Armoede

Dak- en thuislozen

De straatpastor: geen hulpverlener maar troostverlener

De medewerkster van het crematorium kijkt mij van boven haar mondkapje vragend aan. We staan samen in de aula naast de kist van een overleden man die verbleef in de daklozenopvang. De kist is bezaaid met waxinelichtjes en allerlei persoonlijke spulletjes. Het stilleven op de kist vormt een prachtig eerbetoon aan deze verslaafde man die zijn bijzondere en ruige leven te vroeg moest loslaten.

Ervaringsdeskundigheid in armoede en sociale uitsluiting

In de ggz en de verslavingszorg werken al langer opgeleide ervaringsdeskundigen. In armoede en sociale uitsluiting heeft die trend zich pas recent ingezet. Wat is kenmerkend voor ervaringsdeskundigen op dat terrein? Martin Stam legt het uit aan de hand van het Leerplan ervaringsdeskundigheid in zorg en welzijn. In deel 2 van dit tweeluik beschrijft Jetske de Jong de stand van zaken.
Armoede
Stichting Intro Nijkerk

Voorganger Stichting Intro buitte verslaafden uit

Voorganger van het Jezus Centrum Nijkerk is veroordeeld voor uitbuiting van verslaafde cliënten.
Armoede
zwerfjongeren

‘Zwerfjongeren ontsnappen maar niet aan hun situatie’

Dak- en thuisloze jongeren zijn wel beter in beeld, maar niet beter geholpen.
Armoede
'Samenleving moet verslaafde crimineel loslaten'

‘Samenleving moet verslaafde crimineel loslaten’

‘Verslaving is geen stoornis, maar een keus’, stelde rechter Rinus Otte in een opiniestuk in dagblad Trouw. ‘Verslaafden die crimineel gedrag vertonen, verdienen niet in de eerste plaats zorg, maar straf.’ ‘Zinloos’, vindt directeur Paul van Rooij, directeur van GGZ Nederland ‘Otte schetst een veel te pessimistisch beeld.’
Armoede
Gratis kluizen voor Haagse daklozen

Gratis kluizen voor Haagse daklozen

Daklozen in Den Haag kunnen hun persoonlijke bezittingen opslaan in een gratis kluis. Bij het dagbestedingsproject Clean River aan de Lekstraat in de Hofstad worden 50 stationskluisjes geplaatst. Vooral voor belangrijke documenten.
Armoede
Drentse kliniek voor verslaafde overlastgevers uit de Randstad

Drentse kliniek voor verslaafde overlastgevers uit de Randstad

In 2009 opent aan de rand van Beilen in Drenthe de gesloten psychiatrische kliniek ‘Duurzaam Verblijf’. Ver van de Randstad in het stille Drentse land worden hier de 120 grootste overlastgevers uit Amsterdam en Rotterdam, met een rechterlijke machtiging, opgenomen. In de kliniek met Center Parcs-achtige huisjes, omgeven door hekken en camera’s, hebben de bewoners een eigen appartement met badcel, keuken, slaap- en zitkamer. De materialen waar de woningen van zijn gemaakt kunnen tegen een stootje.
Armoede
'Stel zorg open voor Midden- en Oost-Europese druggebruikers'

‘Stel zorg open voor Midden- en Oost-Europese druggebruikers’

Veel mensen uit Polen, Bulgarije, Roemenië, Oekraïne, en Wit-Rusland zoeken een betere toekomst in West-Europa. Een klein deel heeft of vervalt in alcohol- of drugsproblemen. Stichting Mainline komt nu met een adviesrapport. Programmaleider Ineke Baas: 'Gebeurt er niets voor deze groep, dan zal de overlast en de behoefte aan zorg toenemen.'
Armoede
Onderzoek doen is een indringende ervaring voor ex-zwerfjongere

Onderzoek doen is een indringende ervaring voor ex-zwerfjongere

Bij het internationale project ‘Combating Youth Homelessness’ gingen in Nederland acht ex-zwerfjongeren aan de slag als medeonderzoeker. ‘Indirect leerden ze door het onderzoek weer een rol in de maatschappij te spelen.’
Armoede
Bijten in beton

Bijten in beton

Bijten in beton beschrijft de treurige gang van Jeroen door de jeugdhulpverlening in Nederland. Jeroen is een jongen met de diagnose PDD-NOS, een autismevariant. Dankzij zijn verslavingsprobleem glijdt hij steeds verder af richting dakloosheid en criminaliteit.

Over armoede

Hoe help je jouw cliënt uit de armoede?

Ook in een rijk land als Nederland leven steeds meer mensen in armoede. Van alle Nederlanders leeft 6,2 procent, dat zijn iets meer dan 1 miljoen mensen, onder de armoedegrens. Van hen leven er 391.000 in langdurige, dat betekent minstens vier jaar, onder de lage inkomensgrens. in armoede. Dat is 2,5 procent van de bevolking. Wat kunnen professionals doen om mensen uit de armoede te krijgen?

Lees meer

Opvallend feit aan de armodecijfers van Nederland is dat ruim een derde van de mensen die uit de armoede zijn gekomen, daar uiteindelijk weer in terugvallen. Uit onder zoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) blijkt namelijk dat van de mensen die in een bepaald jaar uit de armoede zijn geraakt,  bijna 20% een jaar later opnieuw in een armoede situatie leeft. Na vijf jaar is in totaal 40% in armoede teruggevallen.

Opgedeeld in groepen

Wie zijn de mensen die in armoede leven? Vaak zijn het mensen die behoren tot een zogenoemde kwetsbare groep. Het SCP benoemt acht van die groepen. De eerste groep bestaat uit kinderen in armoede. In 2018 leefden er ruim 264.000 minderjarige kinderen in een huishouden met een inkomen onder de lage-inkomensgrens. Het aantal kinderen in een gezin dat al minstens vier jaar moest rondkomen van een laag inkomen is 103.000 duizend. Dit is zorgelijk omdat kinderen die opgroeien in armoede ook meer kans hebben later zelf in armoede te leven. De tweede en derde groep bestaan uit eenoudergezinnen met minderjarige kinderen en alleenstaanden jonger dan de AOW-leeftijd. Deze twee groepen lopen het grootste risico op armoede. Nederland telt bijna 534.000 eenoudergezinnen. Ruim de helft daarvan (54%) bestaat uit eenoudergezinnen met uitsluitend minderjarige kinderen. Veruit de meeste daarvan hebben een vrouw aan het hoofd. Het armoedepercentage in deze categorie is veel hoger (bijna 15%) dan in de categorie eenoudergezinnen met een man aan het hoofd (7%). Dit komt doordat alleenstaande moeders relatief vaak afhankelijk zijn van een uitkering. Het armoederisico onder 55- tot 65-jarigen vergeleken met andere leeftijdsgroepen is hoog en is gegroeid sinds 2015. De 55-plussers die hun baan zijn kwijtgeraakt, komen moeilijk weer aan het werk. De verhoging van de AOW-leeftijd verlengt bovendien de tijdsspanne van hun armoedeproblematiek. Dit blijkt uit recente gegevens van het CBS.

De vierde groep bestaat uit werkende armen. Dat zijn mensen die een betaalde baan hebben, maar te weinig verdienen om van rond te komen. Hoe beperkter de werkweek, hoe hoger de kans op armoede. Werkende armen vormen bijna een derde van de volwassenen in armoede. Na de bijna 220.000 werkende armen zijn de bijstandsgerechtigden de tweede grootste groep onder de arme volwassenen. In totaal ging het in 2017 om ongeveer 152.000 personen. Dit was bijna een kwart (23%) van de totale groep arme volwassenen. De kans dat bijstandsgerechtigden in armoede verkeren is groot: van alle bijstandsontvangers in Nederland is ruim een derde arm. Naast de werkende armen en de bijstandsgerechtigden zijn de pensioenontvangers de derde grote groep onder de arme volwassenen. In 2017 ging het om 105.000 mensen. Bijna 90% van deze mensen is langdurig arm. Dat het aandeel in deze groep niet of nauwelijks afneemt, komt ook doordat deze groep niet kan profiteren van economische groei.

Dan blijven er nog twee groepen over: arme mensen met een migratieachtergrond en mensen die onder bewindvoering staan vanwege schulden. Van alle arme volwassenen in 2017 had ongeveer de helft een migratieachtergrond. Niet-westerse migranten zijn vaker arm dan westerse migranten. Het armoederisico verschilt per land van herkomst. Bij mensen met een niet-westerse achtergrond hebben migranten uit vluchtelingenlanden het hoogste armoederisico. Het aantal mensen dat door schulden onder toezicht van een bewindvoerder kwam te staan is de afgelopen jaren fors gestegen. Waren er in 2013 nog ongeveer 35.000 mensen onder bewind vanwege schulden, in 2018 waren dat er al ruim 56.000. Een stijging van zo’n 60 procent.

Blijf op de hoogte

Sociaal werkers zijn in de meeste gevallen betrokken bij de ondersteuning en hulp aan mensen die in armoede dreigen te geraken of die al in de schuldhulpverlening zitten. Het is voor deze professionals ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de projecten, de beleidsregels en van de ontwikkelingen op het gebied van armoede en schuldhulpverlening. En niet te vergeten willen sociaal werkers graag lezen over nieuwe ideeën en opinies over methoden en werkwijzen. In dit dossier zet Zorg+Welzijn alles bij elkaar op het gebied van armoede.

Uitgelicht congres

Wijkteam congres: samenwerken in de praktijk

Van der Valk Hotel Veenendaal

Jaarcongres Georganiseerde criminaliteit en ondermijning

ReeHorst