Informele zorg

Wijkteam
Sjef van der Klein is Sociaal Werker van het Jaar 2018

Column: Langer thuis is een wens maar niet altijd wenselijk

De wijk waar ik werk, gaat sterk vergrijzen. Als ik aan ouderen vraag wat ze willen, is dit vaak in de eigen omgeving ouder worden. Vertrouwd en bekend, liefst met genoeg mogelijkheden in de buurt om mee te blijven doen en te doen waar ze blij van worden. Toen ik een oudere mevrouw vroeg hoe ze dit voor zich ziet, zei ze glimlachend: ‘Als ik mijn huisje uit ga, hoop ik dat het tussen zes planken is.’
Informele zorg

Professional hoeft mantelzorger niet alles uit handen te nemen

Het onderzoek van Maaike Haan naar mantelzorgers die een naaste verzorgen in hun laatste levensfase heeft geleid tot een indringend beeldverhaal over hoe zwaar en belastend, maar ook hoe liefdevol palliatieve mantelzorg is. ‘De graphic novel maakt zichtbaar dat mantelzorgers voortdurend het gevoel hebben dat ze moeten volhouden.’
Informele zorg
Help het taboe op praten over zorg in de toekomst verbreken

Mantelzorg over 20 jaar: de spoeling wordt dunner

Per zorgvrager zijn er over twintig jaar nog maar drie mantelzorgers in plaats van de huidige vijf. En deze mantelzorgers zijn ouder, meer 75-plussers nemen zorg voor een partner of naaste op zich. Dat blijkt uit onderzoek van het SCP. 'Het gaat een wissel trekken op de zwaarte van de zorg en de ondersteuning aan mantelzorgers.'
Informele zorg

Gemeenten laten de waardering voor mantelzorg maar zitten

10 November is de Dag van de Mantelzorg. Om de miljoenen mantelzorgers te bedanken voor hun inzet kunnen ze een - geldelijke - beloning krijgen van de gemeente. Maar deze mantelzorgwaardering is in veel gemeenten onvindbaar. Of zelfs afgeschaft. Dat blijkt uit onderzoek van MantelzorgNL.
Informele zorg

Geen mantelzorger, en dan? Praat met je netwerk!

We zijn meer bereid om mantelzorgtaken op ons te nemen, maar mensen praten niet over hun ideeën en behoeften van mantelzorg. Dat is wel nodig om niet in de problemen te komen als een oudere ineens iets overkomt. MantelzorgNL heeft onderzoek gedaan naar de bereidheid om te mantelzorgen en de voorwaarden. ‘Je moet voorkomen dat je in ongewenste mantelzorgsituaties belandt.’
Informele zorg

Afspraken met leidinggevende zijn belangrijk voor werk en mantelzorg

Werk en mantelzorg moeten op een ‘verantwoorde wijze’ met elkaar gecombineerd kunnen worden. Zeker als in de toekomst het beroep op mantelzorg groter wordt. Begrip van en afspraken met de leidinggevende zijn van groot belang om voor de naaste te kunnen zorgen. Dat blijkt uit het SCP-rapport Werk en mantelzorg.
Informele zorg

‘Vrienden en buren zijn niet geschikt om voor je te zorgen’

In de participatiemaatschappij stimuleren politici dat we voor elkaar zorgen. Maar is het redelijk om dat van vrienden, buren en kennissen te verwachten? Hoe ver willen zij gaan in hun ondersteuning? Socioloog Conkova: ‘Zorgen voor een ander kan je vriendschap kapot maken.’
Informele zorg

Grens van wat vrijwilligers kunnen doen is ruimschoots bereikt

Eén op de vijf vrijwilligers in de sector zorg en welzijn verricht weleens taken die eigenlijk bij professionals thuishoren. ‘Het gaat om medische taken zoals het sorteren van medicijnen’, vertelt onderzoeker Anja Machielse. ‘Of helpen met eten, aankleden en toiletbezoek. En een enkeling verwisselt zelfs een sonde.’
Informele zorg

Integrale ouderenzorg kost extra werk en meer tijd

De overstap naar integrale ouderenzorg schept de verwachting dat mantelzorgers en zorgverleners de zorgtaken beter kunnen verdelen. En dat de tevredenheid over de zorg en de kwaliteit van zorg verbetert. Lang niet altijd, blijkt uit het promotieonderzoek van Benjamin Janse.
Huiselijk geweld
Ouderenmishandeling is niet uitzonderlijk

‘Doe niet alsof ouderenmishandeling uitzonderlijk is’

Het Actieplan Ouderen in veilige handen heeft gezorgd voor een extra impuls in de aanpak van ouderenmishandeling. Toch is er nog een weg te gaan. Dat blijkt uit onderzoek van Regioplan en de HvA. ‘Op cruciale punten is er bijvoorbeeld nog sprake van handelingsverlegenheid.'

Over informele zorg

Het belang van informele zorg

Mantelzorgers, vrijwilligers, burenhulp, lotgenotencontact, zelfhulp, actief burgerschap: er zijn vele vormen van informele – en dus onbetaalde – zorg en ondersteuning. Samen met professionals houden deze informele zorgverleners het Nederlandse zorgstelsel draaiende.

Lees meer

Ons land scoort internationaal gezien hoog als het gaat om informele zorg, zegt onderzoeker Marianne Potting, al is het nooit genoeg. ‘Dat zit ‘m niet in de bereidheid onder Nederlanders om zich in te zetten, maar omdat de toenemende vraag om zorg en ondersteuning veel groter is dan het aanbod. Dat heeft onder andere te maken met het bezuinigen op professionals. De indicatie om een professional in te zetten, wordt steeds zwaarder. Bovendien verandert de visie: je hebt niet altijd professionals nodig voor de beste ondersteuning. Soms is het prettiger om te praten met iemand uit je eigen omgeving die je vertrouwt, zoals je buurvrouw.’

Samenwerken

Om zo goed mogelijk zorg en ondersteuning te kunnen geven, moeten informele zorgverleners en professionals samenwerken. Hoe doe je dat het beste? Herken en erken elkaars unieke bijdrage, zegt Potting. Daarmee begint het. ‘Dat is een voorwaarde tot samenwerking. Je hebt elkaar nodig, omdat je allebei een unieke en belangrijke rol inneemt in het leven en welzijn van de cliënt.’ Verder moeten organisaties beseffen dat professionals niet automatisch op de juiste manier met vrijwilligers omgaan, hoe goed ze ook zijn in hun werk. ‘Werken met cliënten is niet hetzelfde als werken met vrijwilligers. Dat laatste verloopt niet vanzelfsprekend probleemloos. Professionals zouden daarin begeleiding moeten krijgen.’

Curriculum aanpassen

Potting ziet hiervoor zeker oplossingen. ‘Hoe je vrijwilligers aanstuurt, kunnen we opnemen in het curriculum. Bestaande professionals kunnen we bijscholen. Daarnaast is het verstandig om te erkennen dat “omgaan met en aansturen van vrijwilligers” een competentie is. Die vaardigheid zie ik bijvoorbeeld bijna nooit genoemd in vacatures.’

Waardering

Ten slotte zouden organisaties het vrijwilligersbeleid kunnen aanpassen. Goed omgaan met vrijwilligers betekent volgens Potting meer dan de vrijwilliger verzekeren en hem een kerstpakket geven. ‘Organisaties moeten bedenken welke kennis over cliënten ze wel of niet met vrijwilligers delen en hoe ze vrijwilligers betrekken bij incidenten. En als een vrijwilliger na jarenlange zorg vertrekt, rondt het traject dan goed af. Waardering is echt superbelangrijk.’