Participatie

Langer thuis wonen

Maatschappelijke woonvorm: van droom tot gedeelde ambitie

Wonen, zorg en onderwijs in één gebouw. Gert van Uffelen en Michiel Wijnen ontwikkelen woonvormen die bijdragen aan leefbaarheid in wijken en, sociale, wensen van bewoners. Dat kunnen mensen met een zorgvraag zijn of mensen/kinderen voor wie ontmoeting belangrijk is. ‘Wij zijn ervan overtuigd dat maatschappelijke woonvormen leiden tot minder problemen voor bewoners en minder druk op de zorg.’
Transformatie
Transformatie van het sociaal domein

Transformatie van het sociaal domein: zo pakte Oude IJsselstreek het aan

Gemeente Oude IJsselstreek besloot in de herfst van 2018 dat het anders moest in het sociaal domein. Inmiddels zijn er ambitieuze stappen gezet op het gebied van normalisatie, preventie en innovatie. Hoe kreeg de gemeente dat voor elkaar?
Professionalisering

Laatste kans: wie gun jij de Zorg+Welzijn Award 2021?

We hebben vanwege de coronacrisis een bewogen jaar achter de rug. Wie heeft zich afgelopen jaar extra ingezet voor mensen die dat zo hard nodig hadden en maakte zo het verschil in het ingewikkelde sociaal domein? Ken jij die persoon? Dan kan hij of zij misschien wel de winnaar worden van de Zorg+Welzijn Award 2021.
Participatie

Perspectief voor jongeren met een beperking in coronatijd

Hoe begeleid je jongeren met een beperking naar een passende baan, te midden van een pandemie? En hoe enthousiasmeer je werkgevers om inclusiviteit hoog op de agenda te houden? Uitzonderlijke tijden vragen om vernieuwende oplossingen, zo ervaart Stichting Studeren & Werken Op Maat (SWOM).
Wmo

SCP onderzoek: schrijf sociale wijkteams nog niet af

Het sociaal domein stagneert, blijkt uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau naar de resultaten van de decentralisatie in 2015. Kwetsbare groepen krijgen niet de hulp die nodig is, de zelfredzaamheid van burgers is veel te hoog gegrepen. ‘Geef niet op, maar het is wel tijd om bij te sturen.’
Jeugdhulp

Column: De kracht van gemeenschappen

Jacqueline Schilling gebruikt de zomer om te reflecteren op de vraag: wat zijn mijn inspiratiebronnen? Deze aflevering de kracht van gemeenschappen. 
Zelfredzaamheid
zwanger beer

KIPPENVEL ‘Alle kasten en dozen werden opengetrokken’

Met het vangnetwerk in Rotterdam zoekt Jenny Zwijnenburg altijd naar activiteiten die de deelnemers samen kunnen doen. Gezamenlijke activiteiten en zorgen voor elkaar is makkelijker dan zelf om hulp vragen en het kan je evengoed enorm helpen, is de filosofie van de vangnetwerkmethode. Zo kwam de Stichting Babyspullen op hun pad.
Jeugdhulp
gameboy

KIPPENVEL ‘Ik heb stiekem naar hem gekeken, met tranen in mijn…

Jolanda van Gerwe is directeur van Join us, een stichting die bijeenkomsten organiseert om eenzame jongeren te helpen uit hun schulp te kruipen, aan hun zelfbeeld te werken en sociale vaardigheden op te doen. Een paar jaar geleden begeleidde Van Gerwe zelf nog avonden en één jongen is haar altijd bijgebleven.

MEELOPEN MET ‘Ik weet waar deze jongeren vandaan komen’

Journalist Jessica Maas en fotograaf Bas Losekoot lopen een dag mee met Vincent de Noord, toezichthouder bij Reclassering Nederland in Rotterdam. 'Ik steek een hand uit, ze kunnen hem aanpakken of niet.'
Zelfredzaamheid

‘Help burgers meer mentale veerkracht te ontwikkelen’

Nu het aantal coronabesmettingen weer oploopt, mensen hun baan verliezen, de schulden oplopen en de eenzaamheid toeneemt, moeten gemeenten en sociaal werkers mensen leren hun psychische veerkracht te vergroten. Dat vindt Jaap van der Stel, lector geestelijke gezondheidszorg aan de Hogeschool Leiden.

Over participatie

Wat is de Participatiewet?

Iedereen die kan werken, maar die het zonder ondersteuning niet redt op de arbeidsmarkt, valt sinds 1 januari 2015 onder de Participatiewet. Doel van deze wet is dat meer mensen, ook mensen met een arbeidsbeperking, werk vinden. In de Participatiewet wet zijn de voormalige Wet sociale werkvoorziening, de Wet werk en bijstand en de Wajong samengevoegd. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de Participatiewet.

Lees meer

Sinds de invoering van de Participatiewet op 1 januari 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk om mensen die ondersteuning nodig hebben, aan de slag te krijgen op de arbeidsmarkt. Om dit te kunnen realiseren, zijn er in de wet een aantal instrumenten opgenomen die gemeenten moeten helpen zoals loonkostensubsidie en beschut werk. Naast het bieden van ondersteuning die gericht is op arbeidsinschakeling, hebben gemeenten ook de taak om inwoners die onder de Participatiewet vallen, wanneer dat nodig blijkt, inkomensondersteuning te bieden. Gemeenten bepalen zelf welke inwoners voor welke vorm van ondersteuning in aanmerking komen.

Om daadwerkelijk te zorgen dat mensen die ondersteuning nodig hebben in dienst genomen worden door een werkgever, kunnen gemeenten werkgevers een loonkostensubsidie verstrekken. Deze subsidie kan uitgekeerd worden als een werkgever iemand in dienst neemt die per uur niet volledig productief zijn en daardoor eigenlijk niet het wettelijk minimum loon kunnen verdienen.

Beschut werk en banenafspraak

Een ander onderdeel van de Participatiewet is de opbouw van beschut werk. Beschut werk is bedoeld voor mensen die zo veel begeleiding nodig hebben op hun werkplek (bijvoorbeeld door hun lichamelijke of psychische beperking) dat het niet realistisch is om van een reguliere werkgever te verwachten dat hij hen in dienst neemt. Daarom is er vanuit het rijk budget beschikbaar gesteld om in totaal 30.000 beschutte werkplekken te realiseren. Dit gaat echter nog niet zo voorspoedig als gehoopt. Zo was er in 2015 bijvoorbeeld budget om 1600 plekken te realiseren, uiteindelijk zijn dat er maar 44 geworden. De Tweede Kamer heeft daarom vastgesteld dat gemeenten vanaf 1 januari 2017 verplicht zijn om beschut werk aan te gaan bieden. Binnen vijf jaar moeten de plekken die in 2015 en 2016 niet gerealiseerd werden, alsnog beschikbaar komen. Het totaal van 30.000 plekken moet in 2048 gehaald zijn.

En dan is er nog de banenafspraak. In 2013 is, in het sociaal akkoord, afgesproken dat werkgevers voor 2026 stapsgewijs 100.000 extra banen creëren voor mensen met een ziekte of een handicap. De overheid creëert daar bovenop ook 25.000 banen. Deze banenafspraak staat los van het bieden van beschut werk. Wanneer de doelstellingen van de banenafspraak niet gehaald worden, kan er een dwingend quotum afgesproken worden. Dat quotum houdt in dat op termijn elke werkgever met 25 en meer werknemers een formele verplichting krijgt arbeidsplaatsen open te stellen aan mensen met een arbeidsbeperking en moet betalen voor niet vervulde plekken.

Tegenprestatie en basisinkomen

Naast regels, subsidiemogelijkheden en afspraken voor en met werkgevers, zijn er in de Particpatiewet ook verplichtingen opgenomen voor burgers. Eén van die verplichtingen is de tegenprestatie naar vermogen. Dit betekent dat gemeenten inwoners die een bijstandsuitkering ontvangen, kunnen verplichten hier een tegenprestatie voor te leveren. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het verplicht uitvoeren van vrijwilligerswerk. De enige voorwaarden die het rijk stelt aan de tegenprestatie, is dat de tegenprestatie het re-integratiebeleid niet mag doorkruisen en dat er geen tegenprestatie gevraagd mag worden van alleenstaande ouders die de volledige zorg hebben voor één of meer kinderen tot vijf jaar.

Om na te gaan of mensen met een bijstandsuitkering sneller uitstromen naar werk en daardoor dus minder (lang) afhankelijk zijn van een uitkering, wordt er nu in verschillende gemeenten getest of een basisinkomen zou werken. Er zijn hiervoor verschillende experimenten in gang. Vanuit het rijk wordt een experiment gesubsidieerd. In dit experiment mogen bijstandsgerechtigden deelnemen op vrijwillige basis en worden ze ingedeeld in drie groepen: een ontheffings-, een intensiverings- en een vrijlatingsgroep. Op die manier kunnen gemeenten testen hoe gedrag van bijstandsgerechtigden verandert naarmate ze meer of minder verplichtingen krijgen en wel of geen geld mogen bijverdienen naast hun uitkering. Een aantal gemeenten, zoals Terneuzen en Zwolle, die dit experiment te ingewikkeld vinden, ontwikkelen zelf experimenten waarbij de regeldrang minder hoog is.

Uitgelicht congres

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst

Congres Ervarings deskundigheid

ReeHorst