Registreren Waarom moet u zich registreren voor deze site? Lees meer

Patiënten/consumenten Federatie wil macht zorgverzekeraars aan banden leggen: 'Niemand weet waarom de premies stijgen, niemand kan er iets tegen doen'

Particuliere zorgverzekeraars hebben te veel vrijheid. Terwijl de politiek het roerend eens is over de noodzaak van kostenbeheersing, verhogen de particuliere verzekeraars eenvoudigweg hun premies met twaalf procent. Hoog tijd dat er toezicht komt op deze branche, vindt Eric Verkaar van de Nederlandse Patiënten/Consumenten Federatie. En laat de discussie over de basisverzekering ook maar weer oplaaien.

De laatste stijging van de particuliere
ziektekostenpremies van gemiddeld twaalf procent heeft onder de verzekerden
weliswaar nauwelijks beroering teweeg gebracht, maar maakt wel duidelijk dat er
van kostenbeheersing in dit segment geen sprake is. Dat baart steeds meer
maatschappelijke groeperingen zorgen. Onlangs pleitte de werkgeversorganisatie
VNO-NCW voor een kleiner ziekenfonds en een groter aandeel voor particuliere
zorgverzekeraars. De werkgevers willen af van het verplichte ziekenfonds. Zij
stellen voor om elke werknemer een tegemoetkoming in de ziektekosten te geven,
zodat hij zichzelf kan verzekeren. Bundeling van consumenten via bedrijven of
gemeenten is volgens hen de manier om zorg op maat af te dwingen. De vakbonden
FNV en CNV zijn voorstander van een versnelde ontwikkeling van een
basisverzekering die de gehele Nederlandse bevolking omvat, volgens de
vakbeweging de beste garantie om de zorg toegankelijk te houden. De
patiëntenbeweging mengt zich nu ook in de discussie. Eric Verkaar, hoofd van de
afdeling beleidsontwikkeling van de NP/CF, wil toezicht op de particuliere
zorgverzekeraars en integratie van de financieringsstromen. Verkaar: 'Heel
Nederland vindt dat de kosten van de gezondheidszorg beteugeld moeten worden,
maar het stelsel waarmee we werken geeft de particuliere verzekeraar geen enkele
prikkel tot kostenbewust werken. Het huidige financieringssysteem deugt van geen
kanten. Dat zie je aan die premiestijging. Er is geen inzicht waarom dat
gebeurt, er is niemand die dat tegenhoudt. Blijkbaar hebben we in 1998 twaalf
procent meer geconsumeerd en gaat de premie dus navenant omhoog. Bij de
ziekenfondsen heb je nog de Ziekenfondsraad die toezicht houdt op de uitgaven en
de premies, maar bij de particuliere ziektekostenverzekeraars is er geen
controlerend orgaan. Wij vinden dat ook zij onder een regie moeten komen. Want
zoals het nu is betekenen meer kosten voor de verzekeraars gewoon meer omzet en
dus meer winst. Uit het feit dat de premies bij alle verzekeringsmaatschappijen
gelijkelijk stijgen, kun je bovendien concluderen dat de marktconcurrentie niet
goed werkt. Het kan haast niet anders of de zorgverzekeraars hebben hier
onderling afspraken over gemaakt.'



Voor wie is die premiestijging eigenlijk een
probleem?




'Voor de verzekerden.'



Waarom hoor je ze er dan niet over?



'Dat komt doordat particuliere verzekeringen doorgaans goedkoper zijn dan
de premie die de ziekenfondsverzekerde in de hoogste inkomensgroep betaalt.
Bovendien krijgen particulier verzekerden meestal ook nog een goede
tegemoetkoming van de werkgever. Dat is wat er mis is met het systeem. De mensen
die het op kunnen brengen betalen niet mee aan de solidariteit met ouderen en
gehandicapten. Wij protesteren nu omdat het volstrekt ondoorzichtig is waarom
verzekerden meer moeten betalen. Wij zijn als NP/CF niet principieel tegen meer
betalen als er extra kwaliteit tegenover staat, maar dat is nu helemaal niet het
geval. Krijgen je als verzekerde meer dan vorig jaar? Dat kan niemand je
vertellen. Zorgverzekeraars Nederland komt met obligate verklaringen als: "We
worden allemaal ouder en de kosten stijgen. Verder gaan wij er niet over: het is
de verantwoordelijkheid van de individuele verzekeraar." Die premieverhoging is
een goede aanleiding om de discussie over het Nederlandse
zorgfinancieringssysteem weer nieuw leven in te blazen. De scheiding tussen
ziekenfonds en 'particulier' moet verdwijnen. Het ziekenfonds wordt steeds
armer. Er vindt voortdurend een uitruil plaats van groepen verzekerden. Een paar
jaar geleden kwamen bejaarden erin en gingen de studenten eruit. Onlangs zijn de
kleine zelfstandigen in het ziekenfonds gegaan en in ruil daarvoor is de
ziekenfondsgrens verlaagd. Juist in het ziekenfonds zitten veel gehandicapten en
chronisch zieken. We hebben de mond vol over solidariteit, maar mensen met een
goed inkomen dragen maar heel beperkt bij aan de ziektekosten van mensen met een
chronische ziekte of een handicap. Om ervoor te zorgen dat rijkeren wel
meebetalen, moeten al die gelden in één pot terecht komen.'



Wat staat dat idee in de weg?



'Het idee dat het ziekenfonds een collectieve last is waar werkgevers een
bijdrage aan moeten leveren. En dat idee heerst omdat we het ziekenfonds ooit
verplicht hebben gesteld. Maar het is niet meer dan een definitiekwestie.
Niemand beschouwt de autoverzekering of het pensioen als een collectieve last.
En iedereen vindt het normaal dat het verplicht is om daaraan mee te doen. Wij
willen toe naar een basispakket waarvoor mensen zich zelf kunnen verzekeren en
we zijn echt niet de eersten die hiervoor pleiten. Wat er mis ging met het plan
Dekker en het plan Simons is dat zij de basisverzekering definieerden als een
verplichte verzekering en als een collectieve last. Daar steigerden de
werkgevers tegen. Wij zeggen nu: luister naar het liberale standpunt. Geef de
mensen wat extra loon en laat ze zelf een verzekering uitkiezen en betalen.
Patiënten zijn mondige mensen die zelf kunnen uitzoeken wat ze willen. Daarbij
moeten er inkomensgerelateerde premies komen en vereveningsregelingen voor
verzekeraars die relatief veel ouderen en chronisch zieken in hun klantenbestand
hebben. Voorwaarde is wel dat er onafhankelijke informatiesystemen komen. Dat
zal niet eenvoudig zijn. Een andere voorwaarde is dat zorgverzekeringen aan
landelijke regelingen worden gebonden, zoals bijvoorbeeld een
acceptatieplicht.'



Dus u kunt zich vinden in het pleidooi van VNO-NCW om het
verplichte ziekenfonds af te schaffen?




'Deels. Zij willen bijvoorbeeld veranderingen aanbrengen in de verdeling
van de compartimenten: de kortdurende zorg in de particuliere verzekeringen en
de moeilijk verzekerbare risico's in de collectieve verzekering. Wij vinden dat
het hele compartimentensysteem afgeschaft moet worden. Die compartimenten
leveren patiënten alleen maar problemen op. Alles moet in één soort verzekering,
met eventueel een extra aanvulling voor bepaalde risico's. In Nederland kijken
we bij de ziektekostenverzekering alleen maar naar vandaag, maar je moet ook
denken aan het lange termijn-perspectief. In Duitsland is dat beter geregeld.
Daar betaal je nu voor de Krankenkasse van de toekomst. Wat we hier doen is
wachten tot het 2024 is en zien hoe het dan allemaal in de soep loopt.'



Op welke termijn verwacht u dat de basisverzekering politiek
haalbaar is?




'Deze regeringsperiode zie ik het er niet meer van komen. Borst is er in
principe wel toe bereid, maar ze doet er niets mee. Dit kabinet wil zich er niet
aan branden. Er staat alleen een discussie over de modernisering van de AWBZ op
stapel, maar wat valt er te moderniseren als je niet over de grenzen van dat
systeem mag praten? Helaas denken politici niet verder dan de komende vier jaar.
We willen er als patiëntenbeweging de komende jaren gaan werken aan een
draagvlak voor een stelselherziening. De PvdA, de vakbeweging en D66 moeten
begrip opbrengen voor het liberale standpunt. Er is geen goed argument te vinden
voor een klassieke centralistische benadering: de National Health Service in
Engeland heeft tenslotte ook nooit goed gewerkt. Andersom zullen de liberalen de
inkomensafhankelijke premie moeten accepteren, om de zorg voor iedereen
betaalbaar te houden.'/Lucie Th. Vermij

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.

Zorgwelzijn is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden