Op dit moment zijn er al natuurlijk al meerdere manieren om mensen gedwongen op te nemen. Iemand kan bijvoorbeeld een zorgmachtiging krijgen, en zo op verzoek van de rechter worden opgenomen in een ggz-kliniek. De rechter kan bij ernstige problematiek iemand ook veroordelen tot dwangverpleging in een tbs-kliniek.
Tussen wal en schip
Wat het kabinet nu wil, valt ongeveer tussen die bestaande opties in. Mensen met onbegrepen gedrag kunnen niet zomaar bij de ‘gewone’ ggz terecht, maar een tbs-maatregel zou voor hen dan weer te zwaar zijn. Mensen met onbegrepen gedrag vallen dan ook vaak tussen wal en schip, benadrukt het kabinet. Ze kunnen wel een straf krijgen van de rechter, maar sommigen belanden daarna al weer snel van de regen in de drup.
‘Risico’s zo klein mogelijk maken’
Maar liefst 5 ministeries zijn betrokken bij dit nieuwe plan. Bij mensen met onbegrepen gedrag gaat het soms vreselijk mis, schrijven zij in een brief aan de Tweede Kamer. ‘Hoewel we incidenten, alle inspanningen ten spijt, nooit helemaal kunnen uitsluiten, is het essentieel om de risico’s zo klein mogelijk te maken.’
Voorwaarden nieuwe maatregel onbegrepen gedrag
Demissionair staatssecretaris Rutte van Justitie en Veiligheid somt in de brief de voorwaarden op voor de nieuwe maatregel. Een behandeling in een forensische kliniek verplichten kan alleen als er bij de persoon met onbegrepen gedrag sprake is van een hoog veiligheidsrisico en er duidelijk zorg nodig is. De gedwongen behandeling kan daarnaast maximaal 2 jaar duren. Een deel van de mensen met verward gedrag zou daarna naar de ggz of gehandicaptenzorg kunnen, is de verwachting.
Speciale uitgave over onbegrepen gedrag: bestel snel
Hoe voelt het om in een psychose te geraken? Is bemoeizorg echt wel zo’n goed idee? Hoe communiceer je met iemand die dreigt zelfmoord te gaan plegen? Op al deze vragen krijg je antwoord in de nieuwste special van Zorg+Welzijn over onbegrepen gedrag. Met ontroerende ervaringsverhalen, heel veel praktische tips en interviews met onder andere politie-onderhandelaar Peter van Os, socioloog Karlijn Roex (die zelf als verward persoon op het politiebureau belandde) en psychiater Niels Mulder. De special onbegrepen gedrag bestel je hier. Let op: je kunt 10 exemplaren kopen voor maar €34,95.
Hoe gaat het verder?
De wet met de nieuwe maatregel bij onbegrepen gedrag moet volgend jaar klaar zijn. De voorwaarden kunnen nog veranderen. En de nieuwe wet moet dan door zowel de Tweede Kamer als de Eerste Kamer worden aangenomen.
Inspecties: zorg onbegrepen gedrag ondermaats
Afgelopen donderdag berichtte verschillende inspecties dat de zorg voor mensen met onbegrepen gedrag ondermaats is. Dat leidt tot gevaarlijke situaties, concludeerde het Toezicht Sociaal Domein, een samenwerking van inspecties. Alleen grote veranderingen vanuit ministeries kunnen de zorg verbeteren, was bovendien de conclusie.
Feiten en cijfers onbegrepen gedrag
Het Toezicht Sociaal Domein sprak voor haar onderzoek naar de aanpak van onbegrepen gedrag met tientallen organisaties. Aanleiding voor het onderzoek was de dood van het 11-jarige meisje dat begin dit jaar in Nieuwegein werd neergestoken. Grote zorgen waren er al eerder na een schietpartij in het Erasmus MC in Rotterdam, een steekpartij in een Haagse supermarkt en een steekpartij in Den Dolder. Bovendien neemt het aantal meldingen van onbegrepen gedrag fors toe.
Problemen zorg bij onbegrepen gedrag
Onvoldoende samenwerking, te weinig uitwisselen van informatie, en te weinig gebruikmaken van de kennis van naasten en buurtbewoners, die veel signalen wel degelijk oppikken. Dat zijn slechts enkele van de problemen die spelen bij de zorg voor mensen met onbegrepen gedrag, schrijven de inspecties. Bij alle organisaties die ze bezochten hoorden ze vooral kritische geluiden. Sociaal werkers en andere professionals worstelen bovendien met de wetgeving. Ze mogen te vaak niet ingrijpen, omdat de persoon met onbegrepen gedrag niet zelf om hulp heeft gevraagd, terwijl een gevaarlijke situatie wel degelijk dreigt.
Investeren in bemoeizorg
Investeren in bemoeizorg is dan ook een van de belangrijkste aanbevelingen van de inspecties. Daarnaast moet de wet duidelijker en simpeler. En signalen moeten gezamenlijk worden opgepakt, en niet zo versnipperd als nu vaak gebeurt. ‘Of en welke van de verbeteringen worden doorgevoerd, onderzoeken de inspecties eind volgend jaar. Dan gaan zij in gesprek met het kabinet en de betrokken organisaties over de zorg aan verwarde personen’, schrijft de NOS.
