Armoede

Armoede
Bestaanszekerheid

‘Vraag jezelf altijd af: creëer ik bestaanszekerheid of -onzekerheid?’

Sociaal professionals moeten constant keuzes maken die directe gevolgen hebben voor hun cliënten. De vraag is dan ook: hoe maak je de juiste keuzes? Actieonderzoeker Jelle Smits heeft geleerd om altijd te kiezen voor de optie die de meeste bestaanszekerheid biedt. ‘Dat is waar het bij veel casuïstiek om draait.’
Huiselijk geweld

Stap voor stap het tij keren

Jongeren die de boel thuis kort en klein slaan, ouders die de regie totaal kwijt zijn. En vaak zelf ook nog allerlei problemen hebben. Als laatste redmiddel is er Multi Systeem Therapie (MST). Momo van Dreumel, MST-therapeut bij De Viersprong, rijdt Zuidoost-Brabant door om bij deze gezinnen het tij te keren.
Armoede

THEMA Het morele oordeel kan in de weg zitten

Wat zou er gebeuren als je dit gezin wél helpt? Die vraag test actie-onder- zoeker Jop Munneke in de praktijk. 'De meeste casussen kunnen binnen het systeem opgelost worden, maar de taaie, ingewikkelde casussen lopen vast op het systeem, het individu of de professionals.'
Multiproblematiek
multiprobleemgezin

‘Soms kan de blauwe pet meer motiveren dan de zoveelste hulpverlener’

Ondanks dat we weten dat de problemen van multiprobleemgezinnen in samenhang met elkaar aangepakt moeten worden, blijkt het in de praktijk lastig écht integraal te werken. ‘In de samenwerking tussen sociaal domein en veiligheid en justitie is veel meer mogelijk dan hulpverleners vaak denken.’
Multiproblematiek

‘Complex gezin heeft creatieve hulpverlener nodig’

Wat werkt in Hardinxveld-Giessendam om multiprobleemgezinnen op het goede spoor te krijgen? Integraal werken. ‘Ik zie het “Ik weet wat goed voor u is” weer terugkeren’, zegt Sandra Klokman, adviseur sociaal domein.
Armoede
Deze maand in Zorg + Welzijn

Deze maand in Zorg + Welzijn

Deze maand ligt de nadruk in Zorg + Welzijn op multiproblematiek en schuldhulpverlening. Over hoe de overheid een belangrijke veroorzaker is van schulden en hoe je je als professional moet wapenen om de multiprobleemgezinnen te helpen.
Armoede
‘Ik benoem wat goed gaat in een probleemgezin’

‘Ik benoem wat goed gaat in een probleemgezin’

Hoe complex de situatie in multiprobleemgezinnen ook is, er gaan altijd ook dingen goed. Weet je die te benoemen en benutten, dan is volgens Erwin van Diemen de eerste stap uit de negatieve spiraal gezet.

Over armoede

Hoe help je jouw cliënt uit de armoede?

Ook in een rijk land als Nederland leven steeds meer mensen in armoede. Van alle Nederlanders leeft 6,2 procent, dat zijn iets meer dan 1 miljoen mensen, onder de armoedegrens. Van hen leven er 391.000 in langdurige, dat betekent minstens vier jaar, onder de lage inkomensgrens. in armoede. Dat is 2,5 procent van de bevolking. Wat kunnen professionals doen om mensen uit de armoede te krijgen?

Lees meer

Opvallend feit aan de armodecijfers van Nederland is dat ruim een derde van de mensen die uit de armoede zijn gekomen, daar uiteindelijk weer in terugvallen. Uit onder zoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) blijkt namelijk dat van de mensen die in een bepaald jaar uit de armoede zijn geraakt,  bijna 20% een jaar later opnieuw in een armoede situatie leeft. Na vijf jaar is in totaal 40% in armoede teruggevallen.

Opgedeeld in groepen

Wie zijn de mensen die in armoede leven? Vaak zijn het mensen die behoren tot een zogenoemde kwetsbare groep. Het SCP benoemt acht van die groepen. De eerste groep bestaat uit kinderen in armoede. In 2018 leefden er ruim 264.000 minderjarige kinderen in een huishouden met een inkomen onder de lage-inkomensgrens. Het aantal kinderen in een gezin dat al minstens vier jaar moest rondkomen van een laag inkomen is 103.000 duizend. Dit is zorgelijk omdat kinderen die opgroeien in armoede ook meer kans hebben later zelf in armoede te leven. De tweede en derde groep bestaan uit eenoudergezinnen met minderjarige kinderen en alleenstaanden jonger dan de AOW-leeftijd. Deze twee groepen lopen het grootste risico op armoede. Nederland telt bijna 534.000 eenoudergezinnen. Ruim de helft daarvan (54%) bestaat uit eenoudergezinnen met uitsluitend minderjarige kinderen. Veruit de meeste daarvan hebben een vrouw aan het hoofd. Het armoedepercentage in deze categorie is veel hoger (bijna 15%) dan in de categorie eenoudergezinnen met een man aan het hoofd (7%). Dit komt doordat alleenstaande moeders relatief vaak afhankelijk zijn van een uitkering. Het armoederisico onder 55- tot 65-jarigen vergeleken met andere leeftijdsgroepen is hoog en is gegroeid sinds 2015. De 55-plussers die hun baan zijn kwijtgeraakt, komen moeilijk weer aan het werk. De verhoging van de AOW-leeftijd verlengt bovendien de tijdsspanne van hun armoedeproblematiek. Dit blijkt uit recente gegevens van het CBS.

De vierde groep bestaat uit werkende armen. Dat zijn mensen die een betaalde baan hebben, maar te weinig verdienen om van rond te komen. Hoe beperkter de werkweek, hoe hoger de kans op armoede. Werkende armen vormen bijna een derde van de volwassenen in armoede. Na de bijna 220.000 werkende armen zijn de bijstandsgerechtigden de tweede grootste groep onder de arme volwassenen. In totaal ging het in 2017 om ongeveer 152.000 personen. Dit was bijna een kwart (23%) van de totale groep arme volwassenen. De kans dat bijstandsgerechtigden in armoede verkeren is groot: van alle bijstandsontvangers in Nederland is ruim een derde arm. Naast de werkende armen en de bijstandsgerechtigden zijn de pensioenontvangers de derde grote groep onder de arme volwassenen. In 2017 ging het om 105.000 mensen. Bijna 90% van deze mensen is langdurig arm. Dat het aandeel in deze groep niet of nauwelijks afneemt, komt ook doordat deze groep niet kan profiteren van economische groei.

Dan blijven er nog twee groepen over: arme mensen met een migratieachtergrond en mensen die onder bewindvoering staan vanwege schulden. Van alle arme volwassenen in 2017 had ongeveer de helft een migratieachtergrond. Niet-westerse migranten zijn vaker arm dan westerse migranten. Het armoederisico verschilt per land van herkomst. Bij mensen met een niet-westerse achtergrond hebben migranten uit vluchtelingenlanden het hoogste armoederisico. Het aantal mensen dat door schulden onder toezicht van een bewindvoerder kwam te staan is de afgelopen jaren fors gestegen. Waren er in 2013 nog ongeveer 35.000 mensen onder bewind vanwege schulden, in 2018 waren dat er al ruim 56.000. Een stijging van zo’n 60 procent.

Blijf op de hoogte

Sociaal werkers zijn in de meeste gevallen betrokken bij de ondersteuning en hulp aan mensen die in armoede dreigen te geraken of die al in de schuldhulpverlening zitten. Het is voor deze professionals ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de projecten, de beleidsregels en van de ontwikkelingen op het gebied van armoede en schuldhulpverlening. En niet te vergeten willen sociaal werkers graag lezen over nieuwe ideeën en opinies over methoden en werkwijzen. In dit dossier zet Zorg+Welzijn alles bij elkaar op het gebied van armoede.

Uitgelicht congres

Wijkteam congres: samenwerken in de praktijk

Van der Valk Hotel Veenendaal

Jaarcongres Georganiseerde criminaliteit en ondermijning

ReeHorst