Hoe handel je als je te maken krijgt met iemand die onbegrepen gedrag vertoont? Daar gaat het om in deze speciale editie van Zorg+Welzijn. Je krijgt ervaringsverhalen van Ronald, Dex en Peter, die weten hoe het is om in een psychose te geraken. Je krijgt praktische tips van topexperts als politieonderhandelaar Peter van Os en psychiater Niels Mulder. En Ragna Keller van Team Woningvervuiling & Advies van de gemeente Rotterdam laat zien hoe ze cliënten helpt wiens woning sterk vervuild is. Profiteer van de speciale actie: 10 exemplaren voor slechts €34,95.
Sociaal werkers werken binnen de mazen van de wet. Zo ben je verplicht om voor een cliënt te zorgen: de zorgplicht. Maar wanneer voldoe je hier eigenlijk aan, en vooral: wanneer niet?
Is het nou verward gedrag of onbegrepen gedrag? Tijdens de voorbereiding van dit themanummer voerden we als redactie gesprekken over de juiste woorden.
Wie had dat gedacht toen de ‘verwarde persoon' 15 jaar geleden werd geïntroduceerd? Dat de term zo'n hoge vlucht zou nemen? En dat de politiek-correctere versie ervan, ‘onbegrepen gedrag', zelfs door zou dringen tot een themanummer van dit vakblad Zorg+Welzijn?
Niet-acute zorgen om buren, familieleden, vrienden of wijkbewoners? Voor advies en een persoonlijk gerichte aanpak kunnen professionals en burgers het nummer 0800-1205 bellen. Het landelijk Meldpunt Zorgwekkend Gedrag schakelt door naar een meldpunt in de buurt van de beller. Wat doet zo’n lokaal of regionaal meldpunt precies en wat kun je er als sociaal werker en burger van verwachten?
Het aantal meldingen van mensen met onbegrepen gedrag in Nederland steeg de voorbije jaren hard. Althans, dat zeggen verreweg de meeste statistieken. Met welke feiten en cijfers wordt geregeld gestrooid? En wat zijn de broodnodige nuances achter die kille statistieken? Zorg+Welzijn zocht het uit.
De wereld achter de voordeur is er een die voor veel buitenstaanders verborgen blijft, tenzij de bewoner van het huis een inkijkje geeft. Over de drempel komen is de missie van wijk-GGD’ers Phillipine de Zoeten en Hans Evers. ‘We laten mensen inzien dat we ze niet willen opsluiten, maar juist willen helpen.’
Als het op de omgang met mensen met onbegrepen gedrag aankomt, zijn we nog te vaak handelingsverlegen. Misschien heeft burgemeester Ton Heerts, die deze zomer wild om zich heen sloeg, daar ook wel last van. Journalist Edward Doelman vroeg zich af hoe dat kan en neemt zich alvast één ding voor: de volgende keer helpt hij.
Hoe help je mensen met onbegrepen gedrag die midden in de wijk wonen, maar zorg mijden? Is bemoeizorg dan noodzakelijk om incidenten en overlast te voorkomen, of is dit een inbreuk op hun vrijheid? Zorg+Welzijn legt psychiater Niels Mulder 5 prikkelende stellingen voor.
Wat wil een kind met emotionele uitbarstingen ons vertellen? Hoe zie je als volwassene de boodschap, de behoefte, achter het gedrag? In een poging om contact te maken laten kinderen soms gedrag zien dat ze helpt om te gaan met stress, maar niet bevorderlijk is voor verbinding met anderen.
Ze maakt zich zorgen. Ze ziet het geweld tegen kwetsbare mensen in de samenleving toenemen, en kreeg nachtmerries van de uitspraak van een Amerikaanse tv-presentator die zei dat dakloze mensen een spuitje moeten krijgen. Karlijn Roex is socioloog, schrijver én belandde zelf als verward persoon op het politiebureau.
Politieonderhandelaars onderhandelen in crisissituaties zoals gijzelingen of zelfmoordpogingen. Politieonderhandelaar Peter van Os kreeg contact met een man die op de 8e verdieping in een open raam stond en met een 15-jarige jongen die op een dakkapel zat. ‘Vertragen is de sleutel. Accepteren dat de ander de touwtjes in handen heeft.’
Bomvolle huizen waar lopen nauwelijks meer mogelijk is. Vol met postzegels, speelgoed of papier. Huizen die al heel lang niet schoon zijn gemaakt, waar afval en ongedierte een eigen leven leiden. Ragna Keller van het team Woningvervuiling en Advies in Rotterdam kijkt nergens meer van op.
Vaak zit er een groot gat tussen het moment dat iemand met een eetstoornis voor het eerst klachten ontwikkelt, en de start van een behandeling. Er is dus nog veel winst te behalen in het eerder en beter herkennen van eetstoornissen, zegt prof. dr. Klaske Glashouwer. Wat kun jij doen?
‘Eén moment, er komt hier net een onderkoelde man binnenlopen.’ Ook tijdens het interview gaat de werkdag van Denice Kampinga (38) gewoon door. Ze is veldwerker bij het mobiel team van HVO Querido in Amsterdam. Op Instagram deelt Denice slaapplekken die ze op straat tegenkomt. ‘Sommige hutten zijn net kunstwerken, zo mooi.’
Ziekenhuizen, bibliotheken en OV-bedrijven hebben steeds vaker te maken met mensen met onbegrepen gedrag. Zij trainen medewerkers om daarmee om te gaan en zoeken samenwerking met hulpverlening en politie. Na een pilot met de inzet van interventiemedewerkers onbegrepen gedrag gaat de NS hun kennis breder onder medewerkers verspreiden. Wat leerden ze?
