Registreren Waarom moet u zich registreren voor deze site? Lees meer

Sportmanager Pieter Bax over een branche in opspraak: 'Wij kunnen als zwembaden de wereld niet verbeteren'

De verkrachting van een 16-jarig meisje in het Wassenaarse Tiki-bad was voor de zwembadbranche een onwelkom begin van de zomer. Volgens de Tilburgse zwembadmanager Pieter Bax hoeft de sector 'dit maatschappelijke probleem' echter niet volledig naar zich toe te trekken. Wel moeten de baden hun personeel zo goed mogelijk toerusten. En meer samenwerking met scholen en buurthuizen is ook gewenst.

Daar gaan we weer, dacht Pieter Bax (42) toen hij van
het zedendelict in het Tiki-bad vernam. Hij vindt het vooral jammer dat de
gebeurtenis niet in een context is geplaatst. 'Er wordt geen relatie gelegd met
het aantal bezoekers en de frequentie van dergelijke incidenten. Ik heb hier in
Tilburg in acht jaar tijd drie aangiften van seksuele vergrijpen meegemaakt. En
dat op een aantal van 700 à 800 duizend bezoekers per jaar.' Van teruglopende
bezoekersaantallen is na Wassenaar geen sprake. Soms wordt Bax wel aangesproken
op de incidenten. 'Als iemand begint over onveiligheid, dan pareer ik altijd:
"is dat uw eigen ervaring, of baseert u zich op wat u in de krant hebt
gelezen?"'De discussie over zwembaden en zeden is de verkeerde kant op
getrokken, vindt Bax, die als manager binnen het gemeentelijk sportbedrijf vier
baden onder zijn hoede heeft. Hij betreurt het dat het Tiki-bad overging tot
gescheiden zwemmen. 'Er is zelfs al geopperd mensen undercover toezicht te laten
houden.Maar met al die ad hoc-maatregelen bereik je niets. Je beleid moet
afgestemd zijn op elk potentieel probleem. Doet zich dan toch iets voor, dan
moet je niet gelijk je hele beleid omgooien.' Bax geeft toe dat er op toezicht
is gekort sinds de zwembaden bedrijfsmatiger moeten werken, maar daar zit
volgens hem het probleem niet. 'Je kunt vijftien mensen neerzetten of twintig,
maar die zien nog niet alles.' In Bax' visie zijn de zedendelicten geen
exclusief probleem van de zwembaden, die vormen slechts een decor. 'Je moet een
maatschappelijk probleem niet het jouwe maken. Wij kunnen als zwembaden de
wereld niet verbeteren.'



Of ze nu verantwoordelijk zijn voor de affaires of niet, de zwembaden
krijgen er de laatste tijd behoorlijk wat voor hun kiezen. Na de bezorgdheid
rond de legionella-bacterie richtte de aandacht zich dit voorjaar op enkele
verdrinkingsgevallen van allochtone kinderen en een reeks aanrandingen en
verkrachtingen. De Tilburgse badmanager merkt dat in zijn werk. Het is geen
kwestie meer van iedere dag de poort open en voldoende kaartjes verkopen, zegt
hij. 'We leven als sector niet op een eiland. De maatschappelijke problemen
krijg je onvermijdelijk binnen. De nadruk op sociale veiligheid wordt steeds
groter. Daar moet je niet alleen je personeel in trainen, maar ook je lokaties
op inrichten door bijvoorbeeld geen dode hoeken te hebben. Daarnaast is
multiculturaliteit een vast aandachtspunt geworden binnen het management. In
sommige baden is de helft van de bezoekers allochtoon. Daar moet je je
rekenschap van geven.'



Attractief gekleed



Toerusting is Bax' sleutelwoord. 'Kwaliteit van toezichthouders is
belangrijker dan kwantiteit. Ons personeel wordt regelmatig getraind in
intercultureel contact. Dat is broodnodig. Medewerkers moeten weten waarom
sommige mensen het als belediging opvatten als ze recht in de ogen worden
gezien. Ook is het goed te weten hoe allochtone kinderen seksualiteit ervaren.
Veel jongens hebben van hun ouders geleerd dat een meisje maagd moet blijven
totdat ze getrouwd is. Als ze dan in het zwembad attractief geklede Nederlandse
meiden zien, denken ze: die willen wat. Ze interpreteren onze openheid verkeerd.
Het is zaak dat gedrag te begrijpen, maar ook duidelijk te maken dat het niet
wordt getolereerd. Eigenlijk zouden culturele verschillen een steeds terugkerend
element moeten zijn in de opleiding tot instructeur of toezichthouder.'Ook
op zeden- of geweldsdelicten wil Bax speciaal geprepareerd zijn. 'Hoewel het
aantal aangiften laag is, ben ik door de berichtgeving toch met een andere bril
gaan kijken naar hoe jongens en meisjes met elkaar omgaan. In april hebben we
ons door de politie nog een hele dag over dit onderwerp laten bijpraten. Ook de
opleidingen zouden meer aandacht aan dit punt mogen besteden'



Bax wijst ook op de metamorfose die de zwembaden in dertig jaar tijd hebben
ondergaan. Het puur functionele rechttoe-rechtaan bad is verdwenen. Zwembaden
zijn speelbaden geworden, die deel uitmaken van de de leisure-industrie. Een bad
zonder turbotollen en suisbuizen telt niet mee. Die verandering heeft zijn
weerslag op het werken in de sector. De ouderwetse badmeester bestaat niet
meer.'De toezichthouder is gastheer geworden, die niet alleen waakt over de
veiligheid, maar ook zorgt dat mensen zich thuis voelen.' Een veel complexere
taak, zeker nu klanten kritische consumenten zijn geworden. 'Vroeger was er
blind ontzag voor de badmeester. Die hoefde maar op zijn fluit te blazen en je
deed wat-ie wilde. Tegenwoordig gaan mensen met je in discussie, willen bij
alles weten waarom. Ook ouders. Soms moet je praten als Brugman om een vader uit
te leggen waarom zijn kind van twee niet van de wildwaterbaan mag.'



Maandenlang misbruik



Naast communiceren is het herkennen van probleemsituaties een kwaliteit
waarover de hedendaagse gastheren- en vrouwen in een zwembad moeten beschikken.
Bax: 'Het begint al bij de kassa: wie laat je wel en niet binnen? Die
inschatting is niet altijd zo eenvoudig. We hebben een jongetje binnen gehad dat
van zijn ouders hier alleen naar toe mocht. In het zwembad zag je hem echter
steeds met dezelfde man. Dan denk je: dat is een vader met zijn zoon. Totdat we
er uiteindelijk door een vriendje op attent zijn gemaakt dat het zijn vader niet
was. Er bleek sprake te zijn van maandenlang misbruik. Toen had ik het wel even
te kwaad. Je denkt: zoiets gebeurt niet bij ons.'Toch zal Bax niet snel
pleiten voor draconische maatregelen als het weren of gescheiden houden van
bepaalde groepen. 'Laatst is ergens een apart kinderuurtje ingesteld, waarin
volwassenen werden geweerd om pedofielen geen vrij spel te geven. Dan komt die
pedofiel toch gewoon de volgende dag? Een doelgroepenbeleid is prima, hoor. Wij
hebben ook van de wieg tot het graf uurtjes voor aparte groepen. Maar die zijn
er alleen om iets positiefs te bereiken, niet om mensen te weren en problemen te
voorkomen.'



Preventief bezig zijn doet Bax liever op een andere manier. Graag zou hij
de opvoedkundige functie van zwemmen weer in ere herstellen. Hij betreurt het
dat schoolzwemmen op zijn retour is: 'Dat is de meest directe link tussen
zwembad en maatschappij. Als het schoolzwemmen verdwijnt, ben je voor het
doorgeven van normen en waarden aan de vrije markt overgeleverd. Dan is het maar
afwachten wat de individuele exploitant er aan doet.'Bax zelf broedt op een
plan voor een integrale preventieve aanpak van normoverschrijdend gedrag bij
sportactiviteiten. In oktober kunnen de afdelingen onderwijs en wijkzaken van de
gemeente Tilburg een nota van Bax tegemoet zien. 'Ik wil niet als los eindje aan
het welzijnswereldje bungelen. Tegen het buurthuis en de school zou ik willen
zeggen: kom eens naar het zwembad, en leer jongeren hoe zich hier te gedragen.
Dat zaken prettig verlopen in het bad is een verantwoordelijkheid die je met
meerdere maatschappelijke sectoren deelt. Wij kunnen ook niet alles zelf
doen.'



Al denken met name ouders dat soms wel, merkt Bax. 'Soms worden hier jonge
kinderen gedropt die net boven de balie uitkomen, maar geld in de zak hebben
waarmee ze iedereen een rondje kunnen geven. Maar niemand die op ze let. We
hebben weleens een groep kinderen zonder begeleiding teruggestuurd naar huis.
Toen belde de moeder op: "ja, maar ik ben met de schoonmaak bezig". Zo werkt het
natuurlijk niet: het zwembad is geen toevluchtsoord voor mensen die geen tijd
hebben voor hun kinderen.'/Floris van Balen

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.

Zorgwelzijn is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden