Mantelzorg

Zorgmijders

‘Accepteer dat niet iedereen hulp wil’

Hulp komt niet altijd terecht bij wie het nodig heeft. Vraag en aanbod matchen niet, hulpzoekenden zien door de bomen het bos niet meer of durven geen hulp te vragen. Sociaal professionals en beleidsmakers zouden meer oog moeten hebben voor deze obstakels, meent bestuurskundige Mark Reijnders. 'Ga actief op zoek naar moeilijk bereikbare mensen.'
Mantelzorg

‘Zonder humor was ik verzopen in het bureaucratische proces’

Mantelzorger Jac. Splinter zette zijn frustratie, onmacht en woede over de (zorg)bureaucratie om in het humoristische, licht absurde Grote BureaucratieVakantieBoek. Daarmee houdt hij ambtenaren en zorgprofessionals ook een spiegel voor. ‘Het begint met empathie. Verplaats je in de ander.’
Mantelzorg
koffer

‘Logeerzorg levert mantelzorgers meer op dan ze vermoeden’

Logeerzorg is een speciale vorm van respijtzorg, die al jaren bestaat, maar nog weinig wordt gebruikt. Terwijl het ervoor kan zorgen dat mantelzorger de zorg voor hun naaste langer volhouden. Movisie volgde logeerhuizen binnen de Pilots Logeerzorg en deed onderzoek onder mantelzorgers en hun naasten naar hun behoeften.
Mantelzorg

‘Mijn grootste angst is dat Job ons overleeft’

'Mogen we hem ook laten gaan?' Dat vroeg schrijfster Annemarie Haverkamp aan de artsen nadat haar ernstig gehandicapte zoon Job werd geboren. Ze was bang dat ze niet geschikt was voor de zorg voor hem en dat hij nooit een menswaardig bestaan zou krijgen. Maar Job (inmiddels zestien) is blij. Je kunt dus ook op een andere manier gelukkig zijn, weet ze nu.
Mantelzorg

COLUMN Samen thuis

Yaël was over het hoofd gezien. Of nou ja, niet Yaël persoonlijk, maar de Yaëls van Nederland. Ja, de scholen sloten, maar gold dat ook voor de kinderdagcentra, de plekken waar ernstig verstandelijk gehandicapte kinderen worden opgevangen? 'Het is geen school, het is een zorginstelling', zei ik tegen mijn ex-man om mezelf gerust te stellen. Voor zorginstellingen golden vast andere regels.
Mantelzorg

‘Ik ben niet meer elke dag verdrietig om Job’

Na de geboorte van haar gehandicapte zoon was schrijver Annemarie Haverkamp bang dat hij geen menswaardig bestaan zou krijgen. Maar Job (inmiddels zestien) is blij. Je kunt dus ook op een andere manier gelukkig zijn, weet ze nu.
Mantelzorg
school

Jonge mantelzorgers verdienen coulance op school

Niet alle mantelzorgers zijn vrouwen van middelbare leeftijd die zorgen voor een (schoon)ouder. Het kunnen ook jongeren zijn, die zorgen voor een zieke of verslaafde naaste en ondertussen hun school af proberen te maken. Over de combinatie mantelzorgen en school gaat het deze week in de Week van de Jonge Mantelzorger.
Mantelzorg

‘Papa, als je naar buiten gaat, kan je dood gaan’

Habiba Chrifi-Hammoudi is mantelzorger voor haar vader van 84. Ze is ook mantelzorgconsulent en coördinator bij welzijnsorganisatie U-Centraal. Vader Nasar is op bezoek bij familie en zit nu vast in Marokko, met een bijna tekort aan medicijnen en een strikt binnenregime. ‘Ik word elke dag met hartkloppingen wakker; straks leeft hij niet meer’.
Mantelzorg
Floris Vervat is eigenaar en oprichter van Senior Service

Z+W TV: Te weinig aandacht voor ouderen bij versoepeling coronamaatregelen

Het is mooi dat de coronamaatregelen versoepeld worden. Zo mogen de terrassen binnenkort weer open en ook sporten is in bepaalde gevallen weer mogelijk. ‘Maar we vergeten die hele grote groep kwetsbare mensen met wie nog steeds voorzichtig omgegaan moet worden. Ook zij verdienen het om weer leuke dingen te gaan doen en wat vrolijker door deze crisis te gaan.’
kopzorgen

Wat zijn de maatschappelijke gevolgen van de coronacrisis?

Hoe gaat het met de mantelzorgers? En wat kunnen we aan armoede- en schuldenproblematiek verwachten de komende tijd? Dertien onderzoekers van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) stelden zich deze en andere vragen, op basis van de huidige wetenschappelijke kennis.

Over mantelzorg

Mantelzorg kun je niet alleen

De druk voor mantelzorgers kan heel hoog zijn. Uit onderzoek blijkt dat bijna 40 procent van de mantelzorgers binnen 2 jaar ernstige depressieve symptomen ontwikkelt. Een ander onderzoek laat zien dat het aantal mantelzorgers sterk toeneemt, maar dat mensen zich minder belast voelen. Professionals zijn cruciaal voor mantelzorgers. Lees in dit dossier waarom.

Lees meer

Er zijn zo’n 1,7 miljoen mantelzorgers, die een naaste of buren helpt , dan wel verzorgt. En dat aantal is groeiend. Een op de zes – dat is 16 procent – mantelzorgers helpt en zorgt meer dan acht uur per week. Onder hen doet een half miljoen mensen dat vaak gedurende langere tijd. De meeste mantelzorgers zorgen voor hun familie. Van alle mantelzorgers is 41 procent man. Het grootste aandeel in mantelzorg heeft de categorie tussen de 45 en 65 jaar, namelijk 45 procent.
De politiek en het werkveld hebben inmiddels de omslag in de zorg gemaakt naar langer zelfstandig thuis wonende patiënten en cliënten. Die omslag brengt ook een groeiende vraag naar mantelzorg mee. Maar deze groep heeft het moeilijk. Niet alleen omdat ze vaak zwaar worden belast, maar ook omdat er heel wat hindernissen worden opgeworpen om de zorg voor een naaste goed op je te nemen. Zoals de mantelzorgboete, de korting die je opgelegd krijgt op je inkomen als je iemand in huis verzorgt.

Belasting

Zo geeft bijvoorbeeld 34 procent van de mantelzorgers aan tegen problemen aan te lopen bij het aanpassen van de huidige woning en heeft ruim negen procent problemen bij het realiseren van een mantelzorgwoning. Naast tegenwerking op het gebied van wonen, blijken mantelzorgers ook tegen andere problemen aan te lopen. ‘Bureaucratie en regeldruk’ worden door 38 procent van de ondervraagde mantelzorgers genoemd als een probleem.
Opmerkelijk genoeg laat een ander onderzoek laat zien dat mantelzorgers zich minder belast voelen dan twee jaar geleden. Terwijl het aantal personen dat mantelzorg verleent sinds 2014 ieder jaar is toegenomen, ervaren mantelzorgers minder belasting van hun mantelzorgende taken. In 2016 ontving 41 procent van de Nederlanders die hulpbehoevend was, zorg van een naaste. Vergeleken met een jaar eerder is dit een toename van bijna tien procent.
Deze toename is vooral te wijden aan de verdubbeling van de incidentele mantelzorg. Het aantal mantelzorgontvangers dat niet wordt verzorgd, maar wel regelmatig of af en toe wordt geholpen, is in 2016 bijna dubbel zo hoog als in 2015: 27 procent versus 13 procent. Sinds 2014 zijn er ieder jaar meer mantelzorgers bij gekomen. Vergeleken met de situatie voor de transities, zijn vooral de intensieve mantelzorg (van 4 naar 14 procent) en de vrijwillige ondersteuning (van 37 naar 41 procent) toegenomen.

Depressief

Lang niet altijd worden behoefte en problemen van mantelzorgers onderkend. Vaak omdat mantelzorgers zelf geen reden zien om – professionele- hulp in te roepen. Maar ook omdat de behoeften van mantelzorgers te weinig worden “gezien” door professionals Om dat probleem te voorkomen, moet bij het vaststellen van de zorgvraag, door professionals meer gekeken worden naar de gehele situatie rondom de patiënt, zegt voorzitter Dianda Veldman van Patiëntenfederatie NPCF.
Dat mantelzorg vaak mensen boven het hoofd groeit, wordt in veel artikelen duidelijk. Het blijkt bijvoorbeeld dat in een onderzoeksgroep van Karlijn Joling (VUmc) bijna veertig procent van de mantelzorgers binnen twee jaar ernstige depressieve symptomen ontwikkelt. Vijf procent overweegt zelfs zichzelf iets aan te doen of heeft zelfmoordgedachten. Professionele ondersteuning en de zogenoemde respijtzorg zijn dus hard nodig.
Een kwart van de 1,7 miljoen mantelzorgers die zware zorg verleent, heeft behoefte aan respijtzorg, blijkt uit cijfers van onder andere Het Sociaal en Cultureel Planbureau. Onder respijtzorg wordt verstaan: het tijdelijk of volledig overnemen van de zorg van een mantelzorger, met het doel om de mantelzorger vrije tijd te bezorgen. Uit een onderzoek van het SCP blijkt dat er een grote groep is van mantelzorgers die respijtzorg willen, maar er geen gebruik van maakt. ‘Bijvoorbeeld omdat ze zich er niet bij thuis voelen en denken dat hulp bij mantelzorg niet bij hen past’, zegt Kitty van den Hoek van Movisie in een artikel op de website van Zorg+Welzijn. ‘Daarom is het belangrijk dat er meer verscheidenheid wordt aangebracht aan de vormen van mantelzorgondersteuning.’

Uitgelicht congres

Congres Huiselijk Geweld

Gooiland

Jaarcongres Eenzaamheid

ReeHorst