Vorige week had ik een eerste stuurgroepvergadering Participatie met - onder andere - de ambtelijke top van de dienst Welzijn en de dienst Sociale Zaken van de gemeente Den Haag. In de afgelopen maanden zijn gesprekken gevoerd over de rol van welzijn op het terrein van participatie.

Als docent sociale studies geef ik in het eerste jaar het basisvak Sociaal Agogisch Werk. Hierin komen onder meer de kenmerken van de drie opleidingen MWD, SPH en CMV aan bod. In één van de lessen bracht een student een stelling in: ‘Productfinanciering leidt tot fraude’.

Werk is heilzaam. Intrinsiek is ieder mens daartoe in staat en gemotiveerd. Iedereen heeft iets te bieden aan de maatschappij. Waarom is het dan zo lastig om mensen in de rafelrand van de maatschappij van serieus werk te voorzien?

Niemand beschrijft het beter dan Sartre in het boek Tussen de raderen: macht kan niet zonder tegenmacht. Tegenmacht zorgt ervoor dat macht niet doorslaat. Het is de opgave kritische mensen te vinden. Dat kunnen bewoners zijn bij een plan voor de buurt. Het kan ook een cliëntenraad zijn bij sociale zaken of in de maatschappelijke opvang.

Interviews zijn soms prettig ontnuchterend. Neem het gesprek met lector Rick Kwekkeboom. Zij heeft een lange staat van dienst als het gaat om onderzoek naar vermaatschappelijking van de zorg. Vanuit die achtergrond trekt zij de nieuwe ideologie rond informele zorg in twijfel. Haar stellingen veroorzaken bij mij een prettige aha-erlebnis.

Welzijn Buren wordt voor de tweede keer in korte tijd geconfronteerd met een opdrachtgever die moet bezuinigen. De eerste keer leidde dit vooral tot hoog oplopende emoties, lelijke stukken in de krant, boze raadsleden en een bezuiniging die uiteindelijk gewoon werd doorgevoerd. Daar heb ik van geleerd, waardoor we het nu anders aanpakken.

Vorige week was ik aanwezig bij een presentatie van het lectoraat ‘Grootstedelijke ontwikkeling’ van de Haagse Hogeschool. Dit lectoraat richtte haar onderzoek onder andere op het multifunctioneel centrum dat voetbalclub ADO Den Haag naast haar stadion plaatste als knooppunt van binding, perspectief en gedragsregulering. Daarnaast werd ook de sociaal maatschappelijke betekenis van de club in de aanpalende wijken en de Haagse regio onderzocht.

September is de maand van de bespreking van de begroting. Veel gemeenten maken keuzes over de wijze over de inzet van hun (vaak gekrompen) budgetten in 2011. Deze week is ook de miljoenennota gepresenteerd. Tijd voor ingrijpende keuzes, ook op het gebied van participatie. Sociale diensten zien hun bestanden nog steeds stijgen en welzijnsafdelingen staan voor lastige keuzes in hun subsidiebeleid. Van inburgering lijkt niets meer over te blijven.

Met Prinsjesdag in het vooruitzicht, het onderzoeksrapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau op mijn bureau en de resultaten van het NU’91 zomermeldpunt over de te korten in de zorg tijdens de zomerperiode, kan ik eigenlijk niets anders bedenken dan schrijven over het vooruitzicht op een stormachtige herfst.

Nu de bezuinigingsplannen in veel gemeenten steeds concreter worden, wordt de vraag gerechtvaardigd of het welzijnswerk nog wel toekomst heeft. Percentages van 20 tot 25 procent zijn geen uitzondering meer als het gaat over bezuinigen op de budgetten van het welzijnswerk. Welzijn en cultuur moeten meer en meer opdraaien voor de enorme tekorten die zijn ontstaan, omdat de voor onze economie belangrijke overheidsorganen en banken jarenlang niet hebben opgelet.