Het door de werkgevers gedane eindbod, 6,3 procent salarisverhoging over 2 jaar, is door de leden van de vakbonden massaal afgewezen. Volgens de bonden negeren werkgevers al maanden de noodkreten van de werkvloer. Het loonbod dekt nauwelijks de inflatie en laat structurele problemen ongemoeid, aldus de bonden.
Tekort van 5900 medewerkers voorspeld
Personeelstekorten en werkdruk in de jeugdzorg blijven oplopen, voorspelt een rapport uit het onderzoeksprogramma Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn. Het AZW-rapport stelt onder andere dat er in 2035 een tekort van 4500 medewerkers zal zijn, in een sector van 38.000 medewerkers. ‘Er wordt een tekort verwacht van 1 á 2 medewerkers per team van tien medewerkers; dat is nog exclusief verzuim. FNV heeft berekend dat er, door deze prognose, ongeveer 80.000 kinderen op de wachtlijst staan. Dat is niet houdbaar’, aldus de bestuurder van FNV jeugdzorg, Maaike van der Aar.
Afspraken worden doorgeschoven
Toch staan er in het eindbod van werkgevers onvoldoende inhoudelijke afspraken over veiligheid, werkdruk, kwaliteit, flexibiliteit, inclusiviteit en scholing, vinden de bonden. Deze worden in het voorstel doorgeschoven naar de komende cao, als ”uitwerkafspraken”, zegt van der Aar. ‘Alles wat medewerkers minimaal nodig hebben om hun werk goed te doen, wordt van tafel geveegd.’
Chantal van Dijk, cao-onderhandelaar CNV: ’Het is nu tijd dat werkgevers waardering tonen voor het waardevolle werk dat hun werknemers dag in dag uit verrichten. Mensen willen een structurele oplossing voor de enorme werkdruk en niet nog meer salarisachterstand oplopen.’
Verantwoordelijkheid wordt gelegd bij de medewerker
Deze noodkreten passen in een breder patroon. Al in 2022 publiceerde Zorg+Welzijn het stuk: Opinie: ‘Voorkom dat de personeelscrisis in de jeugdhulp een kwaliteitscrisis wordt’. Maurits Barendrecht, regiodirecteur van gehandicaptenzorgorganisatie Koraal (Noordoost-Brabant) en orthopedagoog-generalist Jessica Vervoort-Schel benoemen daarin dat professionals in de jeugdhulp uitgeput dreigen te raken. En ja er is al veel over interventies geschreven, ‘maar in de praktijk is daar nog weinig van terug te zien’, concluderen zij.
Dit sluit aan bij de analyse van Maaike van der Aar tijdens de cao-onderhandelingen van 2024-2025. De FNV-bestuurder gaf toen aan dat de werkdruk in de sector vaak wordt gezien als een kwestie van persoonlijke belastbaarheid, waarvoor geen verantwoordelijkheid werd genomen door werkgevers. Overbelasting leidde toen al tot burn-outs, langdurig ziekteverzuim en vertrek van ervaren krachten.
Kantelpunt
‘We staan nu op een kantelpunt’, geeft van der Aar aan. ‘Dat betekent dat we echt lef moeten hebben en schadelijke patronen richting werknemers moeten elimineren. Vandaar het ultimatum. We eisen betere afspraken.’
Belangrijke punten ultimatum
- Een loonsverhoging van 7%.
- Betere afspraken om werkdruk te verlichten.
- Structurele maatregelen voor meer veiligheid.
- Automatische prijscompensatie, wat betekent dat de lonen meestijgen met de inflatie.
- Een inwerkperiode van 12 weken.
- Elimineren van overwerk. Mocht overwerk in uitzonderlijke gevallen toch nodig zijn, dan moeten er goede afspraken komen. Waaronder een volledige vergoeding van overwerk: 100% compensatie in tijd en voor elk uur dat extra gewerkt wordt een overwerktoeslag. En opbouw van vakantie-uren, vakantiegeld en pensioen over de gemaakte overuren.
- Hogere vergoeding reiskosten.
Blijven werkgevers bij hun huidige koers, dan achten de vakbonden acties onvermijdelijk. Indien ze voor 19 januari niet akkoord gaan met de eisen, gaan de leden over tot acties. Hoe deze eruitzien en wanneer ze plaatsvinden, wordt bekendgemaakt na afloop van het ultimatum.
Reactie Jeugdzorg Nederland
Op de website van Jeugdzorg Nederland zegt bestuurslid en onderhandelaar Jeroen Regtuijt te balen van de afwijzing. ‘Er lag echt een mooi eindbod, dat recht doet aan al onze collega’s. Financieel steken werkgevers hiermee de nek uit, met een loonstijging die meer is dan de verwachte inflatie. Ook het opleidingsbudget wordt 20% hoger. Inhoudelijk waren relevante thema’s opgenomen om verder uit te werken. Het is dan ook zeer teleurstellend dat de bonden dit eindbod van tafel vegen’, aldus Regtuijt.
‘Onze inzet was om 2026 te starten met een nieuwe cao en onze collega’s daarover duidelijkheid te kunnen geven. Door deze afwijzing is dat perspectief helaas ver uit beeld geraakt.’
