Bijstandsgerechtigden met kinderen kunnen nauwelijks rondkomen van hun uitkering. Voornaamste oorzaken van hun benarde financiële positie zijn school- en vervoerskosten van hun kinderen en kosten van voeding en huishoudelijke verzorging. Dat is een van de conclusies uit het onderzoeksrapport De waarde van de norm dat woensdag in Rotterdam is gepresenteerd.

Het aantal Belgen dat een beroep doet op voedselbanken groeit gestaag. Meer dan 100.000 zuiderburen deden vorig jaar een beroep op de voedselbedeling. In Nederland is het aantal cliënten van voedselbanken nog veel lager, maar hun aantal groeit snel. Zo kregen in juni 2005 nog 3900 gezinnen een voedselpakket, terwijl dat er begin 2006 al 8500 waren. Nederland telt inmiddels 28 voedselbanken.

Minister De Geus van Sociale Zaken en Werkgelegenheid wil meer inzicht krijgen in de ervaringen van uitkeringsgerechtigden en werkzoekenden met instanties als de UWV, CWI en gemeenten. Daarom wil hij een burgerpanel in het leven roepen om de dienstverlening van deze organisaties te toetsen, zo maakte hij woensdag 12 april bekend tijdens een symposium over sociale zekerheid.

Na onderhandelingen van 16 maanden heeft de gehandicaptensector weer een cao. Afgelopen weekend sloten de werknemersorganisaties AbvaKaboFNV en CNV Publieke Zaak een akkoord met de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN). De vakbonden Nu ’91 en FBZ, die uit protest afwezig waren bij laatste onderhandeling, ondertekenen het akkoord vooralsnog niet. Beroepsorganisatie NU’91 zegt zelfs 'woedend' te zijn over het afgesloten akkoord.

De Wet werk en bijstand moet worden aangepast om de positie van gedwongen opgenomen ggz-patiënten duidelijk vast te leggen. Dat is het oordeel van de rechter over het stopzetten van de Wwb-uitkering. Ggz-patiënten hebben nu geen recht op bijstand, maar de gemeente zou volgens de rechter wel moeten betalen vanwege het gelijkheidsbeginsel.

Corporaties uit zo’n zes gemeenten hebben woningen en werkervaringsplaatsen beschikbaar gesteld voor zwerfjongeren. Geef Opvang de Ruimte (GODR) en de Stichting Zwerfjongeren Nederland gaan hiervoor samen met corporaties woon-werk-leerplannen ontwikkelen. Reguliere hulpverleningsinstellingen moeten de coaching voor hun rekening nemen.

Carolien Stam - Enkele gemeenten gebruiken de Wet werk en bijstand om de uitkering van gedwongen opgenomen ggz-cliënten te stoppen. Overijverige ambtenaren’, vindt Goof van Gemert, plaatsvervangend directeur van GGZ Nederland, ‘die gebruik maken van regels in de wet die onzorgvuldig zijn geformuleerd.’ GGZ Nederland pleit voor bijstelling van de Wet werk en bijstand. In Amsterdam ligt alvast een beroepszaak bij de rechter.

Van de klanten van voedselbanken heeft 83 procent schulden. Slechts krap een derde van hen maakt gebruik van bijzondere bijstand. De sociale diensten laten hier problemen liggen die ze voor de mensen kunnen oplossen, geeft Tof Thissen van Divosa, vereniging directeuren van sociale diensten, toe. ‘In de spreekkamer moeten onze mensen hun antenne van compassie, professionaliteit en signalering beter uitrichten.’

Er lijkt een nieuwe balans van rechten en plichten voor de burger te ontstaan. Steeds meer wordt gezocht naar de 'echte' vluchteling, de 'echte' WAO'er, de 'echte' uitkeringsgerechtigde en de 'echte' patiënt. Criteria worden aangescherpt om deze 'echte rechthebbenden' eruit te filteren. Deze mensen kunnen rekenen op volwaardige overheidssteun. Het zoeken naar de echte rechthebbers lijkt gestoeld op een zeker wantrouwen tegenover de burger. De gemiddelde burger zou (te) goed in staat zijn eigen belang te behartigen. Hij zou profiteren van een situatie waar de regels niet altijd helder zijn of niet worden gecontroleerd. De druk neemt verder toe door de wachtlijsten en de economische situatie. Het lijkt dan onontkoombaar dat de overheid duidelijke grenzen stelt. Helder moet zijn wie en wat echt telt. Om het recht van de een te ondersteunen, is een beperking van het recht van de ander nodig. Denk bijvoorbeeld aan de aantasting van de privacy door het cameratoezicht. Voor het handhaven van het recht op veiligheid zijn beperkingen van andere vrijheden nodig. Samen leven gaat niet vanzelf. Als burgerzin en burgerfatsoen niet meer automatisch van de grond komen, dan moet het worden afgedwongen.