Leefbaarheid gaat over de aantrekkelijkheid van een gebied of gemeenschap om er te wonen, leven, sporten en meer. Het gaat dus zeker niet alleen over de fysieke aspecten zoals veiligheid, maar bijvoorbeeld ook over de sociale aspecten van een buurt of een wijk. Denk aan elkaar ontmoeten, samen spelen, elkaar hulp te vragen of om te ruilen. Zorg+Welzijn stelde een lijst van 8 laagdrempelige ideeën samen om de buurt waar jij werkt een boost te geven.

1. Buurtbieb

Kleine kastjes vol boeken in de tuin, aan de rand van de straat of nabij een voordeur die voor iedereen makkelijk bereikbaar zijn. De ‘buurtbieb’ is de afgelopen jaren aan een flinke opmars bezig. Iedereen kan er gratis een boek lenen, uit meenemen of juist inzetten. Dat is ook nog eens goed voor het milieu: de minibibliotheken zorgen voor sociale cohesie, ontspullen en minder weggooien.

2. Zaden ruilen

In dezelfde categorie als de buurtbieb: het zadenruilkastje. Dit is een fysieke plek waar mensen met een moestuin, balkon of vensterbank voor het kweken van groenten, bloemen of kruiden hun zaden kunnen ruilen met elkaar. Maar ook andere vormen zijn succesvol, zoals een zadenruildoos, die via een vooraf bepaalde lijst langs verschillende adressen in de wijk wordt gestuurd. Wat deelnemers aan de zadenruildoos er aan zaden uithalen, stoppen zij er vervolgens ook weer in.

3.Tieners met én tegen ouderen laten voetballen

Dikke kans dat er een sporthal, pannakooitje of kunstgrasveld in jouw wijk te vinden is. Hoog tijd voor wat sportieve actie: organiseer een voetbaltoernooitje. Maar denk dan ook eens wat meer out-of-the-box. Het is heel verleidelijk om tieners tegen tegen elkaar te laten spelen, dat zijn we vaak gewend. Maar stel eens teams samen van verschillende leeftijden, bijvoorbeeld van 12, 18, 42 en 56 jaar. Sport verbindt, ongeacht het niveau, geslacht én leeftijd.

4. Samen zwerfafval te lijf

Wend je tot de gemeente of het stadsdeel met de vraag of zij papierprikkers of afvalgrijpers ter beschikking willen stellen, mobiliseer wat bewoners en maak met afvalzakken een rondje door de wijk. Maak samen de buurt schoon en drink na afloop samen een kop koffie of limonade in het buurthuis. Het is héél veel fijner wonen in een schone, groene straat dan in een vervuilde wijk vol zwerfafval. Valt de animo voor zo’n opruimactie in eerste instantie tegen? Laat je er niet door uit het veld slaan. Die volle afvalzak na afloop geeft sowieso voldoening.

5. Leer elkaars keuken kennen

Tijd voor een feestje in de wijk? De buurtbarbecue of straatborrel is een bekend fenomeen. Vaak slaan actieve buurtbewoners hiervoor de handen ineen. In verreweg de meeste gemeenten is een melding aan de gemeente voldoende om dat door te laten gaan. Dat scheelt qua voorbereiding een ingewikkelde procedure voor de aanvraag van een vergunning.

Om de buurtbarbecue of straatborrel een twist te geven, is het wellicht eens leuk om de invloeden van andere culturen te benutten. Wonen er Marokkaanse gezinnen in de wijk? Vraag hen om bijvoorbeeld om briouat als hapje mee te nemen. En wellicht kunnen buurtgenoten met een Indische achtergrond soto ajam als voorgerecht maken? Zo leer je elkaars keuken op een laagdrempelige manier kennen. Eet smakelijk!

6. Plaats een BuurtBankje

Bijna 11 procent van de Nederlandse bevolking van 15 jaar of ouder voelde zich sterk eenzaam in 2023. Dat becijferde het Centraal Bureau voor de Statistiek bijna een jaar geleden. Om dat gevoel mede tegen te gaan, is het BuurtBankje bedacht. Op een BuurtBankje leer je buren kennen, voelen mensen zich meer thuis in de buurt en kijkt iedereen wat meer naar elkaar om. Het is een bankje op de stoep dat door alle buurtbewoners gebruikt mag worden.

Bovendien geven mensen die op zo’n bankje gaan zitten, ook een duidelijk signaal af: ze zeggen daarmee dat ze openstaan voor een leuk gesprek of spontane ontmoeting.

7. Streetart of stoepkrijten

Wanneer je weinig te besteden hebt, een andere taal spreekt of sociaal-culturele drempels ervaart, is het zeker niet eenvoudig om met anderen in contact te komen. Net als sport is kunst een ideaal middel om de sociale cohesie te versterken. Tover samen met buurtbewoners en een kunstenaar een saaie muur om tot streetart. Of gebruik de straat door met kinderen een stoepkrijtwedstrijd op touw te zetten. Kleine inspanning, vrolijk resultaat!

8. Plaats een complimentenbord

Op steeds meer plekken in de wijk doet het complimentenbord zijn intrede: een centrale plek in de wijk – bijvoorbeeld het buurthuis of de bibliotheek – waar bewoners positieve boodschappen, complimenten of waardering kunnen achterlaten voor buurtgenoten. Zorg voor een voorraadjes stiften, post-its, kaartjes en laat die positieve boodschappen maar binnenstromen…