Trendrapport 2008: ‘Vrijwilligerswerk vergt regelmatig onderhoud’

Het aantal vrijwilligers stabiliseert, maar de manier waarop dit werk wordt gedaan verandert voortdurend. Dat concluderen onderzoekers in ‘Lokaal onder de loep. Trendrapport vrijwillige inzet 2008’. 'Om het aantrekkelijk te houden moet het allemaal veel creatiever en professioneler.'
Trendrapport 2008: ‘Vrijwilligerswerk vergt regelmatig onderhoud’

Door Martin Zuithof – ‘De politiek

en onderzoekers hebben het belang van vrijwilligerswerk steeds beter in de

gaten gekregen. Het betekende ook dat het een vaste plek in het overheidsbeleid

kreeg. Dat heeft ook risico’s, namelijk dat het vanzelfsprekend lijkt en dat mensen

overvraagd worden.’

Dat zegt Marike Kuperus, manager organisatieadvies bij

kennisinstituut
name=movisie>MOVISIE


, een van de auteurs van het Trendrapport vrijwillige inzet 2008. Zij

was vanuit CIVIQ, een van de voorgangers van MOVISIE, ook bij eerdere trendrapporten

over dit onderwerp betrokken.

Korter actief

Opvallend is dat vrijwilligers tegenwoordig korter actief zijn en ook

sneller weer weggaan, zo blijkt. Het aandeel van 35 tot 44-jarigen in het

vrijwilligerswerk neemt af. Was er van deze leeftijdsroep in 1997 nog 58 procent

vrijwillig actief, in 2004 was dat aantal afgenomen tot 51 procent. Het aantal

vrijwillige 65-plussers is de afgelopen tien jaar juist gestegen met bijna tien

procent naar meer dan 40 procent.

Meerdere clubs

‘Niemand wil

het zich meer permitteren om zich levenslang aan

één bepaalde vereniging te verbinden’, schetst Kuperus. ‘Tegenwoordig is vrijwilligerswerk veel moeilijker in te

passen in volle agenda’s met kinderen, werk en andere verplichtingen. Mensen zijn

vaak ook van meerdere organisaties lid. We zijn niet meer met ziel en

zaligheid lid van uitsluitend één club. Vaak duiden mensen hun activiteit niet eens als vrijwillige

inzet, terwijl ze zich jaren inspannen voor een bewonersgroep in hun straat of

buurt of een charitatieve club.’

Opvallende trends‘Lokaal onder de loep’ onderscheidt zes opvallende

trends in vrijwilligersland: informatisering, humanisering, vergrijzing,

regionalisering, risicobeheersing en polarisering. De informatietechnologie rukt

bijvoorbeeld steeds verder op. Traditionele vrijwilligersorganisaties als
href=”http://www.humanitas.nl/” target=_blank name=humanitas>Humanitas
en
href=”http://www.zonnebloem.nl/index.cfm?fuseaction=main.welcome” target=_blank

name=zonnebloem>Zonnebloem

maakten de afgelopen jaren

op dit gebied vernieuwingsslagen door.

Vrijwillig chatten

Zo zoekt Zonnebloem nieuwe groepen vrijwilligers die het leuk vinden om via

‘slim inpasbare activiteiten’ als chatten contact met cliënten te onderhouden.

Ook Humanitas maakt steeds meer gebruik van de chatbox waarmee speciaal

getrainde vrijwilligers contact onderhouden met bijvoorbeeld eenzame

jongeren.

Dynamischer

Kuperus: ‘De digitale mogelijkheden maken het

vrijwilligerswerk veel dynamischer dan voorheen. Vrijwel elke vereniging begint

tegenwoordig met een website. Vrijwilligers zijn daardoor ook veel minder

plaatsgebonden om samen dingen te ondernemen, zoals bijvoorbeeld de activiteiten

van Nederlandse Jeugdbond voor Natuurstudie

waarbij mijn dochter actief is en die veel tijd

steekt in bijvoorbeeld de website.’

Menselijke maat

Een belangrijke trend is wat de onderzoekers ‘humanisering’ noemen. ‘De

bevlogenheid van mensen om zich voor de goede zaak in te zetten is een constante

factor in de trendonderzoeken’, stelt Kuperus. ‘Tegelijk zien we het praktische

idealisme groeien. Dat is het geloof dat het uitmaakt, als je je ergens voor

inzet. Er is steeds meer behoefte aan de menselijke maat. Mensen willen graag in

hun directe omgeving actief zijn en resultaat zien.’

Pioniersgeest‘Er is ook veel pioniersgeest. Dat is een

reactie op de schaalvergroting en professionalisering die je bij veel

charitatieve organisaties ziet, landelijke organisaties met hoofdkantoren waar

het beleid wordt bepaald. Ze willen gewoon hun eigen initiatief opzetten, hun

eigen ding doen en zo min mogelijk met bureaucratie te maken hebben.’

PolarisatieDaarnaast springt de zogeheten

‘polarisatietrend’ eruit. Kuperus. ‘Dat is een heel spannende. Je ziet dat heel

veel mensen ondanks het huidige hoge welvaartsniveau een grote angst hebben voor

wat ze in de buitenwereld kan overkomen. Veel burgers lijken last te hebben van

een chronische boosheid. Assertiviteit mondt vaak uit in hardop ruziemaken.’

Boosheid

‘Je ziet het ook aan de bewegingen van Wilders en Verdonk. Dat zijn

bewegingen van burgers die hun boosheid tegenover de overheid stevig neerzetten.

Voor besturen is dat niet makkelijk, die moeten wel de discussie aangaan om het

respect voor elkaar in stand te houden.’

Aanbesteding Hoewel het

potentieel aan beschikbare vrijwillige inzet stabiliseert, is de verschijningsvorm

flink in beweging, schrijven de onderzoekers. De invloed van de

nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning is al merkbaar, stelt Kuperus. ‘Bij

gemeenten komen vrijwilligers steeds meer in beeld. Veel vrijwilligersclubs die

willen blijven meedraaien ontkomen op den duur misschien niet aan aanbestedingen. Dat

betekent dat het vrijwilligerswerk verder moet worden

geprofessionaliseerd.’ Groot onderhoud

‘Dat levert ook weer een tegenbeweging op. Bij de scouting kunnen ze

zich afvragen waarom ze mee moeten doen aan zoiets. Gemeentes dienen zich dus wel

te realiseren dat ze moeten blijven aansluiten bij de vrijwilligers zelf. Als

de overheid alles in regels gaat gieten, zijn veel vrijwilligers snel weg. Die

werken namelijk met passie, vanuit hun hart. Om het leuk te houden moet het

allemaal veel creatiever, veel professioneler. Vrijwillige inzet is niet

vanzelfsprekend, dat vergt ook groot onderhoud.’

Link: MOVISIE,
href=”http://www.movisie.nl/smartsite.dws?id=108274″>Lokaal onder de Loep:

trendrapport vrijwillige inzet 2008

Lees ook:

*
href=”https://www.zorgwelzijn.nl/home/id5601-89907/movisie_onderzoekt_onlinevrijwilligerswerk.html”

target=_blank name=vrijwilligerswerk>MOVISIE onderzoekt

onlinevrijwilligerswerk
(23 augustus 2007)

*
href=”https://www.zorgwelzijn.nl/home/id5601-89018/nederlanders_meer_betrokken_bij_samenleving_dan_ze_zelf_denken.html”

target=_blank name=betrokken>Nederlanders meer betrokken bij samenleving dan ze

zelf denken
(14 augustus 2007)

*
href=”https://www.zorgwelzijn.nl/portal/home/id5601-98626/eigen_universiteit_voor_vrijwilligers.html”>Eigen

universiteit voor vrijwilligers
(21 november 2007)

Lees ook de
portal/zorgwelzijn.portal/enc/_nfpb/true/_pageLabel/tsge_page_nieuwsbrief/_desktopLabel/zorgwelzijn/index.html”>gratis

Zorg + Welzijn Nieuwsbrief
. Daarvoor kunt u zich
portal/zorgwelzijn.portal/enc/_nfpb/true/_pageLabel/tsge_page_nieuwsbrief/_desktopLabel/zorgwelzijn/index.html”>hier

aanmelden
.
target=_blank name=nieuwsbrief>Door hier te klikken leest u de laatste

editie.

Wilt u reageren? Klik dan hier
href=”mailto:zorgenwelzijn@reedbusiness.nl”>zorgenwelzijn@reedbusiness.nl

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.