet meer mogelijk. Dan komen gedwongen kaders in beeld, zoals:

  • drangtrajecten bij gezinnen
  • zorgmachtigingen onder de Wet verplichte GGZ (Wvggz)
  • samenwerking met crisisdiensten, wijk-GGZ en politie

Dit brengt ethische dilemma’s en morele stress met zich mee.

Grenzen stellen, agressie en incidenten

Agressie en grensoverschrijdend gedrag komen vaak voor bij complexe casuïstiek. Het bewaken van je professionele grenzen—tussen nabijheid en veiligheid—is essentieel voor de veiligheid van de cliënt, het netwerk én de sociaal werker.

Risicotaxatie en veiligheidsplannen

Het maken van veiligheidsplannen is cruciaal bij acute onveiligheid, geweldsrisico’s of terugkerende psychische crises. Sociaal werkers werken met risicofactoren, beschermende factoren en multidisciplinaire aanpakken.

👉 Handige tools:

Morele stress en dilemma’s

Complexe casuïstiek vraagt om ethische scherpte. Sociaal werkers moeten soms kiezen tussen veiligheid, privacy, autonomie en wettelijke verplichtingen. Dit veroorzaakt morele stress, die structureel aandacht nodig heeft in teams en organisaties.

Ziektebeelden en diagnoses

Bij crisis en verward gedrag spelen vaak psychische aandoeningen, verslaving of cognitieve problemen een rol. Sociaal werkers hoeven geen diagnoses te stellen, maar moeten de achterliggende problematiek wel begrijpen om effectief te handelen.