Sociaal werkers bewegen zich voortdurend tussen wat was en wat komt. Ze bouwen voort op ervaringen uit het verleden en hebben een grote verantwoordelijkheid voor de toekomst van hun cliёnten. In dit nummer daarom veel aandacht voor de verbinding tussen generaties. Je leest hoe trauma wordt doorgegeven van generatie op generatie én hoe veerkrachtig mensen dan toch kunnen zijn. Verder: het Buurtgezin van Irma en Eddy Kuijpers is voor de dochter van Shanna een paradijs, en hoopvolle lessen van ervaren en jonge sociaal werkers.
Het aantal meldingen van ernstige woningvervuiling neemt snel toe, schreef de Volkskrant op 13 april. De GGD ziet bewoners van zulke woningen als ‘kanaries in de kolenmijn' die wijzen op een groter maatschappelijk probleem.
Wat leren we van het verleden zodat we samen vooruit kunnen kijken en hoe kijken de verschillende generaties naar kinderen krijgen, naar de kerk gaan en jeugdcriminaliteit. Hoe zien deze cijfers er eigenlijk uit? De antwoorden op deze vraag geven we hier.
Onlangs interviewde ik een vrouw die pas op latere leeftijd ontdekte dat haar familiegeschiedenis nauw verweven was met de Tweede Wereldoorlog. Familieleden waren niet alleen lid van de NSB, maar werkten samen met de nazi's, waren kampbewakers en betrokken bij het verraad van Joden.
Het sociaal werk bestaat op de kop af 100 jaar. De komende weken vertellen drie “oude rotten” hoe zij hun vak zagen veranderen. Welke cliënt zullen zij de rest van hun loopbaan niet meer vergeten? Met in de eerste aflevering Lies van der Borght, gedragscoach en ggz-agoog bij Amarijn in Vlissingen.
Het sociaal werk bestaat op de kop af 100 jaar. Deze weken vertellen drie “oude rotten” over welke cliënt zij de rest van hun loopbaan niet meer zullen vergeten. Met in de tweede aflevering Jacco Buijs, bemoeizorgwerker bij Elan in Barneveld, die gegijzeld werd door een cliënt.
Opbouwwerker Frederike Lunenberg is sinds 1986 werkzaam bij Stichting Welzijnswerk Hoogeveen. In 40 jaar tijd heeft ze veel bewoners ontmoet die prachtige initiatieven hebben opgezet. De essentie van het opbouwwerk vind je terug in het ontstaan van d'Olde Bieb in Hoogeveen, vertelt Frederike.
Jos van der Lans is een van de initiatiefnemers van het Historisch Centrum Sociaal Werk. Hij pleit voor herstel van de historische state of mind. 'Dat het weer normaal wordt dat als je een baan krijgt in een sociaal wijkteam dat je actief verbinding zoekt met de geschiedenis van die wijk. Want er is een schat aan professionele ervaringskennis, waarvan het zonde is om die niet te delven.'
Er is onvoldoende regie op de overgang van jongeren vanuit de jeugdhulp naar de Wmo, constateerde de gemeente Rotterdam. Hierdoor raken zij uit beeld of blijven ze te lang in de verlengde jeugdhulp hangen. Sinds een paar jaar praten Rotterdamse jongeren mee over hoe dat beter kan.
Zeggen tegen je cliënt dat je een andere baan hebt kan voor sociaal werkers een enorme worsteling zijn. Charlotte Schaap begeleidt jongeren met een psychische kwetsbaarheid en gaat afscheid van hen nemen. Maar hoe vertel je tegen cliënten dat je weggaat? 'Ik slik mijn tranen weg.'
In de forensische zorg wordt gebruikgemaakt van een risicotaxatie om in te schatten hoe groot de kans is dat iemand terugvalt in risicogedrag. Dit rapport mag niet zomaar gedeeld worden met derden. Wij zochten uit waarom niet, en ook wat je wél kunt doen om een volledig beeld te krijgen.
Hardnekkig, complex. Het zijn woorden die meteen opduiken bij de aanpak van intergenerationele armoede. ‘We schieten eigenlijk altijd mis. Sterker nog, het systeem maakt problemen vaak groter’, zegt socioloog Hermien Maarsingh, programmamanager van Kansen voor Kinderen in Groningen. Met buddy's en doorbraakteams zetten mensen daar wel stappen vooruit.
Ze zijn altijd bereikbaar voor hun gezinnen. Ze luisteren, kalmeren, vragen naar hun dromen, vouwen de was mee op en gaan mee naar instanties. Generatiearmoede doorbreken kost tijd, weten Annamaria Evers en Bouchra Chmila. Ooit stonden ze zelf met 20-0 achter, nu zijn ze buddy’s in de provincie Groningen.
Roy van Schoten (36) was jarenlang leider van een criminele organisatie tot hij, tijdens een detentiestraf van ruim 8 jaar, het tij wist te keren. Nu is Roy actief binnen het sociaal domein. Als verbinder tussen professional en doelgroep probeert hij meer menselijkheid in de hulpverlening te brengen. ‘Zie de mens als mens. Kijk en handel daarnaar.’
Wat zou je als ervaren sociaal werker de nieuwe generatie willen meegeven? In België schreven 13 sociaal werkers een brief aan jonge sociaal werkers. Hun brieven werden gebundeld in een boek. Voor Zorg+Welzijn mochten we de brief van Ouafa Yacine publiceren. 'Verlies je menselijkheid niet, ook al dreigt het systeem die te verliezen.'
Babyboomers zijn vastgeroest, millennials overgevoelig en Gen Z’ers schermverslaafd. Als we negatief gaan denken over andere generaties, dan bedreigt dat de onderlinge solidariteit. Dat stelt onderzoeker Paul de Beer, die in zijn boek “Generatiestrijd” dit soort quatsch onderuit haalt.
Uitgaan van gelijkwaardigheid in het directe contact en meer oog hebben voor de emoties van mensen die mantelzorg krijgen. Mantelzorgexpert en ervaringsdeskundige Roelie van Guldener is ervan overtuigd dat dat het samenspel tussen zorgverleners en mantelzorgers verbetert. ‘Pas dan werk je echt samen.’
Als sociaal werker wil je jezelf blijven ontwikkelen. Zorg+Welzijn tipt je hieronder een boeiende podcast, een indrukwekkend boek en een interessante docuserie. Waar laat jij je door inspireren?
Fenne van Bersselaar is student Social Work aan de Avans Hogeschool. Wat zijn de belangrijkste lessen die ze tot nu toe heeft meegekregen? En hoe ziet zij de toekomst van het sociaal werk? 'Er waren situaties waarin vrouwen weer contact zochten met hun ex-partner of terug wilden naar huis. Dat vond ik soms best lastig.'
Opvoeden doen we samen. Onder dat motto koppelt Buurtgezinnen ouders en kinderen die om wat voor reden dan ook hulp van steungezinnen in de buurt kunnen gebruiken. Zoals Shanna en haar 10-jarige dochter. Zij gaat elke woensdagmiddag op de “kinderboerderij” van Irma en Eddy Kuijpers in Groesbeek spelen. ‘Voor haar is dit een paradijs.’
