Huiselijk geweld en seksueel misbruik

‘Wijkteams zijn cruciale schakel in aanpak van huiselijk geweld’

Het stoppen en duurzaam oplossen van huiselijk geweld en kindermishandeling in Nederland moet beter. Sociale wijkteams én gemeenten spelen daarin een cruciaal rol, zegt Lieke Bruinooge van het landelijke programma Geweld hoort nergens thuis. Ze ziet de aandacht voor onveiligheid achter de voordeur in de samenleving in deze tijd gelukkig groeien.
oudere man met tablet

E-learning: Zo herkennen vrijwilligers ouderenmishandeling

Niet alleen professionals, ook vrijwilligers die met ouderen werken kunnen een belangrijke rol spelen bij het signaleren van oudermishandeling. Om hen daarbij te ondersteunen, ontwikkelde Movisie, samen met het ministerie van VWS, een e-learning. ‘Ik hoop dat professionals die vrijwilligers begeleiden hen hierop wijzen’, zegt Annette van Delft, senior adviseur bij Movisie.

Financieel misbruik signaleren is ook een taak van de bank

Tientallen medewerkers bij de Rabobank zijn opgeleid als seniorenadviseur. Zij helpen ouderen die langer zelfstandig thuis wonen met bankzaken, en geven ook voorlichting over hulp, zorg en over financieel misbruik. Roxana Faujdar, productmanager wonen van de Rabobank: ‘Het gaat vaak om 80-plussers in een afhankelijkheidsrelatie met kinderen of met een mantelzorger.’
Het houdt niet op, totdat je iets doet

Het houdt niet op, totdat je iets doet

Ouderenmishandeling komt vaker voor dan je denkt. Om dit tegen te gaan startte de overheid een campagne. ‘Ouderen komen vaak in beeld als zijnde vitaal, maar er gaat heel veel mis.’
Ouderenmishandeling is niet uitzonderlijk

Opinie: Toenemende afhankelijkheid maakt ouderen extra kwetsbaar

Veel ouderen die het slachtoffer worden van misbruik en mishandeling zijn wilsbekwaam en sterk afhankelijk van degenen die hen mishandelen. De aanpak van ouderenmishandeling vergt dan ook niet alleen veel en specialistische kennis, maar ook creativiteit. Het is nodig om buiten de gebaande paden te gaan.

‘Je hoort ze niet, dan zal het wel goed zijn met…

Het onderwerp ouderenmishandeling is onder oudere migranten nog niet verder gekomen dan bewustwording. ‘Het zou mooi zijn als professionals weten wat ze moeten doen om mishandeling te signaleren onder migrantenouderen’, zegt Jeanny Vreeswijk van NOOM – Netwerk van Organisaties van Oudere Migranten. ‘Je moet wel een vertrouwensband opbouwen.’

THEMA ‘Het begint met twee pakken melk’

‘De aanpak van ouderenmishandeling is nog maar net begonnen’, zegt Trudy Jacobs van het Radboudumc. Volgens haar is nog een lange weg te gaan.
1 op de 20 thuiswonende ouderen krijgt te maken met ouderenmishandeling

Meer geld maar weinig kennis over ouderenmishandeling

Uit onderzoek van de Inspectie Gezondheidszorg blijkt dat 67 meldingen zijn binnengekomen over vermoedens van ouderenmishandeling door professionals tussen 2011 en 2014. ‘Het topje van de ijsberg’, zegt Nico van Oosten van Movisie. Andere onderzoeken laten heel andere cijfers zien.

Drie vragen aan…

‘Actuele kennis op dit onderwerp ontbrak. Natuurlijk is bekend hoeveel meldingen er binnenkomen bij Veilig Thuis en de politie, maar je weet dat dat slechts het topje van de ijsberg is. Het was nodig om beter in beeld te krijgen hoe groot het probleem is. Wij hebben daarom een uitgebreid onderzoek gedaan waar ruim duizend 65plussers aan meewerkten.’
1 op de 20 thuiswonende ouderen krijgt te maken met ouderenmishandeling

Afgelopen jaar 62.000 ouderen mishandeld: ‘Dit is slechts de ondergrens’

Uit onderzoek van Regioplan blijkt dat één op de vijf thuiswonende ouderen te maken heeft gehad met een vorm van ouderenmishandeling. Onderzoeker Maartje Timmermans: ‘We denken dat het werkelijke cijfer hoger ligt.’

Over huiselijk geweld en seksueel misbruik

Mishandeling is een taboe, nog steeds

Geweld in de privésfeer is de omvangrijkste vorm van geweld in de Nederlandse samenleving. Het gaat om mishandeling van de partner, van kinderen, maar ook van ouderen en eer gerelateerd geweld. Jaarlijks hebben naar schatting tussen de 200.000 en 230.000 mensen te maken met ernstig of herhaaldelijk huiselijk geweld. Sociaal werkers komen achter de voordeur en kunnen signaleren, hulp verlenen en samenwerken met het landelijke meld- en adviespunt: Veilig Thuis.

Lees meer

Veilig Thuis is de organisatie die vanaf 2015 is opgericht om de hulpverlening en melding van mishandeling en huiselijk geweld te bundelen. Er zijn 26 Veilig Thuis-organisaties opgericht, verdeeld over evenzoveel regio’s.  Niet alleen – een vermoeden van – mishandeling van kinderen kan worden gemeld, ook ouderenmishandeling, eer gerelateerd geweld en partnergeweld zijn problemen waar Veilig Thuis in is gespecialiseerd. De meldcode is voor professionals een belangrijk instrument om met signalen van huiselijk geweld om te gaan.

Recent is gebleken dat sinds 2015 de meldcode kindermishandeling nog niet in orde is. Uit onderzoek van de Inspectie van de Gezondheidszorg (IGZ) blijkt dat: ‘De signalering, aanpak en hulp in situaties van geweld in afhankelijkheid een continue alertheid en aandacht vereisen. Zowel in het durven zien en bespreken van signalen, als in het zorgen dat de slachtoffers de juiste hulpverlening krijgen.’ IGZ onderzoekt sinds 2012 in verschillende sectoren van de gezondheidszorg of er wordt gewerkt met een meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling en of die meldcodes op de juiste manier worden gebruikt.

Mishandeling

Rond mishandeling, beter nog: het melden van mishandeling, hangt nog steeds een taboe. Ook bij professionals. Vooral als het gaat om ouderenmishandeling. Volgens Anja Jonkers, hoofdinspecteur  bij de IGZ zullen ouderen die slachtoffer zijn van mishandeling dat niet snel melden: ‘Aan de ene kant omdat ze zich schamen, aan de andere kant omdat ze door te melden aangeven dat ze kwetsbaar zijn en het zelf niet meer kunnen oplossen. Het is natuurlijk ook enorm moeilijk om als ouder te moeten vertellen dat bijvoorbeeld je eigenkind of schoonzoon je iets aandoet.’

Van kindermishandeling wordt vaker melding gedaan dan van ouderenmishandeling. Dit betekent niet dat kindermishandeling vaker voorkomt. Volgens Marianne van der Krans, projectleider ouderenmishandeling bij Veilig huis Utrecht, heeft de ‘maatschappij inmiddels geaccepteerd dat je aan de bel kan trekken bij een instantie als het gaat om het welzijn van kinderen. Maar gaat het om volwassenen, dan vinden we het lastig.’ Volgens Van der Krans kent iedereen ‘die met zijn voeten in de klei staat en kennis heeft van wat ouderenmishandeling is, wel een situatie van ouderenmishandeling.’

Signaleren

Professionals in wijkteams en in de hulpverlening staan dichtbij slachtoffers van mishandeling. Omdat ze bij de mensen achter de deur komen en omdat ze gezamenlijk op zoek gaan naar een oplossing voor de problemen die er zijn. Zo is het bijvoorbeeld belangrijk dat het wijkteam wordt ingezet als moeder en kind uit de Vrouwenopvang komen. Omdat doorlopende hulp dan cruciaal is om de veiligheid van moeder en kind te borgen. Het blijkt dat daar nog een wereld te winnen is. Vaak ontbreekt een “integraal plan” voor nazorg na de opvang. Bovendien is er nog veel te doen aan de samenwerking tussen hulporganisaties.

In dit dossier “Huiselijk geweld” vind je informatie en opinies over signaleren van huiselijk geweld, over het gebruik en ontwikkelingen rondom de meldcode en over behandeling en nazorg van slachtoffers en plegers van huiselijk geweld. Sociale professionals blijven op de hoogte van de recente ontwikkelingen en discussies over hulpverlening aan slachtoffers van huiselijk geweld.

Uitgelicht congres

Congres Seksueel Geweld

Van der Valk Hotel

Jaarcongres LVB

ReeHorst

Congres Samenwerken aan Sterke Jeugdhulp

Van der Valk Hotel