Jeugdhulp

Informele zorg
Gezinshulpgezinnen

Buurtgezinnen floreert: ‘Laten we niet te overspannen reageren op stress in gezinnen’

In elk gezin is er sprake van stress: de informele gezinshulp die via Buurtgezinnen wordt geboden, werkt daarom preventief. Tegelijkertijd ziet Leontine Bibo dat de crisis in de jeugdzorg ook niet aan haar vrijwilligers voorbijgaat. ‘Het systeem is dichtgeslibd’, zegt de directeur van Buurtgezinnen.
30 november 2022 Ondermijning

Jongerenwerker Mohammed Zahti krijgt te maken met een jongere die afglijdt naar de zware criminaliteit. Als een drugsdeal fout gaat, komt de jongen zwaar in de problemen. In onze podcastserie Kippenvel vertelt Zahti dat hij luistert naar de jongen, ook al heeft hij de oplossing niet.

Huiselijk geweld

Gezinsgeweld stopt door integrale aanpak Switch: ‘We laten ook na recidive niet los’

Bij ernstig structureel geweld in gezinnen is het ook voor ervaren hulpverleners soms heel moeilijk om door te zetten, want een terugval bij bijvoorbeeld een plegeraanpak ligt altijd op de loer. Mede daarom is het Verwey-Jonker Instituut zo positief over de integrale aanpak Switch. Hoe wordt de spiraal van intergenerationele geweldspatronen doorbroken?
Jeugdhulp

‘De jeugdhulp heeft ook een Johan Remkes nodig’

Is de jeugdhulpverlening gebaat bij een buitenstaander die het werkveld én de problemen van de jeugdhulpverlening in kaart brengt? ‘Ik denk dat het verfrissend zal zijn’, zegt Jolanda Mathijssen, bijzonder hoogleraar 'Zorg voor Jeugd'.
Multiproblematiek

Meer schoolmaatschappelijk werk nodig? ‘Ik houd mijn hart vast voor gezinnen in nood’

Zet meer maatschappelijk werkers en jongerenwerkers op scholen in, klinkt het van diverse kanten. Schoolmaatschappelijk werker Maartje Smits laat de meerwaarde van deze samenwerking zien en legt uit waarom meer hulpverleners op scholen juist nu een belangrijke aanvulling is.
Jeugdhulp
Kind kijkt uit raam

De belangrijkste lessen voor feitenonderzoek in de jeugdzorg: ‘Zorg voor een gezinsbrede blik’

Het feitenonderzoek voor gedwongen uithuisplaatsingen van kinderen is niet altijd zorgvuldig onderbouwd, concludeerde de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd vorige maand. Voor veel ouders is de besluitvorming nauwelijks te volgen, weet ook Agnes Derksen van het Nederlands Jeugdinstituut. Beter luisteren naar gezinnen en als sociaal werker je eigen visie kritisch laten toetsen zijn enkele van haar adviezen.
Jeugdhulp
Vrouw rolt joint

‘Hoogste tijd om alerter te zijn op cannabisgebruik’

Het cannabisgebruik neemt in West-Europa toe, constateerde de Verenigde Naties onlangs. Trek veel eerder aan de bel bij cannabisgebruik, zegt Marjan Möhle van het Trimbos-instituut tegen sociaal werkers. Vooral jongeren en jongvolwassenen met psychische problemen en mensen met een lvb lopen risico. Hen met het vingertje terechtwijzen werkt zeker niet, wat wel?
Jeugdhulp
Meisje zit op bank kijkt op telefoon

Woonruimte voor Vlaamse jongeren die jeugdzorg verlaten: ‘Ze verdienen een goede start’

Eigen woonruimte als hefboom naar zelfredzaamheid. Dat beoogt ‘Nestinvest’, een Vlaams initiatief waarmee jongeren die de jeugdzorg uitstromen aan een woning worden geholpen. ‘De eerste stap naar ontplooiing’, zegt projectleider Jean-Marc Verwee.
Participatie
Kinderen zijn 'in de lead' in een pedagogische vrijplaats.

Tilburgse jeugd krijgt eerste pedagogische vrijplaats: ‘Radicale omslag is noodzakelijk’

Het prestatiegedreven opvoedklimaat zit de ontwikkeling van Nederlandse jongeren in de weg. Maike Kooijmans, lector ‘Opvoeden voor de Toekomst’, pleit voor een radicale omslag en staat aan het roer van de eerste ‘pedagogische vrijplaats’ in Tilburg. 'Het idee dat een jongere minder is dan een ander is namelijk funest voor hun ontwikkeling.'
spelende kinderen

Bouwen aan een leefbare buurt: drie lessen van ‘De Vreedzame Wijk’ 

Schoppen, schreeuwen en buitensluiten: op het Kameraplein in IJsselstein was het altijd onrustig. Niet alleen onder de kinderen, de ouders deden er net zo hard aan mee. Sociaal werker Stella de Bie (49) probeerde al jaren de buurt vrediger te krijgen, maar slaagde daar pas in toen ze ging werken vanuit de principes van De Vreedzame Wijk. Niet alleen de wijk ontplooide, ook zij kwam tot bloei.

Over jeugdhulp

Is wachten op Jeugdhulp echt onvermijdelijk?

Vanaf 2015 wordt de hulp aan kinderen en jongeren gecoördineerd en uitgevoerd door de gemeenten. Maar de problemen in de jeugdsector rollen over elkaar heen. Te weinig hulp, te weinig geld, te lange wachtlijsten. Professionals moeten elkaar zien te vinden en samenwerken. Kinderen en ouders krijgen nog veel te vaak niet de zorg die nodig is. Waar staat de jeugdhulp en waar gaat zij naar toe?

Lees meer

‘Wachten op jeugdhulp is onvermijdelijk, blijkt uit een casusonderzoek van het Nederlands Jeugdinstituut NJi in het voorjaar 2017. Een belangrijke oplossing voor de wachtlijsten in de jeugdzorg vindt (ex-) staatssecretaris Martin van Rijn in de drastische vermindering van de administratie van aanbieders jeugdhulp. Zodat de professionals hun tijd weer kunnen besteden aan de kinderen en niet aan het papierwerk.

Maar dat is zeker niet het enige dat moet gebeuren om kinderen en ouders de hulp te bieden die nodig is. In het rapport  “Zorgen voor de jeugd” waarschuwt de Transitie Autoriteit Jeugd (TAJ) om maatregelen te nemen voor het behoud van de jeugdhulp. De instellingen voor jeugdhulp worden geteisterd door gebrek aan geld en door enorme administratieve lasten. De specialistische jeugdhulp dreigt er aan ten onder te gaan. De Transitieautoriteit – pleit voor een tijdelijke ‘innovatiepot’ om jeugdhulpaanbieders en gemeenten ‘een zetje in de rug te geven voor wat meer financiële armslag.’

Specialistische behandeling

De problemen in de jeugdzorg kregen in 2017 een hoogtepunt met de noodkreet van de ouders van de 16- jarige Emma. Zij deden een oproep via Facebook en de media, omdat er geen opvangplek voor het meisje, die suïcidaal was , maar nergens hulp kon krijgen. Dat leidde tot actie van staatssecretaris Van Rijn en een debat in de Tweede Kamer over deze situaties in de jeugd-ggz. De Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie reageerde: ‘Het probleem is dat veel gemeenten te weinig dure specialistische behandelingen inkopen’. Tijdens het debat in de Tweede Kamer, kreeg de staatssecretaris een lijst met zo’n vijftig vergelijkbare, acute gevallen van kinderen die geen acute hulp konden krijgen. De staatssecretaris heeft daarop ingegrepen en alle gemeenten die onvoldoende acute jeugd-ggz hebben geregeld gesommeerd het probleem op te lossen. Van Rijn: ‘Bestuurlijke vraagstukken over financiën en wachtlijsten mogen in acute gevallen nooit een reden zijn om een kind niet tijdig te behandelen.’

Zijn er nog goede berichten te melden uit de jeugdhulp? ‘Er gaat ook veel goed’, stellen vier brancheorganisaties in het voorjaar 2017 in een brief naar de ministeries van VWS en Veiligheid en Justitie. De brancheorganisaties voor jeugdhulp hebben in de brief ook duidelijk gemaakt welke dringende maatregelen er op korte termijn nodig zijn. ‘We zijn nu ruim twee jaar na de decentralisatie die verbetering moest brengen voor de jeugdhulp. De hulp zou integraal worden, toegankelijk en dicht bij het kind. Meer preventie, slimmere samenwerking en een einde aan verkokering en perverse prikkels omdat alle jeugdhulpvormen nu onder één opdrachtgever vallen: de gemeente. Van dat ideaal zien we twee jaar na de decentralisatie helaas nog te weinig terug.’

Wijkteam

Met de decentralisatie heeft ook het wijkteam een taak gekregen in de eerstelijnshulp aan kinderen en jongeren. Wijkteamprofessionals komen achter de deur, signaleren en geven lichte hulp als dat nodig is. Toch is ook de hulp door wijkteams vaak niet op orde, volgens Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer.  Het probleem is dat in de hulpverlening aan kinderen niet goed gediagnosticeerd wordt. ‘Als professionals in wijkteams niet goed in staat zijn de hulp die nodig is te diagnosticeren, is dat schadelijk voor kinderen. Volgens een onderzoek is ‘gebrek aan kennis en handelingsverlegenheid’ het probleem, maar ook: oneigenlijk gebruik van “drang” naar ouders en kinderen toe. Kalverboer: ‘Er wordt onder professionals te licht gedacht over hoe je op de goede manier vaststelt wat er bij een kind aan de hand is.’

De komende jaren worden voor de gemeenten, de jeugdzorgsector en voor de professionals die er werken, cruciaal. Om kinderen, jongeren en ouders de jeugdhulp te kunnen bieden die ze nodig hebben. In dit dossier volgen we de weg die daarin wordt afgelegd.

Uitgelicht congres

Congres Verslaving in het sociaal domein

Van der Valk Hotel

Jaarcongres Eenzaamheid 2023

Hotel Veenendaal