Femicide bestrijden, meer geld vrijmaken voor wijken en buurthuizen, de focus van gezondheid naar preventie verschuiven, meer aandacht voor bemoeizorg en investeren in de aanpak van de schuldenindustrie; het coalitieakkoord “Aan de slag” bevat behoorlijk wat plannen die impact zullen hebben op het werk van sociaal werkers. Zorg+Welzijn maakte daar vrijdag al een overzicht van. Zeker is in elk geval dat het sociaal domein er bij de vorming van vorige kabinetten bekaaider afkwam.

Sociaal Werk Nederland positief

Dat valt ook terug te zien in de eerste reacties uit de sector. Die zijn overwegend positief. Zo constateert Sociaal Werk Nederland dat het kabinet kiest ‘voor een samenleving waarin ontmoeting, zorg en ondersteuning dichtbij huis centraal staan.’ Dat biedt kansen voor het sociaal werk, maar tegelijkertijd plaatst de branchevereniging daar ook twee kritische kanttekeningen bij: ‘Is er ook daadwerkelijk budget en is er een Kamermeerderheid te vinden?’

‘Tijd van marktwerking in de jeugdzorg is voorbij’

Jeugdzorg Nederland reageert eveneens positief op de gepresenteerde kabinetsplannen. De branchevereniging hoopt, net als de coalitiepartijen, dat door scherpe keuzes te maken over het onderscheid tussen preventie, lichte (opvoed)ondersteuning en specialistische jeugdzorg, het gebruik van lichte vormen van jeugdzorg wordt beperkt. Zo kunnen geld en menskracht gerichter kunnen worden ingezet voor de versterking van specialistische jeugdzorg. ‘De tijd van marktwerking in de jeugdzorg is wat ons betreft wel voorbij. Het perspectief van kinderen en gezinnen moet weer centraal komen te staan, niet het systeem’, aldus voorzitter Ahmed Aboutaleb.

GGZ over coalitieakoord: ‘Bemoedigend’

De nederlandse ggz, de branchevereniging voor de geestelijke gezondheidszorg en verslavingszorg, kwalificeert de plannen van het minderheidskabinet als “bemoedigend”. ‘D66, CDA en VVD geven blijk van een groot urgentiebesef waar het gaat om het aanpakken van mentale gezondheid, geestelijke gezondheidszorg en jeugdzorg.’

‘Sterke mantelzorgers essentieel’

MantelzorgNL ziet dat mantelzorgers in het coalitieakkoord erkend worden als ‘onmisbaar’, maar zij hoopt dat die erkenning niet bij woorden blijft. ‘Als het kabinet zegt “aan de slag” te gaan, vraagt dat om meer dan het uitspreken van waardering. Het vraagt om organiseren, uitvoeren en opschalen. Want zonder sterke mantelzorgers houdt geen enkel zorgbeleid stand.’

De vereniging van en voor mantelzorgers voegt toe: ‘Investeren in preventie betekent ook investeren in ontlasten van mantelzorgers: toegankelijke respijtzorg in alle gemeenten, werkbaar en betaalbaar mantelzorgverlof zonder inkomens- of pensioenschade, en bescherming tegen overbelasting. Daarbij mogen jonge mantelzorgers niet onzichtbaar blijven! Zij hebben gerichte signalering en maatwerkondersteuning nodig vanuit onderwijs en jeugdzorg.’

VGN van slag

De Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN) reageert juist geschokt op de plannen. Voorzitter Boris van der Ham: ‘In de hoofdtekst van het akkoord staan mooie woorden over de positie van mensen met een beperking en de zorg die zij ontvangen, maar de maatregelen in de financiële bijlage staan hier haaks op. We hadden gehoopt dat de eerder geplande pijnlijke bezuinigingen op de gehandicaptenzorg geschrapt of verlaagd zouden worden, maar er komen juist forse nieuwe bezuinigingen bij.’

Van de nieuwe bezuinigingen op de langdurige zorg die oplopen tot 775 miljoen euro in 2030, komt circa 267 miljoen euro voor rekening van de gehandicaptenzorg, vreest de VGN. ‘Het coalitieakkoord heet “Aan de slag”, maar de gehandicaptenzorg is vooral erg “van slag” door de financiële uitwerking ervan.’