Het doel van de WMO, meedoen voor iedereen, is dichterbij gekomen door de invoering van de compensatieplicht. Dit vervangt de zorgplicht. De compensatieplicht schept ruimte voor gemeenten en burgers voor maatwerk: de inhoud ligt niet vast, Het gaat erom dat de compensatie er is; de invulling bepaalt de burger zelf, samen met de gemeente.

Maatschappelijke organisaties kunnen na invoering van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) subsidie krijgen voor activiteiten die zij nu vooral belangeloos uitvoeren. Daar staat het concurrentiebeginsel borg voor. Met een bereik van ruim achthonderdduizend moslims behoren moskeeën tot de belangrijkste spelers in het maatschappelijke middenveld. Maken moskeeën kans op een deel van de subsidiepot?

De nieuwe welzijnswet Wet Maatschappelijke Ondersteuning is door de Tweede Kamer op essentiële onderdelen gewijzigd. De Kamer wil de zogeheten ‘compensatieplicht’ wettelijk vastleggen. Dit verplicht gemeenten mensen met beperkingen zodanig te compenseren, dat ze toch actief kunnen participeren in de samenleving.

De Tweede Kamer debatteert aanstaande maandag over de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. De Haagse wethouder Jetta Klijnsma is tevens voorzitter van de VNG-commissie die met staatssecretaris Clémence Ross-Van Dorp over de WMO onderhandelt. Zij ziet nog de nodige voetangels en klemmen. ‘Gemeenten moeten zelf kunnen besluiten over pgb’s en eigen bijdragen.’

Het Amsterdamse stadsdeel Zeeburg wil de sociaal economische positie van vrouwen in het stadsdeel versterken. Om dit te realiseren opent zij in september 2005 in een vleugel van de Gerardus Majellakerk een nieuwe voorziening voor vrouwen. In dit centrum moeten vrouwen terechtkunnen voor informatie, advies, scholing, werkervaring en ondersteuning bij participatie en reïntegratie.

‘Een vrouw die bij mij les volgt, bracht tot voor kort alleen maar haar kinderen naar school en haalde ze weer op. Voor de rest deed ze helemaal niet mee in onze maatschappij.’ Dat zegt docente Zolikha Elouakili bij de stichting Cleo Patria in Rotterdam over één van haar leerlingen die hier nu 28 jaar woont en geen woord Nederlands sprak. De stichting bevordert in tal van activiteiten de integratie van allochtone vrouwen en won onlangs de Joke Smit emancipatieprijs.

Hoe werken zorg en welzijn samen in een woonzorgzone? In de Hoogeveense wijk Krakeel hebben gemeente en instellingen ideeën genoeg. Boeiende plannen voor een levensloopbestendige wijk liggen klaar, maar bij de bewonersparticipatie zit nog een hobbel. Ook de inbreng van het welzijnswerk moet nog vorm krijgen. ‘Het was fout dat er één groep is die zes jaar lang het hele proces mag meebepalen.’

Minister Thom de Graaf wil dat gemeenten in het grotestedenbeleid meer beleidsvrijheid krijgen. Maar in zijn nieuwste nota hierover regelt hij de inbreng van bewoners niet, constateert het Landelijk Samenwerkingverband Aandachtsgebieden. Dat hoeft ook niet, stelt Wolter Lemstra, voorzitter van het Expertteam Uitvoering Grotestedenbeleid. ‘We barsten al van de regelgeving.’

Wim Woertman was tot voor kort hoofd Sociaal Beleid bij het ministerie van VWS. Deze directie werd aan het eind van zijn carrière nagenoeg gehalveerd. Woertman schetst hoe het welzijnsbeleid steeds meer in de verdrukking kwam. ‘Wij deden er niet toe, wij stonden niet op de kaart. Het was bizar.’

Vadercentrum Adam in de Haagse wijk Laak lijkt een veelzijdig clubhuis waar mannen terecht kunnen voor allerlei cursussen, van computerles tot naailes. Maar er gebeurt veel meer: mannen komen er ook voor hulpverlening en hun persoonlijke ontwikkeling. ‘Moslimmannen vinden het heel leuk om met mannenemancipatie bezig te zijn.’