Op 28 februari 2002 zullen zeshonderd partijen - variërend van directeuren, beleidsmedewerkers en uitvoerend werkers van welzijnsorganisaties, vertegenwoordigers van sectoren waarmee de sector samenwerkt tot lokale, provinciale en landelijke bestuurders - de toekomstagenda voor de welzijnssector vaststellen. Paul Vlaar en Kees Neefjes, beiden betrokken bij de organisatie van het traject Welzijn Versterkt, schetsen alvast de contouren van die agenda.

Landelijk onderzoek geeft aan dat bijna twintig procent van de Nederlanders wel eens een psychotische ervaring heeft gehad. Bepaalde wijken vormen volgens Jim van Os, psychiater en epidemioloog, een verhoogd risico op deze stoornissen. ‘Een buurt waar mensen geen vertrouwen in elkaar hebben, maakt ongelukkig.’

Jongeren worden steeds meer gezien als een probleemgroep. Remedies worden voornamelijk gezocht in de repressieve sfeer. Maar jongeren zelf willen óók veiligheid op straat en regels op school. Ze willen echter dat die veiligheid en die regels in samenspraak met hén tot stand komt. ‘Wie jeugdigen wil inburgeren in de samenleving’, zo stelde Micha de Winter, ‘moet voorwaarden scheppen voor sociale verbondenheid. Dat betekent: een sociale infrastructuur creëren waarin jeugdigen zich welkom en gewaardeerd. Jeugdwelzijnswerkers spelen daarin als buurtpedagogen een essentiële rol.’

In veel Nederlandse steden wordt stevig ingegrepen in de kwalitatief slechte woningvoorraad van oude, naoorlogse wijken. Hoe kunnen bewoners betrokken raken bij deze vernieuwingen? Zowel de fysieke als sociale leefomgeving van de bewoners wordt letterlijk en figuurlijk overhoop gehaald. Enkele maanden geleden presenteerde het landelijke project Heel de buurt hierover een rapport. Over sloop en opbouw in Rotterdam en Den Bosch.

Het was lange tijd taboe, maar oorzaken van crimineel gedrag worden steeds meer gezocht in biologische kenmerken van de persoon. Zo start er binnenkort een grootschalig onderzoek om te kijken of crimineel gedrag op heel jonge leeftijd te herkennen is. Vervolgens is het de vraag of medicatie een opmars moet doormaken bij het voorkomen van buitensporig gedrag. 'Er is nog te weinig bekend over de effecten van medicijngebruik in combinatie met therapie.'

Van verschillende kanten wordt voor een hardere aanpak van Marokkaanse criminele jongeren gepleit. Want deze zijn noch door straffen noch door de hulpverlening op het rechte pad te brengen. Mohamed Bouimj, projectleider van het expertisecentrum MaroNed in Rotterdam, is daar fel tegen gekant. ‘We moeten jongeren zelf verantwoordelijkheid geven en in samenwerking met àlle betrokkenen - ouders, school, politie en Justitie - de problemen oplossen.’

Het overgrote deel van de criminele delicten door jongeren worden in groepsverband gepleegd. Maar gaat het daarbij om straatbendes of jeugdbendes, om hinderlijke, overlastgevende of criminele groepen? Volgens criminoloog Balthasar Beke is het verschil tussen die groepen allesbepalend voor de manier waarop politie en hulpverlening kunnen interveniëren.

Omdat op landelijk niveau onduidelijk is welke concrete resultaten het welzijnswerk behaalt, hebben werkgeversorganisatie VOG, het ministerie van VWS en Verdiwel (de vereniging voor directeuren van lokale welzijnsinstellingen) het voortouw genomen voor een discussiestuk over de positie van de welzijnssector. Als gevolg van de decentralisatie van het welzijnsbeleid is het zicht op de ontwikkelingen in de sector afgenomen. In het stuk 'De welzijnssector in beeld' worden de belangrijkste actuele inhoudelijke en organisatorische tendensen en ontwikkelingen in de sector in kaart gebracht. Een samenvatting.

Cliënten en medewerkers van het gezinsvervangend tehuis van Humanitas in de Haagse Spoorwijk worden bedreigd, gemolesteerd en uitgejouwd door buurtbewoners. Regiomanager Jos Melief wil niet toegeven aan de terreur. ‘We moeten de oplossing zoeken in de buurt en vooral niet terug naar die kleffe woonvoorzieningen in de bossen.’