Gert Schout: ‘Regels leggen hulpverlening Openbare GGZ lam’

‘Regels, bureaucratische rompslomp en afstand tussen burgers en hulpverleners leggen de hulpverlening aan sociaal kwetsbare mensen lam’, zegt Gert Schout. Hij heeft onderzoek gedaan naar de wisselwerking tussen zorgvermijding en zorgverlamming in de Openbare Geestelijke Gezondheidszorg aan de Rijksuniversiteit Groningen. ‘Kom met schaalverkleining en hanteer minder regels’, oppert hij.
Gert Schout: ‘Regels leggen hulpverlening Openbare GGZ lam’

Door Esther van Andel – Gert Schout, consultant bij

bureau OvZO



(Ontwikkeling van Zorg en Onderwijs) in Groningen promoveert 14 juni

naar aanleiding van zijn onderzoek. Zijn bevindingen en adviezen zijn gebundeld

in de publicatie ‘Zorgvermijding en zorgverlamming’.

Hulp is verkaveldUit het onderzoek van Schout blijkt

dat de betrokkenheid van familieleden en vrienden in schril contrast staat tot

de verkavelde hulp van zorg- en welzijnsinstellingen. Waar
href=”http://www.rivm.nl/vtv/object_document/o2393n20931.html”

target=_blank name=OGGz>OGGz

-cliënten

behoefte hebben aan snelle, praktische en integrale hulp van hulpverleners,

treffen zij meer dan eens personen aan die weinig handelingsruimte hebben,

vastzitten aan regels, procedures en wachtlijsten.

‘Doordat iedereen nu de verantwoordelijkheid heeft

over zijn eigen deelstukje, raakt de zorgverlening verlamd. Wachtlijsten

en tijdschrijven zorgen ervoor dat hulpverleners vervreemden van hun vak.

Ook het gedwongen afsluiten van

dossiers in verband met tijdgebrek of omdat hulpverleners maar een deel van de problemen

kunnen of mogen aanpakken dragen hieraan bij. Hun creativiteit gaat

verloren. De bureaucratie sluipt erin. Hulpverleners nemen hierdoor een

kantoorhouding aan’, zegt Schout.

Vermijding en verlammingZorgverlamming is het onvermogen van

hulpverleners om gecoördineerde en initiatiefrijke hulp te initiëren.

‘Instellingen geven ‘lastige mensen’ als een hete aardappel aan elkaar door’

zegt Schout. Volgens de onderzoeker

jagen zorgvermijding en zorgverlamming elkaar aan. Door schaalvergroting, drempels,

regels en wachtlijsten is er veel afstand en grijpt zorgvermijding

gemakkelijk om zich heen.

Schattingen van overheidsinstanties en onderzoeksbureaus zeggen dat

het aantal zorgvermijders uiteenloopt tussen de 24.000 en 110.000. Hieronder vallen mensen die de zorg

niet opzoeken en soms zelfs uit de weg gaan, bijvoorbeeld mensen die

in de war zijn, kampen met psychiatrische problemen, schulden of een

alcoholprobleem hebben.

Hoopvol verhaal met praktische stappenEr zijn in Nederland te veel zorgloketten, wat de weg naar

hulp erg onoverzichtelijk maakt. Schout zegt: ‘Mensen die hun vertrouwen in de

zorg zijn kwijtgeraakt, nemen nu helemaal geen stappen meer om zich te laten

behandelen. Ik pleit daarom voor een generalistische aanpak. De zorg moet meer

gecoördineerd worden. Hulpverleners zullen soms grensoverschrijdend te werk

moeten gaan. Het is een hoopvolle en praktische stap. Dit maakt de hulpverlening

sneller en efficiënter.’

Er zijn hulpverleners met bepaalde competenties nodig én de juiste

condities waaronder hulpverleners die competenties kunnen toepassen. Dat zijn

twee dingen die uit het onderzoek van Schout naar voren komen. Contact maken met

de zorgbehoevende is belangrijk. ‘Vertrouwen winnen, daar gaat het om’, zegt

Schout. ‘Dat krijg je als je betrokken bent. Het wijzende vingertje werk

niet.’

Condities Kleinschaligheid is een van de condities

die de zorg doet slagen. Hulpverleners, hulpbehoevenden en sleutelfiguren

als familieleden of buurtbewoners moeten elkaar de weg naar de juiste

zorginstantie kunnen wijzen. ‘De afstand tussen burger en voorziening moet kleiner. Ik

pleit voor een wijkgerichte aanpak. Instellingen hebben geen ‘feeling’ met wat er in

wijken gebeurt. Daarnaast moeten hulpverleners de handelingsruimte hebben. Ze

moeten de vrijheid krijgen om hun eigen visie in hun regio toe te passen.’

Schout ziet graag dat de OGGz een permanente supportorganisatie wordt die

dicht bij de mensen staat, in plaats van een soort bezemwagen die de mensen weer

naar de aanbodgerichte instellingen moet toe leiden. Daar ligt de taak voor de

politiek.

Lees ook:
zoek?tsge_portlet_zw_search_actionOverride=/portlets/ts/ge/search1/content/goToResult&tsge_portlet_zw_searchchannelId=20105&tsge_portlet_zw_searchitemId=52425″

target=_blank name=schaalverkleining> Zes welzijnsdirecteuren over de omslag

naar de WMO
(Zorg + Welzijn Archief, 25 mei 2005),
zoek?tsge_portlet_zw_search_actionOverride=/portlets/ts/ge/search1/content/goToResult&tsge_portlet_zw_searchchannelId=5601&tsge_portlet_zw_searchitemId=73218″

target=_blank name=GGZ> Veel cliënten in de GGZ voelen zich onveilig
(Zorg +

Welzijn Website, 8 maart 2007) en
zoek?tsge_portlet_zw_search_actionOverride=/portlets/ts/ge/search1/content/goToResult&tsge_portlet_zw_searchchannelId=5601&tsge_portlet_zw_searchitemId=64407″

target=_blank name=”bureaucratie GGZ”>Bureaucratie in ggz tast kwaliteit werk

aan
(Zorg + Welzijn Website, 7 september 2006)

Lees ook de
href=”https://www.zorgwelzijn.nl/portal/zorgwelzijn.portal/enc/_nfpb/true/_pageLabel/tsge_page_nieuwsbrief/_desktopLabel/zorgwelzijn/index.html”>gratis

Zorg + Welzijn Nieuwsbrief
. Daarvoor kunt u zich


href=”https://www.zorgwelzijn.nl/portal/zorgwelzijn.portal/enc/_nfpb/true/_pageLabel/tsge_page_nieuwsbrief/_desktopLabel/zorgwelzijn/index.html”>hier

aanmelden
.
href=”http://vedm.net/click2?l=kPiM3&m=6D7l&s=7Yva7b”>Door hier

te klikken leest u de laatste editie.

Wilt u reageren? Klik dan hier
href=”mailto:zorgenwelzijn@reedbusiness.nl”>zorgenwelzijn@reedbusiness.nl

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.