Dat gokverslaving een groeiend probleem is, maakte Bas Brons, behandelaar bij SolutionS verslavingszorg en gespecialiseerd in gokverslaving, vorige week nog eens duidelijk. Hij verzorgde tijdens het “Jaarcongres Verslaving: een onzichtbaar probleem” een kennissessie waarin hij inzichtelijk maakte hoe een ‘gokkersbrein’ werkt. Eerder schreven we daar al dit artikel over. Wat opvalt is dat er vooral online ook steeds meer nieuwe vormen van gokken verschijnen.

Steeds meer mensen met gokverslaving

Het Landelijk Alcohol en Drugs Informatie Systeem (LADIS) verzamelt cijfers over het aantal mensen dat in behandeling is voor gokverslaving bij gespecialiseerde verslavingszorginstellingen. Sinds 2023 neemt het aantal mensen dat zich aanmeldt met een gokverslaving in de verslavingszorg toe. In 2024 werden 2.708 mensen behandeld. Daarvan was 87 procent man, de gemiddelde leeftijd was 34 jaar. 18 procent van de mensen die zich lieten behandelen was jonger dan 25 jaar.

Brons legde uit dat die stijging onder meer te maken heeft met de legalisering van de online gokmarkt in 2021. Overigens geven niet alle verslavingszorginstellingen gegevens aan LADIS. Waarschijnlijk ligt het werkelijke aantal mensen dat in behandeling is dus hoger.

5 vormen van gokken

Ook zijn er de voorbije jaren steeds meer verschillende vormen van gokken gekomen. Brons onderscheidde er vijf op het Jaarcongres Verslaving. Van heel populair tot nieuwe vormen waar de verslavingszorg nog maar weinig zicht op heeft. We noemen ze hieronder:

1. Meedoen met loterijen

Bingoën, een kraslot kopen of meedoen aan de staatsloterij in de hoop om ooit een mooie geldprijs in de wacht te slepen. Meespelen aan zulke vormen van kansspelen wordt ook gezien als een vorm van gokken, ook al is het meestal een vrij onschuldige variant. In ons land doen jaarlijks tussen de 9,5 en 9,8 miljoen Nederlanders mee aan zo’n kansspel. Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum van de Rijksoverheid. De laatste cijfers dateren van de periode februari 2023 tot februari 2024.

2. Naar het casino

Wanneer de mensen die alleen aan een loterij mee hebben gedaan buiten beschouwing worden gelaten, heeft 33 procent van de Nederlandse bevolking het afgelopen jaar (maart 2024-maart 2025) minstens één keer op een fysieke locatie gegokt, meldde het Trimbos-instituut. Denk aan een bezoek aan een locatie van Holland Casino of een andere speelhal. Het grootste gedeelte van die groep is tussen de 18 en 34 jaar (44 procent), daarna volgt de groep van 35 tot 49 jaar (41 procent).

Het bezoek aan fysieke casino’s nam de afgelopen jaren af. Uit cijfers blijkt dat het aantal bezoeken aan de dertien fysieke vestigingen van Holland Casino nog altijd lager ligt dan in de jaren vóór de coronapandemie. In 2024 werden bijna 5,2 miljoen bezoeken genoteerd. Dat was weliswaar iets hoger dan de circa 5,1 miljoen bezoeken in 2023, maar nog altijd ongeveer 1 miljoen minder dan in 2019.

Meer mensen gokken online

Die afname heeft ook weer te maken met de mogelijkheden om online te gokken. Uit de Monitoringsrapportage online kansspelen van de Kansspelautoriteit wordt geschat dat 5,7 procent van de Nederlanders in de eerste zes maanden van 2025 online heeft gegokt. Dit komt neer op 839.000 mensen. Bovendien is dit via legale websites en zijn de gokactiviteiten van minderjarigen niet in kaart gebracht. Het Trimbos-instituut heeft de feiten en cijfers over (online) gokken hier nog uitgebreider weergegeven.

3. Sportweddenschappen in trek

Brons onderscheidt sportweddenschappen als een relatief nieuwe en populaire vorm van gokken. Dit valt ook onder de online kansspelen. Onderzoek van het WODC, wat in dit artikel al eerder is aangehaald, liet onder meer zien dat het aantal jonge gokkers flink in de lift zit. Onder 16- en 17-jarigen nam het percentage online gokkers toe van 12 naar 20 procent. Brons vermoedt dat die stijging grotendeels te maken heeft met de populariteit van sportweddenschappen. 

Hij maakt zich daar ernstige zorgen over. Vaders van tieners vinden het bijvoorbeeld soms zelf ook leuk om geld in te zetten op de uitslag van een voetbalwedstrijd. ‘Het lijkt heel onschuldig, maar daarmee wordt gokken in feite genormaliseerd. Bovendien bestaat het gevaar dat tieners met nog niet uitontwikkelde breinen via die sites in aanraking komen met nog gevaarlijkere spellen. Dát is in elk geval precies wat al die websites óók faciliteren.’

4. Gokken met crypto’s

Een ander onderschat gokprobleem waarover nog maar weinig cijfers bestaan: gokken met cryptovaluta. Brons ziet dat met name jonge mensen, maar bijvoorbeeld ook topsporters en ondernemers verslaafd raken aan het traden met crypto’s als bitcoin, ethereum en andere digitale munten. ‘Bij die crypto’s hebben mensen de overtuiging: ik heb verstand van de markt, ik kan mij beheersen, ik weet hoe het werkt. Maar ik heb inmiddels vaak genoeg met eigen ogen gezien dat dat een illusie blijkt te zijn’, aldus Brons.

Hij ziet dat ouders, maar bijvoorbeeld ook jongerenwerkers op grote achterstand staan in het onderlinge contact. ‘Je hebt gewoon geen idee wat een kind aan het doen is op die smartphone. Je kunt het wel vragen, maar de reactie is dan: “Papa, daar heb jij toch geen verstand van. Dat is iets met crypto.” Als ouder komt dan niet zo snel bij je op dat het ook gokken met heel veel geld kan zijn. Dat maakt het juist zo gevaarlijk.’

5. Gokken op dag vallen kabinet met Polymarket

Op welke dag pakt Ajax eindelijk weer een keer de landstitel in de eredivisie? Wanneer gaat de paus dood? Op welke dag valt het kabinet Jetten? Bedenk het maar of je kunt er geld op inzetten via de Amerikaanse website Polymarket. Weliswaar is dit platform inmiddels verboden in Nederland, maar het is een volgende stap in de online gokmarkt. Ook is niet gezegd dat er ondanks het verbod geen Nederlandse gebruikers van Polymarket gebruikmaken.

Brons waarschuwt graag voor Polymarket, het nieuwste fenomeen op de gokmarkt. ‘Het gaat om de meest gekke dingen waarop ingezet kan worden. Heel bizar als je erover nadenkt.’

Tegelijkertijd kijkt hij nergens meer van op. De gokmarkt vindt telkens nieuwe wegen om mensen te verleiden. ‘Hebben we eindelijk door hoe het werkt, dan is er weer een nieuw fenomeen. De verslavingszorg loopt in zekere zin daarom altijd achter de feiten aan.’ Mede daarom deelt hij graag zijn inzichten. ‘Een gokverslaving is een verborgen verslaving. De stap voor het zoeken naar hulp moeten we met alle professionals zo laag mogelijk maken’, zo is zijn oproep.