Hoe actief zijn gemeenten in het jongerenwerk? De gemeente Apeldoorn heeft ruim vijftig projecten in het leven geroepen, terwijl ze met ruim twintig instellingen samenwerkt om jongerenproblemen op te lossen en te voorkomen. Er is enthousiasme over haar regievoering. Alleen de samenwerking met Bureau Jeugdzorg wil niet vlotten. 'Maar de jeugdhulpverlening is volledig ontschot.'

De preventieve rol van het welzijnswerk in het bestrijden van criminaliteit lijkt niet meer dan een voetnoot in het veiligheidsdebat. Repressie krijgt de volle aandacht. Sjef van Gennip, directeur van de Maatschappelijk Ondernemers Groep, stoort zich daaraan. Ook stelt de welzijnssector zelf zich niet actief en vernieuwend genoeg op. 'Philips is toch ook geen zwart-wit televisies blijven maken?'

'Allochtonen trekken zich terug uit de samenleving en dat is gevaarlijk,' stelt Job Cohen (PvdA). De burgemeester van Amsterdam stelt zich kritisch op in het integratiedebat. Maar in plaats van 'zeggen wat voor de mond komt' houdt de huidige Amsterdamse burgemeester liever 'de boel bij elkaar'. Zorg + Welzijn sprak op 8 januari met Cohen over de rol van religie, moskee versus zelforganisaties en subsidiëring van sociaal-culturele activiteiten. 'Nu praten we elkaar de put in.'

Staatssecretaris Clémence Ross-Van Dorp is amper aan regeren toegekomen. Ze wilde werk maken van de modernisering van de AWBZ en deze maand had ze graag de nieuwe Welzijnsnota uitgebracht. Maar ze is alweer een paar maanden demissionair. Ross-Van Dorp blikt terug op haar beleidsterrein. Over vermaatschappelijking, de welzijnssector en de rol van het ministerie van VWS. ‘Ik ben allergisch voor mensen die roepen dat ze zonder extra geld niet kunnen samenwerken.’

Uit de gevangenis, in de maatschappij. Voor de meeste gedetineerden is dat geen vloeiende overgang. De recidive is niet voor niks vijfenzeventig procent. De Stichting Exodus heeft inmiddels negen opvanghuizen in Nederland waar ex-gedetineerden worden begeleid met het vinden van huis, werk en sociale omgang. In hartje Rotterdam wordt sinds een half jaar ‘Het Posthuis’ bewoond door ex-bajesklanten. Met succes.

Al jaren had de Stichting Reclassering Nederland een slechte reputatie. Er ging veel mis bij de begeleiding van bajesklanten tijdens en na hun gevangenschap. Tot de Tweede Kamer het ‘gemodder’ zat was en ingreep. Sinds een jaar wordt de reclassering betaald voor het werk dat ze aantoonbaar heeft geleverd. De nieuwe zakelijkheid biedt kansen, vindt Huub Friele, hoofd van de afdeling vernieuwing en ontwikkeling van de Stichting Reclassering Nederland. Maar zo zien niet alle reclasseringsmedewerkers het.

Een wijk zonder midden- en kleinbedrijf is moeilijk leefbaar te houden. Terwijl overal pogingen worden gedaan om winkels weer terug de buurt in te krijgen, sluiten in oude volkswijken steeds meer voorzieningen de deuren. Zoals in de Rotterdamse achterstandsbuurt Crooswijk. Daar heeft de buurtsuper in de Crooswijkseweg er de brui aan gegeven vanwege criminaliteit, overvallen en bedreigingen door groepen tieners, veelal van buitenlandse afkomst. Ligt hier een taak voor het buurt- en opbouwwerk?

Mensen zijn in de loop der jaren sneller aangifte gaan doen van lichtere en zwaardere geweldplegingen. Er wordt minder geaccepteerd, meer geregistreerd en sneller vervolgd. Dat is de conclusie van het promotieonderzoek van drs. Margareth Egelkamp, criminologe en jurist. 'We zijn gevoeliger geworden voor geweld. Het geringe veiligheidsgevoel van de burger heeft in feite weinig met onveiligheid te maken.'

Heropvoedingskampen voor jongeren die op school niet willen deugen. Publieke vernedering van stoere jeugddelinquenten. De roep om probleemjongeren harder aan te pakken klinkt steeds luider. Maar leidt harder optreden ook tot minder jeugdcriminaliteit? ‘Met een groepsgerichte aanpak krijgen delinquente jongeren alle gelegenheid om elkaar negatief te beïnvloeden.’

De supportersbussen van de tegenpartij kunnen tegenwoordig rustig vertrekken uit Leeuwarden. Vier jaar geleden lagen de ramen er nog uit. Eén vrouw houdt de ‘lastige’ Cambuursupporters in het gareel: fancoach Angelien Leemburg begeleidt de jongens naar elke wedstrijd. En praat, luistert, houdt contact, geeft respect en krijgt respect. De fancoach is onderdeel van het met de Hein Roethofprijs bekroonde project ‘Helden rond de velden’.