Informele zorg

Esther Hendriks, directeur van MantelzorgNL.

Groot onderzoek van het SCP: Nederland telt steeds meer overbelaste mantelzorgers

Voor een groeiend aantal mantelzorgers wordt de zorg voor hun naaste steeds zwaarder. Het gaat dan vooral om jonge mantelzorgers, ouders van kinderen met een beperking en ouderen die voor hun partner zorgen. Inmiddels telt ons land 5,5 miljoen mantelzorgers.
Informele zorg
‘De knip tussen iemand die in de wijk woont en vervolgens verhuist naar een woonzorgcentrum is vaak nog heel groot', zegt Marian Zweers, coördinator informele zorg bij De Waalboog.

Mantelzorgers nóg beter betrekken bij de zorg voor hun naaste: ‘Schep de hele kluit mee’

Een vruchtbare samenwerking begint met echt luisteren. Dat is de basis geweest voor “Partners in de Zorg”, een nieuwe tool van De Waalboog. De Nijmeegse zorgorganisatie betrekt met de innovatieve werkwijze mantelzorgers nog beter en nauwer bij de zorg voor hun naaste. ‘De basis is dat niks moet. Het blijft een uitnodiging.’
Informele zorg
Zo voorkom je dat mantelzorgers overbelast raken: ‘Wie te lang redder is, wordt uiteindelijk slachtoffer’

Mantelzorgers en hun vitaliteit: met deze tips voorkom je overbelasting

Een vitale mantelzorger is beter in staat om te zorgen voor de ander. Opleidingskundige Joëlle van den Heuvel en vitaliteitsexpert Jessica van der Steen geven praktische tips over het herkennen, voorkomen en aanpakken van overspanningsklachten bij mantelzorgers.
Informele zorg

Samenwerking met mantelzorgers: ‘In het onderwijs is er veel te weinig aandacht voor’

Lectoren van hogescholen presenteerden op maandag 10 november een nieuwe Kennisagenda Informele Zorg. De agenda bestaat uit 6 thema's, met als rode draad dat er veel meer aandacht nodig is voor gelijkwaardige samenwerking met mantelzorgers. In onderwijs en onderzoek voor zorg en welzijn moet flink geïnvesteerd worden, schrijven de lectoren.
Informele zorg
Met familiegesprekken voorkom je overbelasting van mantelzorgers

Met familiegesprekken voorkom je overbelasting van mantelzorgers

Wie zijn er betrokken bij de zorgsituatie? En hoe kunnen deze mensen samen goede zorg bieden en deze zo lang mogelijk volhouden in goede harmonie met elkaar? Dat is het uitgangspunt van Familiezorg. Met familiegesprekken kun je overbelasting van mantelzorgers en disfunctioneren van families voorkomen, legt lector Marie Louise Luttik uit.
Informele zorg

Meer relationeel werken hard nodig: hoe geef je naasten een duidelijke stem?

Individuele zorg is te ver doorgeslagen. We moeten weer meer omzien naar elkaar en de hulp afstemmen op relaties. Maar wat betekent dit? En wat vraagt dit van sociaal werkers? Prof Femmianne Bredewold: ‘Relationeel werken betekent niet dat je van elke relatie van alles kunt vragen maar dat je eerst goed begrijpt hoe relaties werken, wil je er een beroep op doen.

Een goed gesprek met emotionele mantelzorgers: ‘Oefen in onverschrokken zeggen wat je bedoelt’

Gesprekken met mantelzorgers zijn vaak heel teer. ‘Het zijn zulke emotionele situaties. Daar moet je als hulpverlener in kunnen meebewegen op een stevige, betrouwbare manier’, vertelt Froukje Weidema, dialoog-expert en ethicus. Zij deelt praktische tips over hoe je als hulpverlener een goed gesprek voert. Zo is  de opening van een gesprek al essentieel.
Informele zorg
Photo by Logan Weaver on Unsplash.

Respijtzorg geeft mantelzorgers dikverdiende adempauze

Lang niet alle mantelzorgers zijn bekend met de ondersteuning die ze kunnen krijgen. Juist voor overbelaste mantelzorgers kan respijtzorg, waarbij de zorg voor een naaste tijdelijk wordt overgenomen, een uitkomst zijn. Welke vormen van respijtzorg zijn er? Zorg+Welzijn maakte een handig overzicht.
Informele zorg
Casemanager spreekt met mantelzorgers over demente vader.

Dilemma: wat als mantelzorgers jou opeisen?

Natuurlijk is een goede relatie met de naasten van je cliënt heel waardevol. Maar wat als familieleden van de cliënt druk op jou uitoefenen en onrealistische verwachtingen hebben? Hoe geef je duidelijk je grenzen aan, zonder de vertrouwensrelatie met mantelzorgers te beschadigen?
Informele zorg

Dromen met mantelzorgers: mag moeders airfryer mee naar het verpleeghuis?

Sommige dingen moet je zien voor je voelt hoe bijzonder ze zijn. Dat geldt zeker voor wat mantelzorgers kunnen. Theatergroep De Zaak in Beweging speelde op het congres Samenwerken met de mantelzorger ontroerende en hilarische situaties na uit het leven van mantelzorgers en professionals. De rode draad in alle droomscenario's: veel eerder in gesprek met mantelzorgers.

Over informele zorg

Het belang van informele zorg

Mantelzorgers, vrijwilligers, burenhulp, lotgenotencontact, zelfhulp, actief burgerschap: er zijn vele vormen van informele zorg – en dus onbetaalde – en ondersteuning. Samen met professionals houden deze informele zorgverleners het Nederlandse zorgstelsel draaiende.

Lees meer

Ons land scoort internationaal gezien hoog als het gaat om informele zorg, zegt onderzoeker Marianne Potting, al is het nooit genoeg. ‘Dat zit ‘m niet in de bereidheid onder Nederlanders om zich in te zetten, maar omdat de toenemende vraag om zorg en ondersteuning veel groter is dan het aanbod. Dat heeft onder andere te maken met het bezuinigen op professionals. De indicatie om een professional in te zetten, wordt steeds zwaarder. Bovendien verandert de visie: je hebt niet altijd professionals nodig voor de beste ondersteuning. Soms is het prettiger om te praten met iemand uit je eigen omgeving die je vertrouwt, zoals je buurvrouw.’

Samenwerken voor informele zorg

Om zo goed mogelijk zorg en ondersteuning te kunnen geven, moeten informele zorgverleners en professionals samenwerken. Hoe doe je dat het beste? Herken en erken elkaars unieke bijdrage, zegt Potting. Daarmee begint het. ‘Dat is een voorwaarde tot samenwerking. Je hebt elkaar nodig, omdat je allebei een unieke en belangrijke rol inneemt in het leven en welzijn van de cliënt.’ Verder moeten organisaties beseffen dat professionals niet automatisch op de juiste manier met vrijwilligers omgaan, hoe goed ze ook zijn in hun werk. ‘Werken met cliënten is niet hetzelfde als werken met vrijwilligers. Dat laatste verloopt niet vanzelfsprekend probleemloos. Professionals zouden daarin begeleiding moeten krijgen.’

Curriculum aanpassen informele zorg

Potting ziet hiervoor zeker oplossingen. ‘Hoe je vrijwilligers aanstuurt, kunnen we opnemen in het curriculum. Bestaande professionals kunnen we bijscholen. Daarnaast is het verstandig om te erkennen dat “omgaan met en aansturen van vrijwilligers” een competentie is. Die vaardigheid zie ik bijvoorbeeld bijna nooit genoemd in vacatures.’

Waardering binnen informele zorg

Ten slotte zouden organisaties het vrijwilligersbeleid kunnen aanpassen. Goed omgaan met vrijwilligers betekent volgens Potting meer dan de vrijwilliger verzekeren en hem een kerstpakket geven. ‘Organisaties moeten bedenken welke kennis over cliënten ze wel of niet met vrijwilligers delen en hoe ze vrijwilligers betrekken bij incidenten. En als een vrijwilliger na jarenlange zorg vertrekt, rondt het traject dan goed af. Waardering is echt superbelangrijk.’