Maak kennis met de redactieleden door middel van deze negen boekentips!
1. Norwegian Wood
Tips van Jeroen Wapenaar
De Japanse schrijver Haruki Murakami is vooral bekend geworden vanwege zijn magisch realisme. Mijn favoriete boek van hem blijft echter Norwegian Wood, een veel realistischere roman over romantiek en volwassenheid. Ook eenzaamheid, een veelvoorkomend thema bij Murakami, wordt op een ontroerend mooie wijze door de schrijver belicht.
Bijvoorbeeld al in hoofdstuk 1, als de hoofdpersoon, Watanabe, zijn herinneringen aan het meisje Naoko beschrijft. Naoko vertelt hem over een hele diepe put, die ergens in de buurt van het grasveld moet zijn, en waar je vooral niet in moet vallen. Watanabe probeert Naoko gerust te stellen: hij zal haar altijd blijven beschermen. Maar dat is onmogelijk, weet Naoko.
Als Watanabe vervolgens haar adviseert toch eens wat meer haar schouders te ontspannen, laat Naoko duidelijk merken dat hij haar nog steeds niet begrijpt. ‘Als ik eenmaal mijn schouders ontspan, dan krijg ik mezelf niet meer bij elkaar. Dan val ik uit elkaar en word ik weggeblazen. Waarom begrijp je dat niet? Hoe kun je nu zeggen dat je op me zult passen als je dat niet eens begrijpt?’
2. Nachttrein naar Lissabon
Mijn tweede boekentip komt met een waarschuwing. Nachttrein naar Lissabon, het verhaal van leraar Raimund Gregorius die een zeer geordend leven achterlaat en plotsklaps met de trein vertrekt naar Lissabon, is nogal inspirerend. Meer specifiek: toen ik dit boek van Pascal Mercier las, niet geheel toevallig in Lissabon zelf, begreep ik heel goed waarom Gregorius voor het avontuur koos. Het is, zoals de Volkskrant bij de uitgave schreef, inderdaad een magistrale roman over alle belangrijke vragen des levens, maar het laat ook zien hoe verslavend reizen kan zijn, en de kans is best groot dat ook jij gaat mijmeren over de keuze van Gregorius: ‘Waarom eigenlijk niet?’ Nachttrein naar Lissabon lezen is dus enerzijds zeer aan te raden, en anderzijds op eigen risico.
3. Vallen is als vliegen
Tips van Mandy Huisson
Mijn eerste boekentip is er een die een diepe indruk op mij gemaakt heeft. In Vallen is als vliegen beschrijft Manon Uphoff op indrukwekkende wijze haar relatie met de Minotaurus, haar vader; een monster met het lichaam van een man en de kop en de staart van een stier. Het hoofdonderwerp wordt nergens expliciet genoemd, maar de pagina’s zijn ermee doordrenkt: als jong meisje werd ze door haar vader misbruikt.
Wat mij vooral raakt is hoe duaal, hoe complex haar relatie met hem is. Ze ziet hem niet alleen als monster, maar ook deels als mens. Als haar vader die haar introduceerde tot de wondere wereld van de boeken en heeft bijgedragen aan haar passie voor het schrijven. Manon geeft woorden aan iets wat eigenlijk te gruwelijk is om te beschrijven, en toch doet ze het.
4. The artist
Om de zwaarte van Vallen is als vliegen te compenseren is mijn tweede tip een stuk luchtiger. The artist van Lucy Steeds is vooral fijn voor de mensen die dit jaar vakantie vieren in eigen land. De auteur sleept je namelijk mee naar de Provence van zo’n honderd jaar geleden, naar het huis van een befaamde kunstenaar die zichzelf al jaren opsluit en isoleert van de rest van de wereld. Een boek over kunst, eten, familiedynamiek en geheimen waar de geuren, kleuren en smaken van Zuid-Frankrijk via het boek jouw woonkamer binnendringen.
5. Alles wordt lichter
Tips van Heleen Bastiaanse.
Het verhaal speelt zich vooral af in Noorwegen en raakt aan thema’s als eenzaamheid, ouderschap, overbelasting en het ontbreken van een sociaal vangnet. Zonder te oordelen laat Janke Reitsma zien hoe mensen langzaam in situaties terecht kunnen komen waar ze niet (bewust) voor gekozen hebben. Naast schrijver is ze ook gedragswetenschapper. Haar verhalen zijn mede geïnspireerd door situaties die ze in haar werk is tegengekomen en die ze probeert te begrijpen. Geen luchtig boek dus, maar wel een aanrader.
6. Wees onzichtbaar
Tips van Edward Doelman.
Een van mijn favoriete boeken is Wees onzichtbaar van Murat Isik. In deze roman staat de overlevingsstand centraal waarin de hoofdpersoon Metin Mutlu, zijn zus en moeder verkeren nadat zij met hun vader naar Nederland komen. Isik beschrijft op indrukwekkende wijze hoe zijn werkloze, communistische vader het Turkse zaza-gezin tiranniseert, tot aan huiselijk geweld aan toe. Het onvoorspelbare gedrag zorgt voor een giftig klimaat. Metin probeert zich daarom onzichtbaar te maken, óók op school.
Dat doet hij tegen de achtergrond van de Bijlmer, dat uitgroeit tot een ghetto vol criminaliteit, drugsgebruikers en leegstand. De Bijlmerramp in 1992 zet alle verhoudingen verder op scherp. Maar er is hoop, voor de wijk én voor het gezin Mutlu. Metins moeder emancipeert zich en het verzet van Metin en zijn zus tegen hun vader groeit. De kracht van dit boek zit daarom voor mij vooral in de autonomie om je eigen leven steeds verder vorm te geven. Terwijl vader Mutlu stilstaat, lukt dat de rest namelijk wel.
Meer weten over Murat Isik? Zorg+Welzijn heeft hem geïnterviewd! Lees hier het artikel: Schrijver Murat Isik groeide in de Bijlmer op in onveilig gezin.
7. As in Tas
Een ‘lichtere’ boekentip is As in tas van Jelle Brandt Corstius. In dit boek stapt Brandt Corstius twee maanden na het overlijden van zijn vader Hugo met een deel van diens as op de fiets. Voor Hugo’s dood deden zij dat immers altijd samen. Het levert een heerlijk reisverhaal op, want het is openhartig en geestig. Tijdens het lezen heb ik vanwege de absurde situaties zelfs dubbel gelegen van het lachen. Maar het is soms ook tragisch: je leest ook over de dementie van de vader van Jelle Brandt Corstius, die voor de meeste mensen ook geen “standaard vader” was.
8. Ik heet Lucy Barton
Tip van Jessica Maas.
Er zijn van die boeken die in je hoofd blijven hangen. Ik heet Lucy Barton is zo’n boek, dat tien jaar geleden verscheen. Lucy ligt in het ziekenhuis en haar moeder, die ze jarenlang niet heeft gezien, zit naast haar bed. De herinneringen aan haar jeugd in een klein dorp zijn zwart, pikzwart. Armoede, huiselijk geweld, uitsluiting. Klasgenoten mochten vroeger niet bij Lucy komen spelen. ‘Jouw familie stinkt.’ Ze bleef vaak langer op school hangen om niet naar huis te hoeven. Het gevoel nergens bij te horen, blijft haar hele leven achtervolgen. Dit boek raakt heel subtiel zoveel thema’s aan. Van eenzaamheid en schaamte tot klassenverschillen, maar bovenal gaat het over hoe complex familierelaties kunnen zijn. De gevierde Amerikaanse schrijfster Elisabeth Strout − het boek is deels op haar eigen jeugd gebaseerd − geeft daar op een prachtige manier woorden aan. Juist ook wanneer de moeder naast het bed zwijgt.
9. I’m Glad My Mom Died
Tip van Susan Wijdemans
Mijn boekentip: I’m Glad My Mom Died van Jennette McCurdy. De titel klinkt misschien heftig, maar hoe verder je leest, hoe beter je begrijpt waarom die zo gekozen is. Het is een eerlijke en soms schokkende memoire waarin de voormalig kindster (bekend van onder meer iCarly) vertelt over haar jeugd en de emotionele mishandeling door haar moeder. Ze schrijft openhartig over zware thema’s als trauma, eetstoornissen en rouw, maar weet daar tegelijkertijd humor, zelfspot en zelfreflectie in te verweven. Het boek laat zien hoe ingewikkeld familiebanden kunnen zijn en waarom openheid over mentale gezondheid zo belangrijk is.
Als tiener keek ik naar de series waarin Jennette McCurdy speelde. Dat maakte me in eerste instantie nieuwsgierig naar dit boek. Tijdens het lezen ging er voor mij een wereld open. Ik schrok keer op keer van de heftige privésituaties die ze beschrijft; situaties waar je als buitenstaander vaak geen weet van hebt. Zulke verhalen spelen zich helaas overal af. Je weet niet wat er zich achter een voordeur afspeelt, totdat je er zelf mee in aanraking komt. Of totdat iemand besluit zijn of haar verhaal te vertellen.
