Verslaving

Verslaving

Ayahuasca is illegaal maar kan heilzaam zijn: wat zijn de risico’s?

Ayahuasca is een illegaal middel, maar aan de hallucinogene drank worden spectaculaire therapeutische effecten toegedicht. Wat is daar vanuit de wetenschap over bekend? En waar moet je op letten als een cliënt overweegt om een ceremonie bij te wonen?
Ervaringsdeskundig

‘Inzet ervaringsdeskundigen is niet los te zien van een transformatie van de zorg’

De inzet van ervaringsdeskundigheid is inmiddels breed geaccepteerd. Maar op het gebied van de implementatie zijn er nog vele uitdagingen, vindt Martijn Kole, onder andere mede-oprichter van het Enik Recovery College. ‘Er wordt vaak vergeten dat de inzet van ervaringsdeskundigheid om een verandering van iedereen in de organisatie vraagt.’
Zorgmijders

Stigmatisering hulpverleners maakt van mensen met verslaving zorgmijders

Van interviews met tien zorgmijders met een verslaving leerde verpleegkundig specialist ggz Laura Caris dat zij last hebben van stigmatisering van hulpverleners. Stigmatisering door onder andere sociaal werkers is zelfs een van de redenen om helemaal geen hulp (meer) te zoeken. Ook is er veel schaamte en angst en een groot kennistekort.

Nieuw politiehandboek voor onbegrepen gedrag: ‘Inlevingsvermogen is cruciaal’

Het politieonderwijs over onbegrepen gedrag was verouderd, daarom schreef lector onbegrepen gedrag en crisisdienstverpleegkundige Bauke Koekkoek een nieuw handboek. De samenwerking tussen ambulante hulpverleners en agenten verbeteren is een van zijn doelen. 'Het helpt als beide kanten wat meer weten en begrijpen van het werk van de ander en hoe dat georganiseerd is.'
Verslaving

Ouderen zijn risicogroep voor overmatig drankgebruik

Overmatig drinken heeft grote gevolgen voor de gezondheid en het welzijn van ouderen. Toch drinkt 7,5 procent van de 50-plussers overmatig. Wat kun je als sociaal professional voor deze groep doen?
toxic stress

Toxische stress kan blijvend zijn: hoe voorkom je dat?

Hoeveel impact een negatieve jeugdervaring heeft kan tientallen jaren later plotseling zichtbaar worden door een ziekte, een hersenbloeding of zelfs een hartaanval. We hebben het over toxische stress, dat via DNA overgedragen kan worden van generatie op generatie. Zijn deze gevolgen omkeerbaar?
Verslaving
Alcohol als oorzaak of gevolg van sociale problemen

Zorgen om neerslachtige drinkers: ‘Kunnen in vicieuze cirkel terechtkomen’

We zijn in het tweede deel van de coronatijd opmerkelijk genoeg minder alcohol gaan drinken, althans een deel van de Nederlanders. Mensen die last hebben van angst, neerslachtigheid en stress zijn (veel) meer alcohol gaan drinken. Carmen Voogt, als wetenschappelijk medewerker alcohol verbonden aan het Trimbos-instituut, vindt dat die groep in de gaten gehouden moet worden. ‘Het gaat om een kwetsbare groep mensen.'
Verslaving
zwangerschap verslaafd

Zwanger en verslaafd: welk effect heeft dit op het brein en het gedrag van een kind?

De meeste vrouwen stoppen met roken en drinken als ze weten dat ze zwanger zijn. Zo’n drie procent blijft de hele zwangerschap cannabis gebruiken. Welk effect heeft dat op de baby en de ontwikkeling van het kind? Bijzonder hoogleraar aan de Erasmus Universiteit (Rotterdam) Hanan El Marroun deed hier vijftien jaar lang onderzoek naar en ontdekte vier nadelige gevolgen. 
Verslaving

De geschiedenis van verslavingszorg en wat we daarvan kunnen leren

Rondom verslaving zijn al sinds de 19e eeuw diverse behandelinterventies ontstaan. Wat zijn de belangrijkste ontdekkingen en hoe kijken we tegen verslaving en verslaafden aan? Boukje Dijkstra, die vandaag het Zorg+Welzijn Congres Verslaving in het sociaal domein opende: ‘Eenzijdige visies hebben ons veel mooie interventies opgeleverd maar tegenwoordig gaat het om een geïntegreerde aanpak.’
Verslaving

‘Online kalmerende pillen bestellen werkt verslaving in de hand’

Steeds meer mensen raken verslaafd aan slaappillen en kalmeringsmiddelen, oftewel: benzodiazepines. Vooral online bestellingen zijn riskant. En cliënten in de ggz en jeugdzorg zijn extra vatbaar hiervoor: ‘Hulpverleners kunnen dit signaleren en cliënten voorlichten.’

Over verslaving

Het taboe van een verslaving

Het hebben van een verslaving is nog steeds een taboe. Wie een verslaving heeft of hiervoor in behandeling is, houdt dit vaak zo lang mogelijk geheim. Toch is bekend dat miljoenen Nederlanders verslaafd zijn. Bijvoorbeeld aan alcohol, drugs, gokken of gamen. Uit onderzoek van het Trimbos Instituut blijkt dat twintig procent van de Nederlandse bevolking ooit aan misbruik of afhankelijkheid van drugs of alcohol leidt. Hoe doorbreken we het taboe op dit onderwerp?

Lees meer

De meeste Nederlanders schamen zich er niet meer voor om te vertellen dat ze naar een psycholoog gaan om bijvoorbeeld een depressie of burn-out te behandelen. Het hebben van een verslaving houden vele mensen echter nog geheim. Hierop rust nog steeds een taboe. Toch is bekend dat miljoenen Nederlanders verslaafd zijn. Bijvoorbeeld aan alcohol, drugs, gokken of gamen. Uit onderzoek van het Trimbos Instituut blijkt dat twintig procent van de Nederlandse bevolking ooit aan misbruik of afhankelijkheid van drugs of alcohol leidt.

Feiten en cijfers

Hieronder een aantal feiten en cijfers over verschillende vormen van verslaving en middelenmisbruik:

  • Uit het NEMESIS-2 onderzoek van Trimbos kwam naar voren dat tussen 2007 en 2009 477.000 Nederlanders verslaafd waren aan alcohol of alcohol misbruikten. Van hen waren er 30.764 in behandeling.
  • In het NEMESIS-2 onderzoek is ook nagegaan hoeveel Nederlanders verslaafd zijn aan cannabis. Dit aantal wordt geschat op 29.300 mensen, ofwel 0,3 procent van de bevolking tussen 18 en 64 jaar. Bij mannen ligt het percentage op 0,4 procent en bij vrouwen op 0,1 procent. Daarnaast zijn er nog eens 40.200 mensen die cannabis misbruiken cannabis. Zij ondervinden wel allerlei negatieve gevolgen van cannabis, maar er is bij hen volgens de onderzoekers nog geen sprake van gewenning en het optreden van onthoudingsverschijnselen bij stoppen.
  • Uit een bevolkingsonderzoek gedaan in 2014 kwam naar voren dat een kwart (24,2 procent) van de Nederlandse bevolking dagelijks rookt. Het gaat dan om 3.531.547 mensen. Zeventien procent van de rokers rookt meer dan twintig sigaretten per dag. Dat zijn 600.363 mensen vanaf twaalf jaar.
  • Ongeveer 1,5 procent van de jongeren tussen dertien en zestien jaar kan beschouwd worden als gameverslaafde. Dit komt neer op 12.000 jongeren. Dat stelt de Stichting Informatie Voorziening Zorg naar aanleiding van onderzoek in 2014. Van het aantal hulpzoekers is 76 procent jonger dan 25 jaar.

Dit zijn slechts enkele cijfers en voorbeelden van mogelijke verslavingen. Mensen kunnen verder bijvoorbeeld verslaafd raken aan seks, slaappillen en gokken. Met zoveel verslaafden in het land is het bijzonder dat er nog steeds een groot taboe op verslaving rust. Toch blijkt dit taboe uit van alles. Bijvoorbeeld uit het grote gat tussen het aantal verslaafden en het aantal behandelden. Slechts vier procent van het aantal alcoholverslaafden laat zich behandelen in de specialistische GGZ. Deze mate van onderbehandeling is veel groter dan de onderbehandeling van depressie en angst. Doordat er een taboe op verslavingen rust, proberen verslaafden hun probleem zo lang en goed mogelijk te verbergen en wordt het dus ook lastiger om signalen van een verslaving op te pikken. Zo ontstaat er een vicieuze cirkel en blijft het taboe in stand.

Taboe

Hoe kunnen we met elkaar dit taboe doorbreken? In eerste instantie door het onderwerp vaker bespreekbaar te maken en scherp te zijn op signalen van verslaving. Deze signalen kunnen per verslaving verschillen. Rode ogen, verwijde pupillen en concentratieproblemen kunnen bijvoorbeeld wijzen op (overmatig) gebruik van cannabis. Geldproblemen of schulden, het verwaarlozen van vriendschappen en problemen op werk of school kunnen signalen zijn van een gokverslaving.

In dit dossier verzamelen we nieuws over verslavingen en plaatsen we tips over hoe een verslaving te herkennen en hoe hiermee om te gaan.

Uitgelicht congres

Jaarcongres Georganiseerde criminaliteit en ondermijning

ReeHorst