‘Zorg moet af van idee dat agressie erbij hoort’

Maar liefst één op de drie werknemers in Nederland krijgt te maken met agressie op de werkplek. Zestien procent wordt gepest en tien procent heeft last van seksuele intimidatie. In de zorg en maatschappelijke dienstverlening krijgt zelfs de helft van het personeel te maken met agressief gedrag. Meestal gaat het om verbaal geweld van cliënten of hun bezoekers, maar niet zelden vallen er ook klappen.

Dat staat te lezen in de onlangs uitgekomen evaluatie

van de Arbowet. Die wet werd in 1994 herschreven, vanaf dat jaar werden

werkgevers ook verplicht om werknemers te beschermen tegen agressie, geweld en

seksuele intimidatie. ‘Er staan bij mij regelmatig medewerkers van

zorginstellingen op de stoep die zich ziek hebben gemeld vanwege agressie en

geweld op de werkvloer. Vooral bij mensen uit de ggz is dat schering en inslag,’

zegt Frederik Bergervoet van de Arbo-dienst in Eindhoven. Bergervoet is

bedrijfsarts voor medewerkers van verschillende verzorgings- en verpleeghuizen

en instellingen voor de ggz in de regio Eindhoven. Hij begeleidt momenteel drie

personeelsleden uit de ouderenzorg en tientallen medewerkers uit de ggz. ‘Er is

bijvoorbeeld iemand bij die door een demente oudere dusdanig is toegetakeld dat

ze haar huidige beroep niet meer kan uitoefenen’, vertelt hij. ‘Maar met name in

de psychiatrie heerst er nog steeds vaak een sfeer van “agressie van cliNnten,

dat hoort er nu eenmaal bij”. Daar moet de zorg vanaf.’

‘Er vallen hier ook weleens klappen,’ zegt Onno Jongewaard, manager bij

Arduin, een grote organisatie voor mensen met een verstandelijke handicap in

Zeeland. ‘Als agressief gedrag leidt tot een traumatische ervaring bij een

medewerker, sturen wij hem of haar naar onze trainersgroep “Omgaan met

agressie”. De trainers weten precies hoe ze de medewerker moeten opvangen en

begeleiden. Ook personeel dat met cliënten werkt waarvan we weten dat ze

agressief kunnen worden, volgt preventief een cursus van de

trainersgroep.’

Een toenemend aantal zorginstellingen organiseert dergelijke cursussen voor

het personeel. Met name ook verpleeghuizen die steeds vaker te maken krijgen met

agressieve dementerende ouderen, zo meldt NU’91, de beroepsorganisatie van de

verpleging. ‘Maar er zijn ook instellingen waar ze nog steeds geen sjoege hebben

van wat er op de werkvloer gebeurt,’ meent Gorrit Smit, beleidsmedewerker bij

NU’91. Smit is zelf tweeëntwintig jaar psychiatrisch verpleegkundige geweest.

‘Het aantal klachten over agressie, geweld en seksuele intimidatie neemt toe. We

raken vaak verwikkeld in procedures met werkgevers die hier niks tegen doen of

geen schade willen vergoeden. Er zijn overigens ook klagers die zelf geen

officiële melding maken. “Onze baas doet er toch niets mee”, zeggen ze dan.’

Volgens Smit nemen als gevolg van personeelskrapte nemen steeds meer

instellingen ongeschoolde mensen in dienst. ‘Dat is ook niet bevordelijk voor

het gedrag van cliënten en hun familieleden. Als er geen goede zorg geleverd

wordt, gaan mensen protesteren, helaas niet altijd op een vriendelijke manier.’

De beleidsmedewerker benadrukt dat werknemers zelf ook eerder aan de bel moeten

trekken bij ongeoorloofd gedrag, want dat gebeurt nog te weinig.

Uit een enquête die de beroepsorganisatie begin dit jaar publiceerde, bleek

dat meer dan de helft van het verplegend personeel te maken krijgt met

ongewenste intimiteiten op het werk, 43 procent maakt geen melding van een

dergelijke ervaring./Jeannine Westenberg

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.