‘Het mes snijdt aan twee kanten. Werken en meedoen is belangrijk voor nieuwkomers én we kunnen we wat doen de tekorten op de arbeidsmarkt’, zegt Bora Avrić, senior adviseur bij Movisie, het landelijk kennisinstituut voor het sociaal domein over de versoepeling van het beleid. Deze versoepeling houdt in dat nieuwkomers, die grote kans hebben om in Nederland te mogen blijven, straks niet pas na 6 maanden maar al na 3 maanden aan het werk mogen.

Avrić wijst erop dat werk bijdraagt aan het welzijn van asielzoekers zelf: ‘Snellere arbeidsparticipatie vergroot de financiële redzaamheid, verbetert hun lichamelijke en psychische gezondheid, vergroot hun sociaal netwerk én leidt tot een snellere integratie in de maatschappij.’ De versoepeling wordt ook positief ontvangen binnen de rest van het sociaal domein.

Nieuwe regels vanuit Europees Asielpact

De aanpassing komt voort uit het Europese Asiel- en Migratiepact, dat op 12 juni 2026 in werking treedt. Dat verdrag moet leiden tot een gezamenlijk Europees asielsysteem en snellere procedures voor mensen met weinig kans op verblijf. De nieuwe regels gaan in juni 2026 van kracht. Voor asielzoekers met een lage kans op verblijf worden de regels juist aangescherpt; mensen uit bijvoorbeeld zogenoemde veilige landen mogen niet aan het werk.

Demissionair minister Mariëlle Paul van Sociale Zaken en Werkgelegenheid lichtte de wijziging eerder deze week toe: “Wie een grote kans heeft om in Nederland te mogen blijven, moet zo snel mogelijk meedoen. Een baan is goed voor de persoon zelf en levert een bijdrage aan de samenleving. Maar wie hier niet mag blijven, mag ook niet werken. Dat is de basis voor een eerlijk en duidelijk beleid.”​

Meedoenbalies

Dat werken en meedoen belangrijk is voor de integratie en gezondheid van asielzoekers, is al langer bekend. Veel gemeenten proberen met lokale projecten asielzoekers, statushouders en Oekraïners naar betaald werk of vrijwilligerswerk te begeleiden. Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) speelt daarop in met de zogenoemde Meedoenbalies. Op bijna veertig asielzoekerscentra in het hele land wordt samengewerkt met een heel veel lokale vrijwilligersorganisaties om bewoners werk of dagbesteding te bieden.

In Eindhoven, Nijmegen en Zaanstad loopt nu ook een pilot vanuit de Meedoenbalies en in samenwerking met de VNG om mensen van het azc naar werk te begeleiden. Door de enorme krapte op de arbeidsmarkt vinden steeds meer nieuwkomers de weg naar werk. Er zijn ook verschillende initiatieven om nieuwkomers aan werk in de zorg te helpen. In Leiden werken bijvoorbeeld zorgorganisaties, VluchtelingenWerk en de gemeente samen in het project ‘Op je plek in de zorg’. Nieuwkomers worden onder meer opgeleid tot verzorgende.

De Zorg+Welzijn special: 10 magazines voor €34,95

Krijg jij in je werk te maken met overlast door mensen met onbegrepen gedrag? In een nieuwe special lees je onder andere openhartige ervaringsverhalen van mensen die vertellen wat er in hen omging tijdens momenten van verwarring of crisis. Experts delen hun tips, zoals politieonderhandelaar Peter van Os die uitlegt hoe je met empathie en wederzijds begrip in een crisissituatie het verschil kunt maken. Wees er snel bij en bestel alvast de Zorg+Welzijn special over onbegrepen gedrag via de webshop voor een aantrekkelijke prijs. Je krijgt maar liefst 10 exemplaren voor €34,95. Ideaal om als cadeau uit aan directe collega’s. De special valt op 2 december bij jou op de mat.