Informele zorg

5 tips om meer werk te maken van cultuursensitieve zorg: ‘Druk roddels de kop in’

Omgaan met cultuurverschillen kan in de dagelijkse praktijk van sociaal werkers leiden tot twijfel en handelingsverlegenheid. Hoe vergroot je je professionaliteit op het gebied van cultuursensitieve zorg? Vijf verrassende tips, bijvoorbeeld om beter te worden in smalltalk en lichaamstaal te herkennen.

‘Gemeenschappen moeten geen instrument worden maar de warme jas blijven’

De samenleving verandert razendsnel. De zorg en het sociaal domein staan voor grote uitdagingen: complexere hulpvragen, personeelstekorten en hardnekkige gezondheidsverschillen. In de serie De Verrekijker spreken we bestuurders uit zorg en welzijn over deze urgente kwesties. In deze aflevering vijf vragen aan Veerle Rooze, directeur van Netwerk DAK, het netwerk van 150 inloophuizen, buurt- en straatpastoraat.
Jouw carrière

Nieuwe universitaire master sociaal werk van start, welke masters zijn er nog meer?

De nieuwe universitaire masteropleiding sociaal werk start in september 2027. De master heet voluit Sociaal Werk en Sociale Rechtvaardigheid en is te volgen aan de Universiteit voor Humanistiek. Opleidingsdirecteur en hoogleraar Thomas Kampen legde eerder aan Zorg+Welzijn uit wat je van deze master kunt verwachten.
Socialdebt koopt schulden af en begeleidt jongeren naar een schuldenvrij leven

Socialdebt koopt schulden af en begeleidt jongeren naar een schuldenvrij leven

Jongeren ervaren in toenemende mate stress over geld. Een deel heeft zelfs een of meerdere betalingsachterstanden. Een groot probleem, ziet Jamal Oulel. Hij schreef het boek De Schuldenfabriek. Met zijn platform Socialdebt koopt hij informele schulden van jongeren af en begeleidt hij hen naar een schuldenvrij leven.
Jeugdhulp

Betere overgang van jeugdhulp naar Wmo: Rotterdamse jongeren dragen daaraan bij

Er is onvoldoende regie op de overgang van jongeren vanuit de jeugdhulp naar de Wmo, constateerde de gemeente Rotterdam. Hierdoor raken zij uit beeld of blijven ze te lang in de verlengde jeugdhulp hangen. Sinds een paar jaar praten Rotterdamse jongeren mee over hoe dat beter kan.

Zij-instromer Jantine maakte carrière in de financiële wereld, maar wilde voor mensen zorgen

Jantine Zumbrink had een prachtige carrière in de financiële wereld. Tot ze zich realiseerde dat ze veel meer voldoening zou halen uit het zorgen voor mensen. Inmiddels heeft ze haar diploma tot sociaal werker gehaald en werkt ze met veel plezier bij een zorgorganisatie.

Mentoren boodschappen laten doen? Daar zijn ze niet voor, maar wat doen ze wél?

Een ritje naar het ziekenhuis, boodschappen doen, daar kun je een mentor wel voor inzetten, toch? ‘Nee’, zeggen Ineke van der Wolff van Stichting Mentorschap Amsterdam en Erie Tanja van Mentorschap Nederland. Zij beantwoorden de meest prangende vragen over mentorschap waardoor jij als sociaal werker straks precies weet wat je van een mentor kan verwachten.
Esther Hendriks, directeur van MantelzorgNL.

Groot onderzoek van het SCP: Nederland telt steeds meer overbelaste mantelzorgers

Voor een groeiend aantal mantelzorgers wordt de zorg voor hun naaste steeds zwaarder. Het gaat dan vooral om jonge mantelzorgers, ouders van kinderen met een beperking en ouderen die voor hun partner zorgen. Inmiddels telt ons land 5,5 miljoen mantelzorgers.
Vrouw in denim blouse en los blond haar. Lacht vriendelijk naar de camera.

Zij-instromer Bojoura begon als kapster en is nu sociaal werker: ‘Dit is het helemaal voor mij’

Bojoura Gjaltema - Hoekstra (41) begon als kapster en had daar veel plezier in. Toch bleef het knagen. Ze volgde de opleiding tot sociaal werker terwijl ze nog in de salon werkte. Die overstap was precies wat ze nodig had. 'Ik hou van de mensen, de culturen en de problematiek van een stad.' 

Over informele zorg

Het belang van informele zorg

Mantelzorgers, vrijwilligers, burenhulp, lotgenotencontact, zelfhulp, actief burgerschap: er zijn vele vormen van informele zorg – en dus onbetaalde – en ondersteuning. Samen met professionals houden deze informele zorgverleners het Nederlandse zorgstelsel draaiende.

Lees meer

Ons land scoort internationaal gezien hoog als het gaat om informele zorg, zegt onderzoeker Marianne Potting, al is het nooit genoeg. ‘Dat zit ‘m niet in de bereidheid onder Nederlanders om zich in te zetten, maar omdat de toenemende vraag om zorg en ondersteuning veel groter is dan het aanbod. Dat heeft onder andere te maken met het bezuinigen op professionals. De indicatie om een professional in te zetten, wordt steeds zwaarder. Bovendien verandert de visie: je hebt niet altijd professionals nodig voor de beste ondersteuning. Soms is het prettiger om te praten met iemand uit je eigen omgeving die je vertrouwt, zoals je buurvrouw.’

Samenwerken voor informele zorg

Om zo goed mogelijk zorg en ondersteuning te kunnen geven, moeten informele zorgverleners en professionals samenwerken. Hoe doe je dat het beste? Herken en erken elkaars unieke bijdrage, zegt Potting. Daarmee begint het. ‘Dat is een voorwaarde tot samenwerking. Je hebt elkaar nodig, omdat je allebei een unieke en belangrijke rol inneemt in het leven en welzijn van de cliënt.’ Verder moeten organisaties beseffen dat professionals niet automatisch op de juiste manier met vrijwilligers omgaan, hoe goed ze ook zijn in hun werk. ‘Werken met cliënten is niet hetzelfde als werken met vrijwilligers. Dat laatste verloopt niet vanzelfsprekend probleemloos. Professionals zouden daarin begeleiding moeten krijgen.’

Curriculum aanpassen informele zorg

Potting ziet hiervoor zeker oplossingen. ‘Hoe je vrijwilligers aanstuurt, kunnen we opnemen in het curriculum. Bestaande professionals kunnen we bijscholen. Daarnaast is het verstandig om te erkennen dat “omgaan met en aansturen van vrijwilligers” een competentie is. Die vaardigheid zie ik bijvoorbeeld bijna nooit genoemd in vacatures.’

Waardering binnen informele zorg

Ten slotte zouden organisaties het vrijwilligersbeleid kunnen aanpassen. Goed omgaan met vrijwilligers betekent volgens Potting meer dan de vrijwilliger verzekeren en hem een kerstpakket geven. ‘Organisaties moeten bedenken welke kennis over cliënten ze wel of niet met vrijwilligers delen en hoe ze vrijwilligers betrekken bij incidenten. En als een vrijwilliger na jarenlange zorg vertrekt, rondt het traject dan goed af. Waardering is echt superbelangrijk.’