Hulpverleners in de jeugdzorg moeten de gelegenheid krijgen om jongeren en hun gezin te leren kennen. Dan kan je veel beter bepalen wat er moet gebeuren dan met een gesprek van een uur met vervolgens de therapie erachteraan. Dat stellen enkele prominenten in de jeugdhulpverlening, waaronder Stan Meuwese van Defence for Children. Binnenkort presenteren zijn het manifest 'Zorgen over de Jeugdzorg'

Ze mijden elkaar, ze hebben niks met elkaar en zijn bang voor elkaar. Tussen jongeren en ouderen gaapt een grote generatiekloof. En dat geeft problemen, want ze leven wel naast elkaar: in de wijk, op straat en in de ‘openbare ruimte’. Het ‘Nationaal stimuleringsprogramma: de buurt voor alle leeftijden’ van het NIZW is drie jaar bezig geweest de kloof tussen oud en jong te overbruggen. Hoe ‘cool’ is klussen voor ouderen?

De stad Rotterdam dacht vanaf 1999 in stadsetiquette het antwoord op asociaal en hufterig gedrag gevonden te hebben. Bewoners stellen in onderling overleg samenlevingsregels op en spreken elkaar daarop aan. Hoe staat het anno 2003 met deze sociale methodiek? Volgens een van de Rotterdamse opbouwwerkers is de reikwijdte beperkt. ‘Als er te veel problemen zijn als drugsoverlast of zwerfvuil, dan domineren die het gesprek.’

‘Het is nog soft wat er gezegd wordt, want in het echt krijg je nog meer naar je hoofd geslingerd,’ zegt Brigitte over de musical Home. De musical, die 10 februari in première ging, gaat over het leven en werken in een jeugdinstelling. Ook levert het studiemateriaal op voor sociaal pedagogische opleidingen. Home gaat over verslaving, zelfmoord, liefde en weglopen. ‘Het echte leven in het tehuis wordt goed verwoord.’

Het tij lijkt gekeerd voor het armoedebeleid. De Algemene Rekenkamer maakte er vorige maand gehakt van. Het eens zo populaire steuntje in de rug voor de allerarmsten zou een ‘oerwoud’ van bureaucratie opgeleverd hebben. Ook blijkt nergens uit dat de minima er werkelijk beter van zijn geworden. Ondertussen is het touwtrekken om herziening van het beleid begonnen.

Kinderen én ouders moeten een beslissende rol krijgen in het hulpverleningsproces. Dat vindt het Landelijk Platform Jeugdzorg. ‘Hulpverleners hebben te veel de houding van: we weten wat goed is voor de cliënt,’ zegt Peter Lankhorst, voorzitter van het Platform. Verder moeten taak en positie van het Bureau Jeugdzorg nu eens eindelijk helder worden ‘Wie zelf geen hulp verleent, heeft meer recht van spreken tegenover de instanties.’

‘Jongerenwerk kan criminaliteit alleen voorkomen als werkers lang in wijk aanwezig zijn,’ stelt jongerenwerker Steve Monsanto. In de Utrechtse wijk Lunetten is hij zeven dagen per week, 24 uur per dag, bereikbaar voor jongeren en hun ouders. ‘Als ik moet kiezen tussen een jongen van achttien of van acht, kies ik die laatste. Die achttienjarige is werk voor politie en justitie, daar kan ik niks meer mee.’

Steeds meer winkels sluiten hun deuren in onveilig bevonden wijken. Volgens insiders een ernstig signaal van verval van de buurt. Maar, zo wordt gewaarschuwd, het ligt niet alleen aan de onveiligheid. Er is veel meer aan de hand. Hoe valt het tij te keren? Het grote probleem bij de verbeterplannen is het tempo, meent Rob Crassee van het OndernemersPlatform Stedelijke vernieuwing.

Psychiatrische instellingen zouden gedwongen moeten worden kinderen met gedragsproblemen, die nu zonder behandeling in jeugdgevangenissen verblijven, op te nemen. Kinderrechter Frans van der Reijt pleit voor verandering van wetgeving.

Onderzoeken van Berenschot en het Sociaal Cultureel Planbureau laten er geen misverstand over bestaan: gemeenten maken hun regierol in het welzijnswerk niet waar. Het ontbreekt de gemeenten aan een langetermijnvisie en het beleid laat zich sturen door incidenten. 'We hebben te lang de fout gemaakt alles zelf te willen uitvoeren.'