Eenzaamheid

Eenzaamheid
Tien vormen van eenzaamheid

Tien vormen van eenzaamheid (en hoe je daarmee omgaat)

Eenzaamheid kent vele vormen. Hoogleraar Andries Baart definieert er maar liefst tien. Voor professionals is het belangrijk om die verschillende ‘gestalten’ van eenzaamheid te kennen en verkennen. Baart: ‘Niet om diagnoses te kunnen stellen, maar om een bepaalde sensitiviteit voor het onderwerp te ontwikkelen.’
Eenzaamheid

Cees Hertogh: ‘Zonder perspectief in deze crisis ligt moedeloosheid op de…

‘Als we hadden geweten wat we nu weten, dan hadden we de zorg voor ouderen anders aangepakt.’ Dat betoogt hoogleraar ouderengeneeskunde & ethiek van de zorg Cees Hertogh. Hij is ook lid van het Outbreak Management Team. Wat hebben we geleerd? ‘We moeten bevorderen dat ouderen hun naasten zien.’
Eenzaamheid

Het keukentafelgesprek: Jeannette Kooiman (41) is mede-eigenaar van ZorgMies Nederland

Aan de enorme, zwarte tafel in de moderne woning in Zwijndrecht zit Jeannette Kooiman. Een strak decor met een glanzende piano, kunstvoorwerpen en portretten van haar twee kinderen. Kooiman is samen met Margriet Melles (48) oprichter van de nieuwe thuiszorgorganisatie ZorgMies Nederland. ‘Aan deze keukentafel worden de belangrijke gesprekken met onze franchisenemers gevoerd.’ Kooiman was een aantal jaren geleden nog een workaholic in hart en nieren. Ze heeft diverse bedrijven gehad: een hostessbureau, een uitzendbureau voor de scheepvaart, en een interieurstylingbedrijf dat ze nog altijd heeft. ‘Vroeger werkte ik eigenlijk altijd.

Over eenzaamheid

Eenzaamheid gaat over sociale relaties

Meer dan 1 miljoen Nederlanders voelt zich erg eenzaam, blijkt uit onderzoek. Het gaat niet alleen om 70-plussers achter de geraniums. Daarbij is het lastig om eenzaamheid tegen te gaan. De afgelopen jaren is het sociaal werk flink aan de gang gegaan met projecten tegen eenzaamheid. Voor sociaal werkers ligt er een belangrijke taak om mensen te ondersteunen en in de maatschappij mee te doen.

Lees meer

Meer dan 1 miljoen Nederlanders voelt zich erg eenzaam. Dan gaat het niet alleen om ouderen die achter de geraniums verpieteren. Ook mensen met een lichamelijke- of psychische beperking kunnen behoorlijk lijden onder eenzaamheid. En zelfs onder jongeren lijkt eenzaamheid voor te komen. Uit een enquête onder tieners tot 18 jaar in Den Haag blijkt dat een op de vijf ondervraagden nooit iets met leeftijdsgenoten onderneemt.

Naar schatting 8% van de Nederlandse bevolking voelt zich aanhoudend en ernstig eenzaam, blijkt uit onderzoek. De overheid verwacht dat de decentralisatie van hulp en ondersteuning meer mogelijkheden biedt om eenzame mensen te helpen. Sociaal werkers worden ingezet om plannen van aanpak en projecten tegen eenzaamheid in de wijk uit te voeren. De vraag is dan: wat werkt tegen eenzaamheid en wat werkt niet?

Coalitie Erbij is een samenwerkingsverband van organisaties die aan het werk zijn om eenzaamheid te bestrijden. Het gaat om het Leger des Heils, Sociaal Werk Nederland, Nationaal Ouderenfonds, Resto VanHarte, Sensoor, Vereniging Humanitas, de Zonnebloem en andere partners. De Coalitie brengt eind 2017 in kaart welke bestaande initiatieven – binnen en buiten instellingen – goed werken om eenzaamheid te bestrijden. Vervolgens wordt gekeken wat er nodig is om alle gemeenten goed gebruik te laten maken van die bestaande kennis en ervaring voor een sterke lokale aanpak van eenzaamheid. Voor de uitvoering van het plan stelt het kabinet 900.000 euro extra beschikbaar, bovenop de bestaande subsidie van Coalitie Erbij.

Handreiking

Eenzaamheid krijgt steeds meer aandacht, juist omdat het probleem zo groot is. De vergrijzing, de afbouw van de verzorgingsstaat en de hoge eisen aan de kwaliteit van leven maken dat het risico op eenzaamheid steeds groter wordt. En dan is eenzaamheid ook nog moeilijk te bestrijden. Coalitie Erbij heeft in de zomer van 2017 een handreiking gepresenteerd voor een lokale aanpak van eenzaamheid. De handreiking is gebaseerd op opgedane ervaringen in meer dan twintig gemeenten en geeft inzicht in de problematiek van eenzaamheid, in het nut en de noodzaak van samenwerking, een stappenplan en tips om lokale samenwerking tot een succes te maken.  Ook bevat de handreiking een overzicht van meer dan vijftig verschillende activiteiten en interventies die ingezet kunnen worden.

Vrijwilligers worden veelal ingezet om eenzaamheid onder burgers te lijf te gaan. Dat is ook een van de doelstellingen van het kabinetsbeleid: de omgeving, de wijk  wordt ingezet om problemen van burgers aan te pakken. Mensen die sociale contacten hebben zijn gezonder, ook dat blijkt uit onderzoek. Het tegengaan van eenzaamheid draagt niet alleen bij tot meer welzijn voor burgers, maar zeker ook tot beperking van de kosten voor gezondheidszorg.

Netwerkcoach

Een opmerkelijk initiatief tegen eenzaamheid is bijvoorbeeld de netwerkcoach, een functie die wordt vervuld door een vrijwilliger. De netwerkcoach is voor iedereen die in zijn leven uit beeld raakt en aan het overleven slaat’, vertelt Martin van de Lustgraaf, ontwikkelaar van het concept: “Natuurlijk een netwerkcoach”. De aanpak houdt in dat je een vrijwilliger koppelt aan iemand die geïsoleerd is geraakt. Samen met de cliënt zoekt de netwerkcoach naar betekenisvolle contacten, onder bekenden of onder nieuwe mensen in de omgeving. De netwerkcoach trekt enkele maanden met de cliënt op en stelt steeds de vraag: “Wie kan iets voor jou betekenen?” Op die manier komt de sociale context van de cliënt in beeld.

De Buurtcirkel is een ander initiatief dat niet alleen eenzaamheid tegen gaat, maar mensen ook activeert hun talenten te ontwikkelen. Een Buurtcirkel is een sociaal netwerk van 9 tot 12 mensen die begeleiding nodig hebben om zelfstandig te kunnen wonen. De nadruk ligt op de talenten, niet op de beperkingen van deelnemers. Zij zetten hun talenten in voor de anderen. ‘Samenredzaamheid’ is het kernwoord van de Buurtcirkels.

Uitgelicht congres

Jaarcongres Eenzaamheid

ReeHorst

Congres Ervarings deskundigheid

ReeHorst

Congres Zorgmijders

ReeHorst