Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Reacties1

Schuldhulpverlening kan beter: minder versnippering, meer preventie

Hidde Middelweerd
Redacteur Zorg+Welzijn
Een versnipperd hulpaanbod, te weinig focus op preventie en ruim 650.000 gezinnen die met problematische schulden te maken hebben… Er is werk aan de winkel als het gaat om de schuldenproblematiek in Nederland. Het online platform Geldfit.nl van de Nederlandse Schuldhulproute lijkt een stap in de juiste richting. De website verwelkomde onlangs zijn 500.000ste bezoeker.
Schulden Geldfit
Foto: Olivier Le Moal/stock.adobe.com

Onderzoek van het Nibud wijst uit dat één op de drie Nederlandse huishoudens met een vorm van schulden te maken heeft. Volgens onderzoek van het CBS hadden zo’n 650.000 huishoudens in 2018 daarnaast te maken met problematische schulden, ofwel een schuldenlast waar je je niet zomaar even uit redt. Slechts 14 procent van deze doelgroep kreeg echter hulp bij het oplossen van dat probleem, bleek uit datzelfde onderzoek.

‘Schulden zijn een landelijk probleem, van het platteland van Friesland tot de achterstandswijken van Amsterdam’, zegt René Timmerman, adviseur bij de Nederlandse Schuldhulproute. ‘En schuldenproblematiek kan allerlei nare gevolgen hebben, van eenzaamheid tot (in het ergste geval) suïcide.’

Versnipperde hulpverlening

Werk aan de winkel dus. Timmerman zou een ellenlange waslijst op kunnen noemen van wat er beter kan binnen de Nederlandse schuldhulpverlening. Van eenvoudigere wetgeving tot leesbaardere brieven vanuit overheden. Een van de belangrijkste vragen is echter: hoe krijg je mensen op de route richting juiste hulp? Dat blijkt een forse opgave, want de schuldhulpverlening in Nederland is erg versnipperd. Daardoor ligt het gevaar op de loer dat hulpvragers van het kastje naar de muur worden gestuurd. Of nog vervelender: dat ze niet de hulpverlening krijgen die aansluit op hun situatie.

Financieel fit

Reden genoeg om Geldfit in het leven te roepen. De website verwijst hulpvragers namelijk wél door naar de juiste hulpverlener(s). Geldfit is een snelle en simpele online test, bestaande uit elf vragen. Mensen met schuldproblemen kunnen die vragen anoniem invullen en krijgen daarmee inzicht in hoe financieel fit ze zijn. De vragen gaan over zaken als inkomen, vaste lasten en uitstaande schulden. Op basis van de antwoorden krijgen zij advies over eventuele verdere hulpverlening.

‘Voor mensen met relatief kleine financiële problemen volstaat bijvoorbeeld een doorverwijzing naar Nibud, dat verschillende hulpmiddelen aanbiedt om zelf met je schulden aan de slag te gaan. Mensen met zwaardere problemen worden doorverwezen naar professionele hulpverleners, die face-to-face contact en begeleiding aanbieden. Denk bijvoorbeeld aan SchuldHulpMaatje of de gemeente.’

Op de radar van hulpverleners

Die aanpak blijkt te werken. Geldfit heeft inmiddels meer dan 500.000 bezoekers verwelkomd en dat aantal neemt rap toe. Uit nabelrondes blijkt daarnaast dat hulpvragers in veel gevallen geholpen worden met hun schuldproblemen na het nemen van de test. ‘We weten dat dit een effectief instrument is’, aldus Timmerman. ‘We horen namelijk ook van gemeenten dat ze regelmatig mensen doorgestuurd krijgen vanuit Geldfit. Mensen die voorheen niet in beeld waren, verschijnen op deze manier alsnog op de radar.’

Toeleiders

Een belangrijke succesfactor voor Geldfit zijn de zogeheten ‘toeleiders’, ofwel organisaties die mensen doorverwijzen naar de online-tool. Timmerman: ‘We hebben ruim twintig contracten lopen met bedrijven, van energieleveranciers en telecomproviders tot banken en verzekeraars. Zij hebben zicht op betaalachterstanden van hun klanten en verwijzen hen waar nodig door naar ons.’

Het is belangrijk dat zoveel mogelijk verschillende bedrijven dat doen, vervolgt Timmerman:  ‘Iemand kan immers geen schulden hebben bij een bank, maar wel bij een energieleverancier. We hebben bijvoorbeeld ook een pilot opgezet met een woningcorporatie. Zo komen mensen met schuldenproblematiek via verschillende wegen in beeld en kunnen ze wellicht eerder geholpen worden. Hoe eerder, hoe beter.’

Preventief werken

‘Hoe eerder, hoe beter’ is een belangrijk credo binnen de schuldhulpverlening. Als mensen in de schulden raken, zoeken ze gemiddeld pas na vijf jaar hulp. Dat heeft met schaamte te maken. ‘Hulp nodig hebben, voelt voor veel mensen als een zwaktebod. Daar loop je liever niet mee te koop. Maar daardoor is het lastig om preventieve hulp te bieden.’

‘Met Geldfit hopen we er eerder bij te zijn, zodat preventieve hulp wel mogelijk wordt’, vervolgt Timmerman. ‘We doen er van alles aan om de drempel zoveel mogelijk te verlagen. Mensen kunnen de test bijvoorbeeld volledig anoniem invullen en zelf beslissen of ze na de test ook vervolgstappen nemen.’ Dat lijkt goed te werken: zo’n 80 procent van de hulpvragers die via Geldfit binnenkomt, kan nog preventief geholpen geworden.

Samenredzaamheid

Timmerman ziet Geldfit als een belangrijke stap in de richting van goede schuldhulpverlening. Tegelijkertijd zijn er op dat gebied nog een hoop uitdagingen te tackelen. ‘Mensen die in de schulden zitten, zijn vaak niet in staat om dat probleem in hun eentje op te lossen. Toch wordt er in Nederland (te) veel ingezet op zelfredzaamheid. Maar volgens mij moet de focus juist liggen op hulp en sámenredzaamheid.’

‘Schulden doen namelijk ontzettend veel met iemands leven, het is heel impactvol’, besluit hij. ‘Dat moet je niet in je eentje willen oplossen. Het is daarom belangrijk dat de hulpverlening veel toegankelijker wordt. Soms willen mensen gewoon even hun verhaal doen en dat er naar hun geluisterd wordt. Dat kan al een groot verschil maken.’

1 REACTIE

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.