Bij SolutionS Center Verslavingszorg is het aantal aanmeldingen van mensen met een gokverslaving flink gestegen de laatste drie jaar. Waar die groepen voorheen uit vijf à zes cliënten bestonden, draaien er nu twee groepsbehandelingen met zo’n 15 cliënten per groep. Continu zijn er dus zo’n dertig mensen met een gokverslaving in behandeling bij SolutionS op de locatie in Bussum. Vanwege de verwachte toename van cliënten zijn er vergevorderde plannen om deze groepsbehandeling ook elders in het land aan te bieden.
Verborgen verslaving
Behandelaar Bas Brons, inmiddels 20 jaar in herstel van een gokverslaving, vreest dat dit nog het topje van de ijsberg is. ‘Een gokverslaving is een gedragsverslaving, waarbij de gokker zichzelf en de omgeving zo lang mogelijk voor de gek houdt. Je kunt niet makkelijk, zoals bij alcohol of drugs vaak het geval is, de lichamelijke gevolgen van de verslaving zien. Het wordt niet voor niets een stille of verborgen verslaving genoemd.’
Verontrustende cijfers
Tegelijkertijd hangt de groei van het aantal gokverslaafden vermoedelijk samen met de legalisering van de online gokmarkt in 2021. Uit onderzoek van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum van de Rijksoverheid blijkt dat het aantal gokkers sindsdien toenam, vooral online, en vooral onder jongere mensen. Het percentage 16- en 17-jarigen dat online gokte, groeide van 12 naar 20 procent. Onder de groep 25-34-jarigen (21 procent) nam dat met 5 procent toe.
Uiteraard vindt Brons die cijfers verontrustend en hoopt hij op verdere aanscherping van de gokregels. Hij legt uit dat dit voor mensen met een gokverslaving echter weinig meer uitmaakt. ‘Als zij kunnen inzetten op een potje waterpolo op Madagaskar, dan doen ze het, bij wijze van spreken. Hun gokkersbrein geeft hen dat in. Een gokverslaving heeft invloed op het rationele denken en daardoor ook op het gedrag. Je beloningsysteem wil dat je steeds die prikkel weer opzoekt.’
Anja Douwes is moeder van een verslaafde zoon: ‘Elk telefoontje is rotnieuws’
Als moeder van een zoon met verslaving vond Anja Douwes na slopende jaren steun bij een lotgenotengroep. Nu helpt ze op haar beurt naasten die hetzelfde doormaken. Ze roept hulpverleners op om naasten serieuzer te nemen: ‘Laat mij ook mijn kant van het verhaal vertellen.’ Lees over de onzichtbare pijn van naasten dit interview met Anja.
Dopamine
Volgens Brons heeft dat onder meer te maken met de dopaminehuishouding van gokverslaafden en het te optimistich zijn over kansen. Dit blijkt uit onderzoek van Ruth van Holst, neuropsycholoog en universitair hoofddocent van het Amsterdam UMC. ‘Dopamine is een stof die er voor zorgt dat je gemotiveerd wordt’, schetst Brons.
Van Holst kwam er onder meer achter dat in de hersenen van gokverslaafden de dopamineproductie in het beloningssysteem in het brein hoger is. Gokkers zijn dus erg gemotiveerd om door te blijven gokken, legt Brons uit eigen ervaring uit. ‘Gokkers redeneren: als het balletje in het casino al 50 keer niet op nummer 28 terecht is gekomen, zal dat bij de 51ste poging wel gebeuren. Maar die kans is niet groter dan de vorige 50 pogingen. Of ze denken te kunnen voorspellen wanneer een fruitautomaat gaat uitbetalen.’
Brons legt uit dat gokkers daardoor ook geneigd zijn om terug te denken aan het moment waarop ze wél wonnen. ‘Zelfs als een gokker met zwaar verlies en een lege portemonnee het casino uitstapt, blijft hij of zij denken aan de klapper die zeker nog zal komen. Want dat is immers eerder ook zo gebeurd.’
De inzichten uit het onderzoek van Van Holst maken ook een onderscheid tussen gok- en middelenverslaving zichtbaar, die nog vaak in één adem worden genoemd. Bij drugsverslaving wordt juist vaak een verlaagd of normaal dopaminegehalte gevonden in het brein.
Suïcide
Het “denken in kansen” gaat ver. Jonge mensen met tienduizenden euro’s studieschuld, ondernemers die met hun bedrijf vanwege tonnen schuld faillissement aanvragen, bankiers die het leven niet meer zien zitten, topsporters die zich volledig verliezen in het gokken; Brons begeleidt ze allemaal. ‘Na een verlies denken ze: de volgende keer ga ik een klapper maken. Vaak spelen ze daarom door tot ze helemaal rock bottom zijn of helemaal geen andere uitweg meer zien. Met soms als gevolg zelfs suïcide. Uit onderzoek in Zweden is gebleken dat mensen met een gokverslaving 15 keer zoveel kans hebben om door zelfdoding om het leven te komen dan mensen uit de algemene bevolking’, weet Brons.
Meegesleurd de afgrond in
Tijdens het Jaarcongres Verslaving in het Sociaal Domein op 11 februari 2026 gaat Brons dieper in op dat gokkersbrein, maar hij legt ook uit wat effectieve benaderingen voor begeleiding en herstel zijn. Groepstherapie, waarbij de naasten (ouders, partners, kinderen, familie en vrienden) van de verslaafde nauw worden betrokken, is in zijn ogen cruciaal. ‘Niet alleen omdat nazorg en onderlinge support belangrijk is, een verslaafde sleurt zijn naasten vaak ook mee de afgrond in. Er wordt geld geleend bij ouders die dat niet meer terugzien, een partner belandt met de kinderen op straat omdat de huur niet meer wordt betaald en ga zo maar door. Het is belangrijk dat een verslaafde inziet wat de omgeving heeft doorgemaakt in de periode van actieve verslaving.’
Jaarcongres Verslaving
Bas Brons is behandelaar bij SolutionS Center Verslavingszorg. Hij verzorgt tijdens het Jaarcongres Verslaving op 11 februari 2026 een kennissessie over gokverslaving. Hierin geeft hij professionals handvatten om gokverslaving te signaleren, bespreekbaar te maken en laat hij zien wat de meerwaarde is van een integrale groepsaanpak.
Na deze sessie:
- Heb je inzicht in de verschillen tussen een gokverslaving (gedragsverslaving) en een middelenverslaving.
- Kan je het gokkersbrein en gokkersgedrag herkennen.
- Begrijp je waarom juist jongeren zo kwetsbaar zijn.
- Weet je welke behandelmethoden effectief zijn.
Op dit congres spreken ook verpleegkundig specialist ggz Chris Loth, verslavingsarts Marcel Marijnissen en Anja Douwes, die moeder is van een zoon met een verslaving en een sessie geeft over de onzichtbare pijn van naasten. Bekijk hier het volledige programma van het Jaarcongres Verslaving.
Stemmingswisselingen
Ook wordt uitgebreid ingegaan op signalen waar je als verslavingsdeskundige of andere sociaal professional alert op kunt zijn. ‘Een gokverslaafde is 24/7 bezig met gokken, zelfs op het toilet. Let eens op bijvoorbeeld stemmingswisselingen in alledaagse situaties: die kunnen erop wijzen dat iemand zojuist winst heeft gemaakt of juist verlies heeft geleden met gokken. Wat ook alarmerend is, is iemand die altijd direct de telefoon wegstopt wanneer er iemand binnenkomt. Dat kan erop wijzen dat iemand iets verbergt, zoals bijvoorbeeld (online) gokken. Daarbij is het altijd goed om op je onderbuikgevoel af te gaan.’
Uiteraard is “gedoe” om geld de luidste alarmbel, zegt Brons. ‘Voor gokken is geld nodig. Wil een zoon geld van zijn moeder, dan zou ik als moeder willen weten waar dat voor is én om inzage in zijn rekening. Waarom komt hij niet rond? Waar is zijn spaargeld gebleven? Die vragen mag je zeker stellen. Als je hierop geen heldere antwoorden krijgt, dan zou ik zeker gealarmeerd zijn.’
