Registreren Waarom moet u zich registreren voor deze site? Lees meer

Palliatieve zorg drukt onevenredig op budget verpleeghuizen: 'Er zijn heus directies die proberen dure patiënten over te slaan'

Directeur Frans Baar van verpleeghuis Antonius IJsselmonde in Rotterdam onthulde onlangs in het tijdschrift Pallium dat zijn instelling 'heel incidenteel' terminale patiënten weigert. Een golf van verontwaardigde publiciteit en groot tumult in politiek Den Haag was het gevolg. 'In overleg met het ziekenhuis is het slechts één keer gebeurd bij ons,' zegt Baar nu. 'Natuurlijk mag je terminale patiënten niet weigeren. Maar instellingen trachten ze soms wel te vermijden.'

'Absoluut onacceptabel,' reageerde Nancy Dankers nadat
zij de berichten had gelezen over verpleeghuizen die terminale patiënten
weigeren op te nemen. Het CDA-Kamerlid wilde zo spoedig mogelijk een debat over
deze kwestie. Over de hoofden van de terminale patiënten probeert de sector haar
budgetten te verhogen, oordeelde VWS. SP-parlementariër Agnes Kant eiste een
oplossing van staatssecretaris Vliegenthart. Inmiddels heeft minister Borst
verklaard dat instellingen de hogere kosten voor terminale patiënten kunnen
betalen uit de extra middelen die ze in het kader van de meerjarenafspraken voor
de ouderenzorg beschikbaar heeft gesteld. Maar is er wel extra geld?
NVVz-voorzitter De Roo beschuldigt de staatssecretaris van 'tactische
bezuinigingsspelletjes', omdat zij een deel van het budget voor de ouderenzorg
wil overhevelen naar de ggz. In ieder geval heeft Baar nog geen extra geld voor
palliatieve zorg gekregen.



Uw instelling biedt al meer dan twintig jaar palliatieve zorg. Waarom
komt deze problematiek juist nu naar buiten?'We praten hier over een
groep patiënten die in het verleden niet vaak in verpleeghuizen werden
opgenomen, die thuis ook niet goed verzorgd kunnen worden en voor wie het
ziekenhuis, gericht op onderzoek en behandeling, ook niet de juiste plek meer
is. Omdat de verpleeghuizen zich de laatste jaren steeds meer op deze groep
gespecialiseerd hebben, is het logisch dat deze sector nu aan de bel trekt.
Iedereen die de sector kent weet dat de verpleeghuizen al jaren moeten woekeren
met budgetten. Vanwege onze lange ervaring met palliatieve zorg krijgen wij
extra geld van de zorgverzekeraar. Dat budget is echter tijdelijk en niet
gegarandeerd door wet- en regelgeving. Daar zit het probleem.'



In Pallium zegt u dat Antonius IJsselmonde nu al 'heel incidenteel' een
terminale patiënt weigert.'Ik ben verkeerd geciteerd en dat verhaal is
vervolgens een eigen leven gaan leiden. Het is één keer gebeurd dat we in
overleg met het ziekenhuis hebben besloten dat we een terminale patiënt niet
opnamen omdat die zoveel extra materiaal en know how van ons personeel vereiste.
Per dag zou zij 1000 gulden aan middelen en materialen kosten. Daar heb ik geen
geld voor en dat konden we ook niet even snel met de verzekering regelen. Toen
hebben we afgesproken dat zij in het ziekenhuis bleef en wij iemand anders
zouden opnemen.'



Volgens Agnes Kant van de SP worden patiënten bovenaan de wachtlijst
soms overgeslagen als zij te dure medicijnen nodig hebben.'Ik denk dat
er heus directies zijn die patiënten overslaan die dure medicijnen of
intraveneuze voeding nodig hebben. Er zijn verpleeghuizen die geen patiënten met
infuus opnemen, wij doen dat wel. En dankzij scholing van het personeel kunnen
we ook patiënten met complexere zorgvragen opnemen, mensen die we twintig jaar
geleden nog weigerden. Het probleem blijft dat wij uit de AWBZ een vergoeding
krijgen van 300 gulden per dag per bed, ongeacht de zorgzwaarte. Als een
terminale patiënt thuis ligt, kan hij profiteren van het intensieve
thuiszorgbudget en betaalt de particuliere verzekeraar of het ziekenfonds de
medicijnen.'



Het grote knelpunt zijn dus de verschillende financieringsstromen en de
bijbehorende regels?'Precies. Zodra wij diezelfde patiënt opnemen,
krijgen wij daarvoor niet meer dan die 300 gulden per dag.'



Is het los van de huidige financiering niet goedkoper om terminale
patiënten in verpleeghuizen op te nemen, in plaats van hen in ziekenhuizen te
laten sterven?'Voor een aantal patiënten zal dat het geval zijn, want
ziekenhuizen blijven tot het laatste moment aan die mensen sleutelen. Anderzijds
is het zo dat patiënten en hun familie hier meer ruimte, rust en aandacht
krijgen. Wij vangen mensen op met zorg en rust en niet in de sfeer van techniek
en doen. Dat stelt bijzondere eisen aan de verplegenden, verzorgenden, artsen en
pastoraal werkenden, die daarvoor weer extra scholing en begeleiding krijgen.
Het is ook een kwaliteitsverhaal, met alle kosten vandien. Zo bezien is het nog
maar de vraag of dat goedkoper is dan in het ziekenhuis.'



In het Regeerakkoord is afgesproken dat er 1,4 miljard extra naar de
ouderenzorg gaat. Volgens minister Borst kunnen instellingen een deel van dat
geld besteden aan de duurdere zorg voor terminale patiënten.'Dat geld
wordt in de loop van het jaar verdeeld. De afgelopen jaren zijn we er als
verpleeghuizen niet echt op achteruit gegaan. Dankzij onze creativiteit hebben
we de zorg goed overeind kunnen houden. Tegelijkertijd is het zo dat men van ons
een vijfsterrenhotel vraagt en ons slechts een budget geeft voor een
tweesterrenhotel, terwijl we dan ook nog allemaal invalide mensen moeten
opnemen.'



Als er te weinig geld is, roept de overheid meestal dat instellingen
efficiënter moeten werken. Kunt u dat?'Een gulden kun je maar één maal
uitgeven en wij horen efficiënt te werken. Dat doen we ook. Maar we kunnen niet
nóg minder verplegenden en verzorgenden inzetten. En de zorg kun je nooit
helemaal efficiënt organiseren. Als je ineens drie zieke patiënten op een
afdeling hebt, of er is een griepepidemie onder het personeel, dan kunnen de
patiënten minder vaak onder de douche. Over 20, 30 jaar zijn de mensen van de
naoorlogse geboortengolf ouderen. Tegen die tijd zijn er twee maal zoveel
ouderen als nu, terwijl het aantal jongeren daalt. Dan zijn er minder
mogelijkheden voor mantelzorg en zullen veel meer ouderen een beroep doen op de
ouderenzorg. Vliegenthart heeft al gezegd dat er een flinke discussie nodig is
over de vraag of bewoners niet meer naar de zorg moeten komen in plaats van dat
de zorg naar de bewoners gaat.'



Betekent dat het einde van het ideaal van de scheiding van zorg en
wonen?

'Als de zuster op de brommer van het ene adres naar het andere moet, en in
één wijk ook nog eens moet overleggen met zes verschillende huisartsen, is dat
niet efficiënt. In dit verpleeghuis heb je 230 mensen op een rijtje, dicht op
elkaar. In geval van nood kunnen ze wat inschikken. Hier kun je met minder
personeel meer doen dan in de thuissituatie. Vliegenthart heeft het over
complexen waarin verpleeg- en verzorgingshuizen samenwerken en waar meer privacy
is voor de bewoners. In deze complexen moet het personeel zich zodanig
specialiseren en professionaliseren dat de zorg kan worden afgestemd op
verschillende doelgroepen. Die klus probeer je dan met zo weinig mogelijk
personeel te klaren.'/Kees Neefjes

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.

Zorgwelzijn is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden