Registreren Waarom moet u zich registreren voor deze site? Lees meer

Onderzoek

Rubriek Onderzoek in Zorg + Welzijn Magazine

december 2016

Basiszorgcoördinatie vergroot opvoedvaardigheden
Het preventieve programma Basiszorgcoördinatie, voor gezinnen met een ouder met psychiatrische problemen, werkt positief op de opvoedvaardigheden van ouders. Dat blijkt uit onderzoek waarop Henny Wansink op 25 oktober promoveerde aan de Radboud Universiteit
Basiszorgcoördinatoren ondersteunen gezinnen die onder druk staan. Het doel is dat de kinderen zich goed kunnen blijven ontwikkelen. Wansink vergeleek 49 gezinnen die Basiszorgcoördinatie ontvingen met 50 gezinnen die alleen geïnformeerd werden over interventies voor deze doelgroep. De onderzoekster benadrukt dat het programma er goed in slaagt eenouder- en allochtone gezinnen te bereiken.

Grenzen van vrijwilligerswerk in de ouderenzorg
Hoe kunnen vrijwilligers het beste worden ingezet bij de begeleiding van eenzame ouderen? In opdracht van Movisie onderzochten Pien Bos en Anja Machielse van de Universiteit voor Humanistiek een maatjesproject dat eenzame ouderen koppelt aan bezoekvrijwilligers. De studie laat zien dat een succesvolle koppeling bijdraagt aan de kwaliteit van leven van de ouderen, maar dat er grenzen zijn aan de vrijwillige inzet. De vrijwilligers krijgen te maken met zware problematiek die eigenlijk professionele deskundigheid vereist. Verder blijkt dat de kwetsbaarheid van de meeste ouderen toeneemt. Zij hebben daarom vooral behoefte aan emotionele begeleiding om hun situatie beter aan te kunnen.  

‘Geluksroute’ helpt kwetsbare mensen
Kwetsbare mensen kun je helpen door ze aan te spreken op hun eigen gevoel over welbevinden, passie en intrinsieke motivatie. De interventie ‘Geluksroute’ is hiervoor een bruikbaar instrument. Aldus Laura Weiss, die hierop aan de Universiteit Twente is gepromoveerd. Zij stelt dat de huidige zorg vooral ingesteld is op problemen en klachten, diagnose en behandeling. 'En bij de zeer kwetsbare groep die wij hebben onderzocht, blijkt die aanpak onvoldoende. De meesten zijn door hun meestal meervoudige chronische ziektes in een sociaal isolement terechtgekomen.'
Deelnemers aan de Geluksroute ontdekken met hulp van een consulent wat hun passie is; bijvoorbeeld schilderen of muziek. Vervolgens pakken ze een activiteit op die hierbij aansluit.

Kindermishandeling kost samenleving miljarden
Volwassenen die in hun jeugd te maken hebben gehad met mishandeling en verwaarlozing, verbruiken meer zorgkosten. Ook ligt hun arbeidsproductiviteit een stuk lager. In totaal kost kindermishandeling de Nederlandse samenleving miljarden euro’s per jaar, constateert het Trimbos-instituut.
Mensen met een lage mate van zelfregie blijken ‘duurder’ en mensen met een sterker gevoel van controle over het eigen leven zijn juist ‘goedkoper’. De onderzoekers pleiten daarom voor meer onderzoek naar het versterken van zelfregie. Ook aandacht voor proactieve zorg rondom kindermishandeling is van groot maatschappelijk belang. Daarmee worden op korte termijn individuele gezinnen geholpen en op de langere termijn maatschappelijke en economische kosten bespaard.

Onderzoek in Zorg + Welzijn Magazine

november 2016

Dagbehandeling dementie kan het best in de wijk
Mensen met dementie en hun mantelzorgers hebben meer baat bij laagdrempelige dagbehandeling in de wijk dan in het verpleeghuis. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van gezondheidswetenschapper Marijke van Haeften- van Dijk. Lees hier meer over het onderzoek>>

‘Breng huiselijk geweld standaard breed in kaart’
In relaties met partnergeweld is het risico op kindermishandeling significant hoger. Om kindermishandeling effectiever aan te pakken, zou daarom bij partnergeweld standaard onderzocht moeten worden of ook kinderen slachtoffer zijn van geweld. Dat concludeert het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatie Centrum (WODC) uit een verkenningvan internationale wetenschappelijke literatuur. Professionals die betrokken zijn bij gezinnen waar huiselijk geweld speelt, moeten zich realiseren dat interventies op óf partnergeweld óf kindermishandeling vaak weinig effect hebben.

Opvoeden stimuleert herstel psychisch zieke ouder
Ouders met psychische problemen vinden het opvoeden van kinderen moeilijk, maar het opvoeden stimuleert wél hun herstel. Dat blijkt uit het onderzoek waarop Peter van der Ende is gepromoveerd aan Tilburg University. Hij evalueerde de methodiek 'Ouderschap met succes en tevredenheid' aan de hand van interviews met 100 ouders met psychische problemen en 154 hulpverleners. Van der Ende adviseert een gezinsbenadering met begeleid ouderschap.

Casemanagement dementie is kwalitatief én financieel gunstig
Thuiswonende mensen met dementie intensief begeleiden via casemanagement zorgt in veel situaties voor een betere kwaliteit van leven. Bovendien levert het de samenleving een financieel voordeel op van 11.000 tot 16.000 euro per patiënt per jaar. Aldus een studie van huisarts- en ouderengeneeskunde VUmc, gepubliceerd in Plos One. Onderzoeker Hein van Hout plaatst wel een kanttekening: ‘Sinds de grote zorgtransitie is casemanagement ondergebracht bij de wijkverpleging. Die extra rol is best veel gevraagd. Een gevolg is dat een deel van de bestaande casemanagers op straat staat.’

Ouderenzorg is taak van de overheid, vinden de kinderen
De zorg voor ouderen verschuift steeds meer naar de familie, maar volwassen kinderen zitten daar niet op te wachten. Zorg is een taak voor de overheid, vindt een derde van de Nederlanders. Ruim tien jaar geleden had nog maar 20% van de bevolking die mening. Dat komt naar voren in het proefschrift van socioloog Thijs van den Broek. Hij onderzocht de mogelijke gevolgen van veranderend overheidsbeleid voor de zorg die kinderen aan hulpbehoevende ouders verlenen.

Mensen met angststoornis gebaat bij gepersonaliseerde behandeling
In haar proefschrift onderzocht Puck Duits twee vragen die centraal staan in het onderzoek naar de ontwikkeling en behandeling van angststoornissen. Allereerst onderzocht zij wat mensen, die in de loop van hun leven een angststoornis ontwikkelen, onderscheidt van degenen die geen angststoornis ontwikkelen. Daarnaast wilde Duits weten waarom sommige patiënten met angststoornissen baat hebben bij behandeling en anderen niet. Lees meer over het onderzoek>> 

Cognitieve Adaptie Training voor mensen met ernstige psychiatrische aandoening
Kijken naar wat ernstig psychiatrische patiënten nog wél kunnen, en ze helpen bij het realiseren van individuele doelen in het dagelijks leven. Door rekening te houden met hun cognitieve problemen. Deze Cognitieve Adaptatie Training is effectief gebleken bij Amerikaanse, thuiswonende patiënten, maar helpt mogelijk ook mensen die langdurig in een psychiatrische instelling wonen. Dat blijkt uit een pilotstudie van neuropsycholoog Annemarie Stiekema. De eerste resultaten uit deze kleinschalige studie zijn veelbelovend>>

Blended E-health voor werknemers met psychische klachten succesvol
Return@Work, een e-health programma dat werknemers met psychische klachten helpt het werk weer op te pakken, en hun bedrijfsarts ondersteunt in de begeleiding, leidt tot snellere werkhervatting en minder klachten ten opzichte van gebruikelijke begeleiding door de bedrijfsarts. Dat blijkt uit een gerandomiseerde trial waarop Trimbos medewerker Daniëlle Volker op 30 september 2016 promoveert aan Tilburg University.https://www.trimbos.nl/actueel/nieuws/bericht/?bericht=2119

Migranten op leeftijd veel vaker dement dan Nederlandse ouderen
Ouderen uit Marokko en Turkije en Surinaamse ouderen met een Hindoestaanse achtergrond zijn drie tot vier keer vaker dement dan Nederlandse leeftijdsgenoten. Ook hebben zij veel vaker last van milde cognitieve beperkingen. Dat blijkt uit onderzoek van neuropsycholoog Özgül Uysal-Bozkir>>

Feedback op behandelintegriteit essentieel voor behandelaars in de jeugdzorg
De kennis over wat er werkt voor kinderen en jongeren met problemen, die zich uiten in gedrag als veel ruzie maken of tegendraads zijn, heeft de laatste jaren een ware vlucht genomen. Er wordt alleen nog te weinig gebruik van gemaakt in de praktijk. Dit verschil in de kennis en de toepassing wordt implementatiekloof genoemd. Pauline Goense gaat in haar proefschrift in op deze implementatiekloof, waarbij de focus ligt op de juiste toepassing van de interventie door de professional>>

Psychische stoornis of frontotemporale dementie?
Psychiatrische patiënten krijgen soms ten onrechte de diagnose 'frontotemporale dementie'. Frontotemporale dementie (FTD) is een vorm van dementie die begint met gedragsstoornissen en een verandering van iemands karakter. Het is al bekend dat FTD-patiënten regelmatig worden aangezien voor iemand met een psychiatrische stoornis, zoals een depressie, een bipolaire stoornis of schizofrenie. Uit het proefschrift van Welmoed Krudop blijkt dat dit andersom dus ook gebeurt>>

 

Onderzoek in Zorg + Welzijn Magazine

oktober 2016

De open ruimte van de opbouwwerker
Hoe kunnen opbouwwerkers hun positie in kwetsbare buurten behouden? Jeroen Gradener heeft dat onderzocht en promoveerde op dat onderzoek aan de Universiteit Utrecht. 'De inbreng van opbouwwerkers is niet meer vanzelfsprekend. Vroeger hadden ze voor activiteiten relatief eenvoudig toegang tot buurtbudgetten. Nu maken ze vaak deel uit van een wijkteam.' Voor meer informatie over het promotieonderzoek: Keys to the community>>

Sociaal netwerk heeft grote invloed op vechtscheiding
Kinderen die lijden onder conflicten na een scheiding hebben weinig aan een behandeling door een psycholoog. Wat wel helpt is dat de ouders veranderen en elkaar proberen te vergeven. Hun sociaal netwerk kan daar een belangrijke rol in spelen. Het is essentieel dat familie, vrienden, advocaten, buren en hulpverleners minder negatief zijn over de ‘andere’ ouder. Dit blijkt uit het promotieonderzoek van Margreet Visser aan de Vrije Universiteit. Zij ontwikkelde de interventie ‘Kinderen uit de Knel’ voor gezinnen in een vechtscheiding.

Kunst kan stigma van kansarmen doorbreken
Samen kunst creëren kan ervoor zorgen dat het stigma van kansarmen wordt doorbroken. Als mensen zich uiten als dichter, filosoof of schilder, ontstaan nieuwe gesprekken en wordt er op een andere manier naar hen geluisterd. Dat gebeurt in ieder geval in de Rotterdamse Pauluskerk, waar Wandel van Baalen onderzoek deed naar het culturele programma van de kerk. De student aan de Erasmus Universiteit won er de Rotterdam Scriptieprijs 2016 mee.

Zelfmanagement op maat voor chronisch zieke patiënt
Bij mensen met een chronische ziekte wordt steeds meer ingezet op zelfmanagement op maat. Dit vraagt om een fundamentele verandering in de denkwijze en het handelen van patiënten en hun zorgverleners. Patiënten moeten zich actiever opstellen en zorgverleners meer als coach. Dit concludeert Irene Bos-Touwen in het onderzoekwaarop zij promoveerde aan de Universiteit Utrecht.

Gestreste pleegouder houdt het vaak niet vol
Ruim een derde van de pleeggezinnen lukt het niet om een plaatsing tot het eind vol te houden. Dit komt vooral doordat pleegouders veel stress ervaren door gedragsproblemen van het pleegkind. Een zeer intensief begeleidingstraject helpt maar tijdelijk om die stress te verminderen, concludeert Anne Maaskant in haar promotieonderzoek, waarvoor ze 169 afgesloten pleegkind-dossiers bekeek. Maaskant pleit voor flexibel beleid in de begeleiding van pleeggezinnen.

Opvoedsteun verbeteren via samenwerking wijkteam  en migrantenorganisatie
Als wijkteams beter samenwerken met vrijwilligers van migrantenorganisaties, kan dit de opvoedondersteuning aan migrantenouders flink verbeteren. Dat melden Elena Ponzoni en Marjolijn Distelbrink in een onderzoek dat zij uitvoerden in opdracht van Kennisplatform Integratie & Samenleving. Vrijwilligers kunnen verwijzen naar het formele aanbod en professionals kunnen vrijwilligers adviseren. Beide groepen hebben specifieke kennis en toegang die voor de andere partij nuttig kan zijn.

Onderzoek in Zorg + Welzijn Magazine

September 2016

Ervaringskennis kan het leven van de sociaal professional verrijken
SPH-docent Alie Weerman heeft met die ervaring en kunde in de opleiding Social Work de module ervaringsdeskundigheid in de opleiding geïntegreerd. ‘Het is mijn overtuiging dat een koppeling met ervaringsdeskundigheid de zorg van binnenuit kan verbeteren. Ervaringsdeskundigheid inzetten doe je vanuit professionele kaders.’ Lees meer over haar promotieonderzoek: ‘Ervaringsdeskundige zorg- en dienstverleners, stigma, verslaving & existentiële transformatie’.

Falen valt zwaar in onze prestatiesamenleving
Succes heb je zelf in de hand, falen is je eigen schuld. Zo denken althans veel mensen in onze samenleving. Dat zit langdurig werklozen flink dwars. Het kost hen veel moeite om hun eigenwaarde te behouden. Dit ontdekte socioloog Judith Elshout tijdens haar promotieonderzoek naar ervaringen van werklozen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Lees meer>>

Zelfsturend team ontevreden over begeleiding bij verzuim
Eenderde van de zorgmedewerkers in zelfsturende teams is ontevreden over de ondersteuning bij verzuim. Dat blijkt uit cijfers van 0/24 Research & Organization en Vernet Verzuimnetwerk. Ook over de kwaliteit van de ondersteuning zijn de zorgverleners niet erg positief. Het onderzoek is gedaan onder 3200 medewerkers van negen grote zorgorganisaties. Lees meer>>

Mantelzorgers in financiële problemen
Meer dan de helft van de mantelzorgers komt in financiële problemen doordat ze veel extra kosten moeten maken, bijvoorbeeld voor vervoer. Dat blijkt uit een enquête van Mezzo, de landelijke vereniging voor mantelzorgers. Lees meer>>

Talent jonge vluchteling beter benutten
Veel jonge vluchtelingen studeren en werken onder hun niveau. Door gebrek aan begeleiding en grote niveauverschillen tussen de jongeren, blijft veel talent onbenut. Dat blijkt uit een verkennende studie van het Verwey-Jonker Instituut. Lees meer>>

 

Onderzoek in Zorg + Welzijn Magazine

Juli / augustus 2016

‘Neem moreel beraad op in het wijkteam’
In de sociaal wijkteams verschuift het werk van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’, met meer inbreng van vrijwilligers en mantelzorgers. Dat leidt tot ethische dilemma’s waar wijkteams nog te weinig over praten. Alies Struijs van het Centrum voor Ethiek en Gezondheid deed er onderzoek naar. Lees hier de publicatie>

Onlinehulp bij maatschappelijk werk.
Online hulp is heel goed inzetbaar voor een breed scala aan maatschappelijke problemen. Daarom verdient het een duurzame plek in het aanbod van het maatschappelijk werk, al dan niet in blended vorm. Deze aanbeveling doen Marianne Potting en Michelle van der Trier van de Zuyd Hogeschool. Zij onderzochten de interventie Klik voor Hulp, die zich richt op e-mailhulpverlening en chatgesprekken. Je kunt hier het onderzoeksrapport downloaden>>

Ouders ondervinden vooral steun van ervaringsdeskundigen
Bij opvoedingsondersteuning vinden ouders drie zaken belangrijk: inlevingsvermogen, luisteren en eigen ervaring met opvoeden. Opgeteld komt het erop neer dat ervaringsdeskundigen hoog op het wensenlijstje van ouders staan. Dit concluderen onderzoekers van het lectoraat Jeugd, Gezin & Samenleving van de Avans Hogeschool Den Bosch. Zij deden onderzoek naar het CJG ouderproject. Lees hier meer over het onderzoek>>

‘Laat ouderen zelf de meerwaarde van zorg bepalen’
Ouderen en zorgverleners denken verschillend over wat zij het belangrijkst vinden in de ouderenzorg. Zelfstandig functioneren staat bovenaan het lijstje van de ouderen, terwijl dat bij zorgverleners pijnreductie is. Dat blijkt uit promotieonderzoek van Cynthia Hofman van de Radboud Universiteit in Nijmegen. Zij ontwikkelde een ‘uitkomstmaat’ die rekening houdt met wat ouderen en mantelzorgers belangrijk vinden voor het algeheel welbevinden.

Bij 70-plussers ziet een depressie er anders uit
Om depressie bij ouderen boven 70 jaar te herkennen, is het belangrijk om te weten dat klachten zich bij deze groep anders manifesteren. Een depressie uit zich minder in somberheid en meer in lichamelijke problemen, zoals moeheid, pijn of gewichtsverlies. Omdat zorgverleners hun aandacht vaak richten op die fysieke klachten, kan de achterliggende depressie buiten beeld blijven. Dat blijkt uit het proefschrift van Annette Hegeman. De Leidse onderzoekster, tevens psychiater, beschrijft ook dat hoe meer chronische lichamelijke ziekten er meespelen, hoe ongunstiger het beloop van een depressie is. Lees hier meer over het proefschrift>>

Schizofrenie behandelen met magnetische impulsen
Wanen, hallucinaties, verward denken. Het zijn de symptomen die doorgaans in verband staan met schizofrenie. Deze symptomen zijn vaak goed te behandelen met medicijnen en gesprekstherapie. Minder bekend is dat een kwart van alle mensen met schizofrenie daarnaast veel last heeft van zogenoemde negatieve symptomen, waaronder vervlakking van gevoelsleven, weinig energie en/of sociale terugtrekking, en dat deze symptomen het moeilijk maken om zelfstandig te functioneren. Psychiater Jozarni Dlabac-de Lange laat zien dat de hersenen van schizofreniepatiënten met veel negatieve symptomen minder goed werken bij het uitvoeren van twee onderzoekstaken, een planningstaak en een taak gericht op emotieverwerking. Je kunt het proefschift downloaden>>

E-health vermindert depressieve klachten
Dat blijkt uit de recent gepubliceerde onderzoeksresultaten in het gerenommeerde Journal of the American Medical Association (JAMA). Het doel van het onderzoek is om de effectiviteit van web-based e-health interventies te evalueren teneinde meer inzicht te krijgen in effectieve preventie van depressie. Bij patiënten met een subklinische depressie langer dan 12 maanden bleken de klachten na gebruik van e-health te verminderen. Dit in vergelijking tot persoonlijke gesprekstherapie en gebruikelijke zorg via een behandelend arts. Lees meer over dit onderzoek>>