1. Groenten en fruit delen
Pompoenen, courgettes en bieten, maar ook aardappels en bloemen. In de buurtmoestuin van ElkWelzijn in Culemborg verbouwen vrijwilligers dit allemaal. De buurtmoestuin begon als een idee van een bewoner. ElkWelzijn omarmde het en opende tegenover wijkcentrum Bolderburen vervolgens een tuin van 100 vierkante meter. Hoewel lang niet iedereen groene vingers heeft, is het van meet af aan een succes. Want er wordt geleerd van elkaar en ontmoeting staat centraal.
Vrijwilligers bepalen samen wat er wordt gezaaid en geoogst. Aan het begin van het seizoen maken ze een plan. Via een groepsapp en een logboek houden ze elkaar op de hoogte van de voortgang. De oogst gaat overigens niet alleen naar alle vrijwilligers toe. Een groot deel is bestemd voor Voedselgroep Culemborg, dat als doel heeft om gezinnen die tussen wal en schip vallen, te ondersteunen. Denk dan aan huishoudens die het niet breed hebben, maar net niet in aanmerking komen voor de lokale voedselbank. Ook wordt een deel van de opbrengst gebruikt voor gezamenlijke maaltijden.
2. Virtuele deelschuur
Een stoomreiniger, boormachine of zelfs bakfietsen. Het wordt in de wijk De Pol in Veenendaal door buurtbewoners allemaal aan elkaar uitgeleend. Voor deze ‘virtuele deelschuur’ wordt het platform Peerby gebruikt, waarop buren een oproepje plaatsen of zelf iets aanbieden. Voorafgaand worden leners geverifieerd, zodat de uitleners weten dat er zorgvuldig met elkaars spullen wordt omgegaan. Gaat er onverwacht toch nog wat kapot? Dan hebben uitleners een garantie dat zij hun product kunnen laten repareren of vervangen. Let op: dat is wel met een waarde tot 2.000 euro.
In Veenendaal is deze deelschuur een schot in de roos, want inmiddels doen al meer dan 2.000 buren mee. Het aantal spullen dat uitgeleend werd, ligt zelfs al boven de 5.000.
3. Speelgoeddeelkist in Vught
Zoë en Lana uit Vught, destijds 7 en 9 jaar oud, hadden vorig jaar een duidelijke wens: een plek in de buurt waar kinderen buitenspeelgoed kunnen lenen en samen kunnen spelen. Het leverde in het Brabantse dorp de speelgoeddeelkist op, die bijvoorbeeld een voetbal, springtouw, stoepkrijt en zelfs een skateboard bevat. Kinderen mogen het speelgoed vrij gebruiken, zolang ze het na gebruik maar netjes terugleggen. Een groepje ouders en kinderen houdt samen een oogje in het zeil.
Ook op veel andere plekken in Nederland wordt volop speelgoed geruild en gedeeld. Wat bijvoorbeeld te denken van de vele lokale speelgoedbanken in Nederland? Zij geven speelgoed door aan kinderen die opgroeien in armoede.
4. Auto’s delen in de wijk
Samen met wijkgenoten elektrische auto’s delen. Dat is niet alleen duurzaam en fijn voor je portemonnee, maar ook goed voor de sociale verbinding. Dat vertelt Joris van Meel in dit artikel van De Gelderlander. Van Meel was in Nijmegen-Oost de initiatiefnemer van een autodeelcoöperatie. De buurt least gezamenlijk zes auto’s. Zelf deed Van Meel meteen zijn eigen auto de deur uit. Hij zag niet zoveel beren op de weg: ‘Stel dat het autodeel-project mislukt, dan koop ik weer een eigen auto’, legt hij uit. Het autodelen in de wijk is aanstekelijk, zo blijkt uit de praktijk. ‘De meeste leden kenden elkaar nog niet. Nu zwaaien ze naar elkaar als ze een van onze deelauto’s door de wijk zien rijden. Dat is goud!’
Ook in andere steden en dorpen worden volop elektrische auto’s gedeeld. Dat wordt soms geïnitieerd door gemeenten, soms door wijkbewoners zelf. Maar er zijn ook andere opties: zelf bijvoorbeeld je eigen auto verhuren aan iemand uit jouw stad of dorp, omdat je ‘m even niet nodig hebt? Dat kan bijvoorbeeld via een platform als SnappCar.
5. Maaltijden delen met een sociaal praatje
Denk aan mensen met een chronische ziekte, ouderen die niet meer zelfstandig kunnen koken of mensen met een psychische kwetsbaarheid. Maar in zulke situaties is gezond en gevarieerd eten wel belangrijk. Daarin probeert Stichting Thuisgekookt een verschil te maken.
Door Thuisgekookt worden deze mensen, meestal via lokale welzijnsorganisaties, gekoppeld aan thuiskoks, mensen uit de buurt die een extra portie koken en die vervolgens bij hun buurtgenoot langsbrengen. Dit gaat tegen kostprijs, maar nog veel belangrijker: het gaat vaak ook gepaard met een sociaal praatje.
De stichting heeft inmiddels meer dan tien jaar ervaring met het maaltijd delen en maakte vorig jaar landelijk meer dan 3.300 matches tussen maaltijdzoekers en thuiskoks. Op de website van de stichting zijn diverse succesverhalen van thuiskoks en maaltijdontvangers opgetekend.
