Meebuigen om je doel te bereiken. Dat is de effectieve aanpak om moeilijk handelbare jongeren te benaderen, aldus Hans Kaldenbach in zijn boek: ‘Respect, 99 tips voor het omgaan van jongeren in de straatcultuur’. Dat stelt de docent, de jongerenwerker, de agent en iedereen die met jongeren werkt wel voor een dilemma: hoe ver buig je mee en mag je straf onthouden ten bate van een goede relatie? ‘Wat werkt is contact, aandacht en duidelijke grenzen.’

‘Iedereen moet het recht hebben eerst zelf te beslissen over het eigen hulpplan,’ zegt Rob van Pagée. Hij is de grondlegger van de Eigen-kracht en Echt-recht Conferenties in Nederland. De meest vergaande vorm van vraaggerichte hulpverlening: de familie maakt een plan en geeft zo nodig opdracht aan de hulpverleners. Maar kan iedereen die verantwoordelijkheid aan?

Ouderenmishandeling is een taboe. Voor het slachtoffer, dat uit gêne, afhankelijkheid of angst niks durft te zeggen. Maar niet zelden ook voor de instelling. Waarom wordt zoiets niet eerder door collega’s opgemerkt? Volgens recent onderzoek is ‘het zicht op de aard en omvang van ouderenmishandeling in verzorgings- en verpleeghuizen nagenoeg afwezig’.

Uit een evaluatie van het HAK-project in Utrecht - heldere aanpak harde kernjongeren - blijkt dat bij de onderzochte groep niks meer werkt. Hun gedrag verandert niet. Uit andere projecten komen signalen dat de uitstroom van jongeren kleiner wordt. Is repressie de overgebleven optie? ‘We leven in een onderhandelingsmaatschappij. Daarin worden de problemen zwaarder.’

De eerste verplichte opvoedcursussen voor ouders van beginnende crimineeltjes zijn gestart. Maar de deskundigen zijn het erover eens: probleemgedrag is meer dan alleen opvoedingsvaardigheden. Verplichten werkt niet, ouders meer betrekken wel. ‘De opvoedcursus geldt als wondermiddel, maar dat is een lippendienst aan de politiek.’