Informele zorg

Informele zorg
Ondersteuning mantelzorg

Betere mantelzorgondersteuning? ‘Besef dat je een stukje van de puzzel bent’

Hoe zorg je voor betere ondersteuning van mantelzorgers van ouderen thuis? Movisie en Vilans zochten het uit in zo’n dertig lerende netwerken. Dat leverde een schat aan verbeteringen en tools op. Roos Scherpenzeel, programmaleider van In voor mantelzorg-thuis bij Movisie, deelt de belangrijkste lessen.
Informele zorg

THEMA ‘Informele zorg is onmisbaar liefdewerk oud papier’

Dankzij informele zorg houden we ons zorgstelsel draaiende, zegt onderzoeker Marianne Potting. Maar professionals zouden nog beter kunnen samenwerken met mantelzorgers en vrijwilligers.
Informele zorg

THEMA Sociaal makelaar: een-tweetjes maken

Mensen met zorgvragen moeten meer gebruikmaken van het informele netwerk. Zo luidt het belangrijkste devies sinds de transitie in 2015. Sociaal makelaars zorgen ervoor dat de formele en informele zorg elkaar weten te vinden. Berthie Melissen, sociaal makelaar in Gouda: 'We zijn de smeerolie tussen organisaties en bewoners.'
Langer thuis wonen
Voor de ouderenzorg van de toekomst hebben professionals in de nulde en eerste lijn meer houvast nodig.

Zorg voor ouderen is meer dan ooit: naar de mens kijken

Voor de ouderenzorg van de toekomst hebben professionals in de nulde- en eerstelijn meer houvast nodig. En meer kennis over de mogelijkheden om thuis te blijven wonen. De tijd dringt, want de zorg voor ouderen wordt complexer en omvangrijker. ‘Kijk verder dan de diagnose.’
Informele zorg
Druk op vrijwilliger stijgt: ‘Hoe ver kunnen we gaan?’

Druk op vrijwilliger stijgt: ‘Hoe ver kunnen we gaan?’

Vrijwilligers in zorg en welzijn: ze zijn anno 2019 niet meer weg te denken en dat zal de komende jaren niet anders zijn. Wat betekent dat voor de rol van de professionals? En: vragen we niet teveel van vrijwilligers?
Dementie
‘Na de diagnose dementie komt er zoveel op je af’

‘Na de diagnose dementie komt er zoveel op je af’

Als de diagnose dementie is gesteld, komt dat bij patiënt en familie meestal hard aan. ‘Het is heel moeilijk iemand te verliezen die er nog is’, stelt praktijkondersteuner Moniek Hanegraaf treffend. Ze is één van de kartrekkers van het lokale DementieNet van Medisch Centrum Oud-West in Nijmegen. 'We hebben mensen nu veel eerder in beeld.’
Informele zorg

‘Soms eerder een worsteling dan een dans’

Met de transities is het samenspel tussen professionals en mantelzorgers nog essentiëler geworden. Maar wie wat doet en waarvoor verantwoordelijk is, blijft vaak ergens in het midden hangen, ondervindt Mariët Ebbinge, journalist én mantelzorger. 'De samenwerking tussen professionals en familie is soms eerder een worsteling dan een dans.'

Wie zorgt voor wat?

Sociaal professionals kennen de riedel: eerst kijken wat het eigen netwerk van iemand kan doen en pas daarna professionele hulp inzetten. Maar hoe kom je tot goede afspraken met dat netwerk? Zijn er taken die de familie sowieso hoort te doen?
Participatie

Gelukkig hebben we de familie nog

Familie is niet het vanzelfsprekende hulpje van de professional in het verlenen van ondersteuning. Hoogleraar Marian Verkerk: ‘Professionals verlenen in toenemende mate relationele zorg. Dat is niet iets waar ze in opgeleid zijn.’

Over informele zorg

Het belang van informele zorg

Mantelzorgers, vrijwilligers, burenhulp, lotgenotencontact, zelfhulp, actief burgerschap: er zijn vele vormen van informele – en dus onbetaalde – zorg en ondersteuning. Samen met professionals houden deze informele zorgverleners het Nederlandse zorgstelsel draaiende.

Lees meer

Ons land scoort internationaal gezien hoog als het gaat om informele zorg, zegt onderzoeker Marianne Potting, al is het nooit genoeg. ‘Dat zit ‘m niet in de bereidheid onder Nederlanders om zich in te zetten, maar omdat de toenemende vraag om zorg en ondersteuning veel groter is dan het aanbod. Dat heeft onder andere te maken met het bezuinigen op professionals. De indicatie om een professional in te zetten, wordt steeds zwaarder. Bovendien verandert de visie: je hebt niet altijd professionals nodig voor de beste ondersteuning. Soms is het prettiger om te praten met iemand uit je eigen omgeving die je vertrouwt, zoals je buurvrouw.’

Samenwerken

Om zo goed mogelijk zorg en ondersteuning te kunnen geven, moeten informele zorgverleners en professionals samenwerken. Hoe doe je dat het beste? Herken en erken elkaars unieke bijdrage, zegt Potting. Daarmee begint het. ‘Dat is een voorwaarde tot samenwerking. Je hebt elkaar nodig, omdat je allebei een unieke en belangrijke rol inneemt in het leven en welzijn van de cliënt.’ Verder moeten organisaties beseffen dat professionals niet automatisch op de juiste manier met vrijwilligers omgaan, hoe goed ze ook zijn in hun werk. ‘Werken met cliënten is niet hetzelfde als werken met vrijwilligers. Dat laatste verloopt niet vanzelfsprekend probleemloos. Professionals zouden daarin begeleiding moeten krijgen.’

Curriculum aanpassen

Potting ziet hiervoor zeker oplossingen. ‘Hoe je vrijwilligers aanstuurt, kunnen we opnemen in het curriculum. Bestaande professionals kunnen we bijscholen. Daarnaast is het verstandig om te erkennen dat “omgaan met en aansturen van vrijwilligers” een competentie is. Die vaardigheid zie ik bijvoorbeeld bijna nooit genoemd in vacatures.’

Waardering

Ten slotte zouden organisaties het vrijwilligersbeleid kunnen aanpassen. Goed omgaan met vrijwilligers betekent volgens Potting meer dan de vrijwilliger verzekeren en hem een kerstpakket geven. ‘Organisaties moeten bedenken welke kennis over cliënten ze wel of niet met vrijwilligers delen en hoe ze vrijwilligers betrekken bij incidenten. En als een vrijwilliger na jarenlange zorg vertrekt, rondt het traject dan goed af. Waardering is echt superbelangrijk.’