Eenzaamheid

Eenzaamheid

Vergeet de minder weerbare cliënt niet

De gevolgen van de coronacrisis vragen een sociaal offensief van het rijk en gemeenten, maar ook creativiteit en ondernemerschap van sociaal werkers. Dat benadrukken Eric van der Burg, voorzitter van Sociaal Werk Nederland en Renata Fideli, directeur-bestuurder van welzijnsorganisatie MeerWaarde.
Eenzaamheid

EDITORIAL In perspectief

Sommige mensen hebben medicatie nodig om op de been te blijven. Dat is een feit. Ik wist echter zeker dat ik nooit een van die mensen zou zijn.
Eenzaamheid
‘We moeten veel normaler doen over verlies’

‘We moeten normaler doen over verlies’

Iedereen krijgt ermee te maken, maar toch is het moeilijk om over de dood en overlijden te praten. Aldus Paul Boelen, die onderzoek doet naar rouw en het verwerkingsproces bij verlies van een dierbare. 'Sociale steun door de familie en het eigen sociale netwerk is cruciaal om jaren later veel minder last te hebben van het verlies van een dierbare.'
Eenzaamheid

De cliënt spreekt: ‘Ik werd van hulpverlener patiënt’

‘Drie episodes in mijn leven ben ik eenzaam geweest. Het begon toen mijn tweelingzusje te vroeg werd geboren en ik alleen in de baarmoeder achterbleef. Toen ik 34 jaar was, in de bloei van mijn leven, ben ik aangereden en kreeg een whiplash met licht hersenletsel. Ik kon niet meer werken, stond er alleen voor, er volgende een lange periode van revalidatie, ontslag en procedures. Vier jaar geleden, ik was 54 jaar, heb ik twee maanden in een rolstoel gezeten met een rughernia. Ik kon dat niet aan en raakte in een depressie. Toen heb ik echt de bodem geraakt.’
Zelfredzaamheid

Onderzoek: Hoe bereik je de moeilijk bereikbare oudere?

Voor thuiswonende ouderen worden diverse activiteiten georganiseerd om zo gezond en zelfstandig mogelijk te blijven. Sommigen maken hier nauwelijks gebruik van. Wat is hieraan te doen en wat vraagt dit van professionals?
Eenzaamheid
‘Realiseer je dat depressie zich bij ouderen anders uit’

‘Realiseer je dat depressie zich bij ouderen anders uit’

Symptomen van een depressie uiten zich bij ouderen anders dan bij jongeren. Dat stelt onderzoeker dr. Roxanne Schaakxs van Amsterdam UMC. ‘Doordat de symptomen van depressie meer van somatische aard zijn op oudere leeftijd, is het mogelijk dat sneller dan bij jongeren de depressie over het hoofd wordt gezien.’
Eenzaamheid

‘Ik heb zeven jaar gehuild, dag en nacht’

De eenzaamheid onder niet-westerse migranten is opvallend hoog. Turkse ouderen springen daar weer bovenuit. Voor reguliere zorginstellingen blijft het lastig om deze groepen te bereiken. ‘Je moet als professional bereid zijn concessies te doen.’
Eenzaamheid

De cliënt spreekt: ‘Ik heb geaccepteerd dat het soms gebeurt’

Berber is 24 jaar en studeert Industrieel ontwerpen, heeft veel vrienden, een prima toekomst voor de boeg. Toen ze 13 jaar was en druk in de weer met – toen nog – msn-chatten, kwam ze erachter dat ze zich eigenlijk helemaal niet zo goed voelde als ze steeds deed voorkomen. Maar ze wist niet waarom en ze kwam er ook niet achter.
Eenzaamheid
Depressieve ouderen voelen zich eenzamer

Depressieve ouderen voelen zich eenzamer

Het grootste gedeelte van de ouderen met depressieve klachten voelt zich ook eenzaam. Depressieve ouderen die last hebben van eenzaamheid zijn er geestelijk slechter aan toe dan depressieve ouderen die zich niet eenzaam voelen. Tijdens een onderzoek van het VUmc beoordeelden de eenzame deelnemers hun levenskwaliteit bovendien lager dan de andere groep.
Eenzaamheid
Professionals moeten eenzaamheid signaleren

Professionals moeten eenzaamheid signaleren

Zorgverleners moeten eenzaamheid en depressie op tijd herkennen. Gebrek aan menselijk contact en aan werkprotocollen worden als grootste knelpunt in het werk ervaren. Dat blijkt uit onderzoek van GGD Amsterdam.

Over eenzaamheid

Eenzaamheid gaat over sociale relaties

Meer dan 1 miljoen Nederlanders voelt zich erg eenzaam, blijkt uit onderzoek. Het gaat niet alleen om 70-plussers achter de geraniums. Daarbij is het lastig om eenzaamheid tegen te gaan. De afgelopen jaren is het sociaal werk flink aan de gang gegaan met projecten tegen eenzaamheid. Voor sociaal werkers ligt er een belangrijke taak om mensen te ondersteunen en in de maatschappij mee te doen.

Lees meer

Meer dan 1 miljoen Nederlanders voelt zich erg eenzaam. Dan gaat het niet alleen om ouderen die achter de geraniums verpieteren. Ook mensen met een lichamelijke- of psychische beperking kunnen behoorlijk lijden onder eenzaamheid. En zelfs onder jongeren lijkt eenzaamheid voor te komen. Uit een enquête onder tieners tot 18 jaar in Den Haag blijkt dat een op de vijf ondervraagden nooit iets met leeftijdsgenoten onderneemt.

Naar schatting 8% van de Nederlandse bevolking voelt zich aanhoudend en ernstig eenzaam, blijkt uit onderzoek. De overheid verwacht dat de decentralisatie van hulp en ondersteuning meer mogelijkheden biedt om eenzame mensen te helpen. Sociaal werkers worden ingezet om plannen van aanpak en projecten tegen eenzaamheid in de wijk uit te voeren. De vraag is dan: wat werkt tegen eenzaamheid en wat werkt niet?

Coalitie Erbij is een samenwerkingsverband van organisaties die aan het werk zijn om eenzaamheid te bestrijden. Het gaat om het Leger des Heils, Sociaal Werk Nederland, Nationaal Ouderenfonds, Resto VanHarte, Sensoor, Vereniging Humanitas, de Zonnebloem en andere partners. De Coalitie brengt eind 2017 in kaart welke bestaande initiatieven – binnen en buiten instellingen – goed werken om eenzaamheid te bestrijden. Vervolgens wordt gekeken wat er nodig is om alle gemeenten goed gebruik te laten maken van die bestaande kennis en ervaring voor een sterke lokale aanpak van eenzaamheid. Voor de uitvoering van het plan stelt het kabinet 900.000 euro extra beschikbaar, bovenop de bestaande subsidie van Coalitie Erbij.

Handreiking

Eenzaamheid krijgt steeds meer aandacht, juist omdat het probleem zo groot is. De vergrijzing, de afbouw van de verzorgingsstaat en de hoge eisen aan de kwaliteit van leven maken dat het risico op eenzaamheid steeds groter wordt. En dan is eenzaamheid ook nog moeilijk te bestrijden. Coalitie Erbij heeft in de zomer van 2017 een handreiking gepresenteerd voor een lokale aanpak van eenzaamheid. De handreiking is gebaseerd op opgedane ervaringen in meer dan twintig gemeenten en geeft inzicht in de problematiek van eenzaamheid, in het nut en de noodzaak van samenwerking, een stappenplan en tips om lokale samenwerking tot een succes te maken.  Ook bevat de handreiking een overzicht van meer dan vijftig verschillende activiteiten en interventies die ingezet kunnen worden.

Vrijwilligers worden veelal ingezet om eenzaamheid onder burgers te lijf te gaan. Dat is ook een van de doelstellingen van het kabinetsbeleid: de omgeving, de wijk  wordt ingezet om problemen van burgers aan te pakken. Mensen die sociale contacten hebben zijn gezonder, ook dat blijkt uit onderzoek. Het tegengaan van eenzaamheid draagt niet alleen bij tot meer welzijn voor burgers, maar zeker ook tot beperking van de kosten voor gezondheidszorg.

Netwerkcoach

Een opmerkelijk initiatief tegen eenzaamheid is bijvoorbeeld de netwerkcoach, een functie die wordt vervuld door een vrijwilliger. De netwerkcoach is voor iedereen die in zijn leven uit beeld raakt en aan het overleven slaat’, vertelt Martin van de Lustgraaf, ontwikkelaar van het concept: “Natuurlijk een netwerkcoach”. De aanpak houdt in dat je een vrijwilliger koppelt aan iemand die geïsoleerd is geraakt. Samen met de cliënt zoekt de netwerkcoach naar betekenisvolle contacten, onder bekenden of onder nieuwe mensen in de omgeving. De netwerkcoach trekt enkele maanden met de cliënt op en stelt steeds de vraag: “Wie kan iets voor jou betekenen?” Op die manier komt de sociale context van de cliënt in beeld.

De Buurtcirkel is een ander initiatief dat niet alleen eenzaamheid tegen gaat, maar mensen ook activeert hun talenten te ontwikkelen. Een Buurtcirkel is een sociaal netwerk van 9 tot 12 mensen die begeleiding nodig hebben om zelfstandig te kunnen wonen. De nadruk ligt op de talenten, niet op de beperkingen van deelnemers. Zij zetten hun talenten in voor de anderen. ‘Samenredzaamheid’ is het kernwoord van de Buurtcirkels.

Uitgelicht congres

Jaarcongres Eenzaamheid

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag

ReeHorst

Congres Huiselijk Geweld

ReeHorst

Congres Zorgmijders