Hulpverleners zitten soms met de handen in het haar. Hebben ze een cliënt net bijgestaan met het ene complexe probleem, dient het volgende zich alweer aan. Naar schatting kampt tussen de één en vier procent van de Nederlandse huishoudens met meervoudige en complexe multiproblematiek op diverse leefgebieden, volgens Christine Kuiper, adviseur sociale innovatie bij Movisie. Dit kost niet alleen de samenleving veel geld, zo’n drie tot tien miljard euro per jaar, maar veroorzaakt ook veel leed bij mensen die het treft.

Meerdere leefgebieden multiproblematiek

Er is sprake van multiproblematiek als huishoudens op meerdere leefgebieden problemen hebben. Vrijwel altijd spelen financiële problemen. Vaak ook opvoedvraagstukken, huisvestings- en relatieproblemen, verminderde gezondheid, werkloosheid en problemen met justitie.

Ontbrekende samenhang multiproblematiek

Christine Kuiper: ‘Professionals in de zorg, jeugdzorg, het onderwijs, het sociaal domein en veiligheid doen erg hun best om mensen met multiproblemen bij te staan maar houden zich uiteindelijk allemaal bezig met slechts een klein stukje van het hele vraagstuk. Niemand van hen heeft goed overzicht over wat er precies speelt op alle leefgebieden. De samenhang in aanpak ontbreekt vaak. Dat maakt goede hulpverlening lastig. De domeinen welzijn en veiligheid hebben bovendien ieder hun eigen dynamiek en wettelijke kaders en spreken niet altijd elkaars taal.’

Preventie en vroegsignalering bij multiproblematiek

Hoe kun je deze huishoudens als professional dan zo goed mogelijk begeleiden? Kuiper: ‘Dat vraagt goede kennis van de problemen die zich kunnen voordoen op divers leefgebieden, van eventuele ziektebeelden en van de sociale kaart. Je moet ook weten wie en welke instantie je voor wat kan inschakelen. Als je al weet naar wie je moet verwijzen, krijg je vaak weer te maken met wachtlijsten. Om goed je werk te kunnen doen ben je ook afhankelijk van hoe jouw organisatie jou steunt. Is er genoeg menskracht voorhanden? Heb je genoeg professionele ruimte om te doen wat nodig is? Werken jullie met voldoende en de juiste partners die je kunt inschakelen? Is het beleid van jouw organisatie en de gemeente zodanig dat je je gesteund weet in je werk? Vanuit Movisie zien we in de peilingen die we periodiek houden dat wijkteams door een hoge werkdruk slecht toekomen aan preventie en vroegsignalering. Terwijl problemen voorkomen zowel prettiger is voor de mensen die het betreft en maatschappelijke kosten bespaart.’