Dreigende golven, de kracht van de wind, de onvoorspelbaarheid van de weerselementen. ‘Je hoeft niet te vechten tegen de golven. Je kunt je er ook in mee laten gaan. Je bent goed zoals je bent en je mag ontspannen en plezier maken in plaats van altijd hard te strijden.’ De 25-jarige Kim leest dit tijdens een surfles voor, aan zichzelf én de groep.

Onvoorspelbaar

Zij wil minder in haar hoofd en met haar dwangneuroses bezig zijn. Ze wordt in de NPO-documentaire “Als de zee” lid van een surfgroep voor jongeren met mentale problemen. Daarmee gaat Kim, die een jaar eerder zichzelf nog wilde verdrinken in de zee, ver buiten haar comfortzone. Want terwijl zij op zoek is naar controle en houvast, is de zee juist onvoorspelbaar en intimiderend.

Volgens regisseur Sophie van Bree spiegelen de camerabeelden Kims interne proces. ‘Haar dwanggedachten zijn net de golven, ze blijven komen en gaan. En je weet niet hoelang het duurt voor je weer boven komt. Je hebt geen controle. Volgens Kim zou het veel rust geven als ze haar gedachten zou leren te verdragen.’

Hoe complex dat voor Kim is, blijkt tijdens meerdere scènes in “Als de zee”. Tijdens een scène draait ze bijvoorbeeld steeds een flesje open en dicht, om het vervolgens te herhalen. Van Bree: ‘Kim heeft tientallen dwanghandelingen. Zo kan ze soms heel lang krassen met een pen. Dat kan je in een poëtisch portret mooi in beeld brengen.’ Zelf zegt Kim over het verdragen van haar gedachten: ‘Als ik voel, dan ja… Straks stroomt het over. Ik wil niet dat er een overstroming komt. Ik ben raar, ik ben niet genoeg, ik doe er niet toe.’

Nieuwe vriend

De surflessen zijn daarom niet eenvoudig voor Kim. Dat komt duidelijk naar voren in de documentaire. Maar het surfen doet haar wel goed. Kim blijft het proberen en gaat de zee steeds meer als vriend zijn. Al is dat laatste ook wéér spannend. ‘Ik ben bang dat het goed kan gaan’, geeft Kim aan. ‘Dan verlies ik de rol als patiënt. Wat blijft er dan nog over van mij?’ Regisseur Van Bree snapt die laatste vrees wel. ‘Langzaam meer licht zien, wanneer je zo lang vastgezeten hebt, is doodeng. Ook dat is het begin van iets nieuws.’

Denk je zelf aan zelfdoding? Bel dan 24/7 gratis en anoniem met 113 of chat op 113.nl.