Registreren Waarom moet u zich registreren voor deze site? Lees meer

Wervingscampagne zorgsector komt moeizaam op gang: 'Het niveau van de zorg daalt'

Heeft het zin om ongediplomeerd personeel te werven als gekwalificeerd personeel uit ontevredenheid over de werkomstandigheden de zorg verlaat? Een tussenstand van de grootscheepse campagne 'Hard Nodig' om in drie jaar twaalfduizend herintreders en zij-instromers te werven voor de gezondheidszorg laat een schamel resultaat zien. 'De mensen zijn niet voor niets vertrokken.'

Om het enorme personeelstekort in de verpleging en
verzorging aan te pakken startten werkgevers- en werknemersorganisaties samen
met de overheid, verenigd in het Convenant Arbeidsmarkt Zorgsector, in mei 2001
een grote wervingsactie. Er zijn nu twintigduizend vacatures, terwijl dat bij
ongewijzigd beleid in 2008 73 duizend zullen zijn. 275 Duizend mensen die ooit
in de zorg hebben gewerkt ontvingen of krijgen binnenkort een brief, met de
vraag of ze weer in de zorg willen werken. Hiervoor zijn de ‘slapende bestanden’
van de pensioenfondsen PGGM en ABP gebruikt. Ook mensen die geen diploma voor de
zorg hebben, zijn welkom. De uitvoering van de campagne Hard Nodig geschiedt
door regionale arbeidsinstanties in samenwerking met Tempoteam. Die bemiddelt
tussen vraag en aanbod. Herintreders krijgen een opfriscursus. Ongediplomeerden
kunnen een beroepsbegeleidende leerweg (bbl) volgen bij het ROC, waarbij ze een
dag per week naar school gaan en de overige dagen werkervaring opdoen. De bbl
leidt in twee jaar op tot niveau 2: ondersteunende en huishoudelijke taken. Dat
traject kan korter als mensen al ervaring hebben in bijvoorbeeld huishoudelijk
werk, of verzorgen van een ziek familielid.

Werkomstandigheden



De regio West Midden Oost Gelderland startte als eerste. Op de tienduizend
brieven die in mei werden verstuurd, reageerden 1452 mensen. Daarvan haakten er
vierhonderd direct af. Met zevenhonderd mensen zijn gesprekken gevoerd. Volgens
regiofunctionaris Ton Sipkens is negentig procent ongediplomeerd. Tot nu toe
zijn er negen mensen geplaatst. In het voorjaar start het Radboudziekenhuis met
zestien mensen een bbl-traject. Geen geweldig resultaat, geeft Sipkes toe. Hij
betwijfelt dan ook of de doelstelling om in zijn regio vijfhonderd kandidaten te
werven wordt gehaald. ‘Er zit een grote discrepantie tussen de vraag van
werkgevers naar gekwalificeerd personeel en het aanbod van ongediplomeerden. Om
die kloof te overbruggen zullen we de komende tijd extra inspanningen moeten
plegen.’



Op de 10.560 brieven die in oktober in de regio Haaglanden zijn verstuurd
reageerden zeshonderd mensen. De campagne is gecombineerd met een
wervingscampagne onder alle Haagse vrouwen van 35 tot 55 jaar in drie
stadsdelen. De 23 duizend verstuurde brieven leverden 1200 reacties op. De
opbrengst van beide acties tezamen is tot nu toe vier plaatsingen. Maar, zegt
regiofunctionaris Marion Vos, ‘de campagne is net begonnen. Er vinden nog
allerlei gesprekken plaats.’



De brievenactie in een deel van Zuidoost Brabant die eind november startte
leverde tot nu toe 450 reacties op. Daarvan kan nog niets gezegd worden. Wel van
een eerdere wervingsactie Ruim Baan, waarbij de zorgsector zich presenteerde op
een informatiemarkt voor werkzoekenden. Die leverde volgens Mieke Kersten van
Tempoteam in Eindhoven ‘drie à vier herintreders en drie à vijf voor een
bbl-traject’ op. Kersten vermoedt dat de lage opbrengst samenhangt met het
salaris. ‘Ongediplomeerden schrikken terug als blijkt dat ze een opleiding
moeten volgen en voor de dagen dat ze werken alleen het minimumloon krijgen.’




Of de wervingsactie een succes wordt, is de vraag. Campagneleidster Hanna
Fischer van het Centrum Arbeidsverhoudingen dat de campagne coördineert vindt
het nog te prematuur om daar iets over te zeggen. ‘De meeste brieven worden nog
verstuurd. Ons bureau heeft ook de wervingsactie voor herintreders in het
onderwijs uitgevoerd. Die leverde toch vijfduizend plaatsen op.’



Organisaties voor verpleegkundigen en verzorgenden als het LCVV, de AVVV en
NU’91 twijfelen er echter aan of het zin heeft nieuwe mensen te werven als er te
weinig wordt gedaan om het zittend personeel te behouden. ‘Die mensen zijn niet
voor niets weggegaan. Kijk daar nou eerst naar’, zegt Menno Dekker van NU’91.
Dat is al vaak gebeurd. Paul Poortvliet van het LCVV: ‘Onderzoek toont steeds
aan dat mensen de zorg verlaten vanwege gebrek aan ontplooiingsmogelijkheden, te
laag salaris en te hoge werkdruk. Herintreders werven heeft alleen zin als er
tegelijkertijd wordt gewerkt aan betere werkomstandigheden. Er zijn best aardige
aanzetten daartoe, maar over de hele linie te weinig. Het ziekteverzuim en het
personeelsverloop groeit nog steeds.’



Zwak verhaal



Werving van ongediplomeerden kan ook de kwaliteit van zorg ondermijnen. In
de gehandicaptensector is het aandeel ongekwalificeerden tussen 1993 en 2000 al
meer dan verdubbeld, ook in de ouderensector is het flink toegenomen. Bas Vogel
van de AVVV: ‘Dan kunnen er ongelukken gebeuren. Zie bijvoorbeeld een
assisterende in de verstandelijke gehandicaptenzorg die niet ziet dat een
patiënt honger heeft of kou lijdt. Het oppikken van signalen moet je leren.’ Ook
Ad van Elzakker, directeur van de Sigra, de koepel van zorginstellingen in
Amsterdam, is zich bewust van dit gevaar. ‘De wervingscampagne op zich zit goed
in elkaar, maar dat van die zij-instromers is een zwak verhaal. Daar verwacht ik
weinig van. Sommigen hebben niet eens een middelbare school opleiding. Als ze
dan in de zorg werken vraag je je wel eens af: wie is hier nou personeel?’ Voor
de AbvaKabo is de groei van het aantal ongekwalificeerden in de verpleeg- en
verzorgingshuizen reden om bij de volgende cao-onderhandelingen aan de bel te
trekken. Bestuurder Pim van Loon: ‘Wij gaan eisen stellen aan de omvang van
gesubsidieerde banen, zoals Melkertbanen. Je ziet dat het niveau steeds verder
daalt, terwijl de zorg gecompliceerder wordt.’



Volgens NU’91 doet dat het imago van de sector geen goed. ‘Politici
scheppen het beeld dat iedereen wel in de zorg kan werken. Deze campagne is van
bovenaf opgelegd. Onder druk van Kamervragen voelde minister Borst van VWS zich
verplicht een campagne te starten. De sociale partners waren eerst niet zo
happig. Ze gingen akkoord toen onderzoek aantoonde dat 36 duizend mensen wel
terug wilden in de zorg. Maar, en dat is de crux, wel onder bepaalde voorwaarden
zoals aangepaste werktijden en scholingsmogelijkheden. Als dergelijke wensen
ingewilligd worden hoef je geen campagne te voeren. Dan vindt iedereen het
aantrekkelijk om in de zorg te werken en verbetert vanzelf het imago.’



Het belangrijkste probleem dat Van Loon met deze campagne heeft is de te
beperkte doelstelling. Afgaande op het personeelstekort zijn 12 duizend extra
mensen lang niet genoeg. ‘Natuurlijk moet je niet alleen nieuwe mensen werven,
maar ook proberen het huidige personeel te behouden. Maar dat gebeurt ook.
Daarvoor worden hele registers opengetrokken. Alles hangt af van een goede match
tussen vraag en aanbod. De regionale aanpak geeft mij het vertrouwen dat we op
de goede weg zijn. Alleen heeft zo’n campagne tijd nodig. Jarenlang hebben
werkgevers het in deze sector laten afweten, met een slecht imago als gevolg.
Het duurt jaren eer we daar weer bovenop zijn.’/Maria van
Rooijen

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.

Zorgwelzijn is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden