Hoe speelt het welzijnswerk in op jongeren die thuis of op school problemen hebben of voor het eerst in aanraking zijn geweest met de politie? In Heerhugowaard worden ze begeleid door medewerkers van het Jongeren Preventie Plan (JPP). Het biedt snelle hulp die aansluit op de wensen van jongeren. Bij meervoudige problemen verwijst het door naar gespecialiseerde instellingen. ‘Het JPP is lekker praktisch. Niet te veel gedoe.’

‘Savanna is géén incident,’ meent hoogleraar Jo Hermanns. ‘Gezinsvoogden zijn vogelvrij als ze strafrechtelijk vervolgd worden,’ waarschuwt Hilda de Jong van de belangenvereniging voor jeugdbeschermers. Het vernietigende inspectierapport in de ‘zaak-Savanna’ heeft de rol van de gezinsvoogden weer ter discussie gesteld. Kunnen de gezinsvoogden hun taak nog uitvoeren tegenover de macht en de onwil van ouders?

Loverboys hebben een kleine pakkans en er wordt weinig aangifte tegen ze gedaan. Zolang een meisje maar zelf zegt dat ze als prostituee wil werken en achttien jaar of ouder is, loopt haar pooier geen enkel risico. Veel daders afficheren zichzelf intussen graag als slachtoffer. ‘VWS laat het heel erg afweten bij dit onderwerp.’

Bert en Marja verhuisden in oktober uit de Amsterdamse Diamantbuurt, nadat ze een jaar lang door Marokkaanse jongeren waren gepest. Hoewel de situatie in werkelijkheid veel minder zwart-wit lag, ontstond er een ongekende mediahype. Burgemeester Cohen gaf criminoloog Henk Ferwerda (Advies- en Onderzoeksgroep Beke in Arnhem) de opdracht een plan van aanpak te ontwikkelen. ‘Er zit al veel professionaliteit in die wijk. Die aanpak willen wij bundelen.’

Volgens onderzoek van de inlichtingendienst AIVD uit december radicaliseert de moslimjeugd in rap tempo. Zo’n honderd islamradicalen zouden bereid zijn geweld te gebruiken tegen respectloze ongelovigen. Wat moet het welzijnswerk daarmee? ‘De slachtofferrol van allochtonen is heel lang door het welzijnswerk bevestigd, maar dat is funest.’

Opnieuw becijferde de Algemene Rekenkamer dat het aantal zwerfjongeren in Nederland is gestegen. Gebrek aan samenwerking, begeleiding en structurele financiering en een tekort aan opvangcapaciteit staan een effectieve aanpak in de weg. Ondertussen boeken opvangprojecten-nieuwe stijl succes, maar die initiatieven zijn er mondjesmaat. ‘Gemeenten besteden steeds minder geld aan opvang en begeleiding van zwerfjongeren.’

Stel: je bent 45 jaar en ligt vanwege een herseninfarct en verlamming in een verpleeghuis. Kun je het daar tussen de oudere bewoners naar de zin maken? Nee, stelt adviesbureau Acquest. Volgens haar onderzoek ‘Meer regie over mijn leven’ hebben jonge verpleeghuisbewoners in hun eigen woon- of leefsituatie weinig tot niks te kiezen.

Zestig procent van de jongeren die in jeugddetentie heeft gezeten en daar behandeld is, gaat binnen een jaar na zijn vrijstelling weer in de fout. Pedagoge Coleta van Dam deed een promotieonderzoek naar recidive bij jonge criminelen. ‘Foute vrienden vormen één van de grootste risico’s. De drie W’s - wonen, werk, wijf - helpen niet, zoals algemeen wordt aangenomen, om herhaling van misdaden te voorkomen.’

Bureau HALT in Amsterdam constateerde dat werkstraf bij bepaalde jongeren weinig impact had en zocht samenwerking met Bureau Jeugdzorg Amsterdam. Dit resulteerde in een leerstraf voor deze jongeren, de Competentietraining. De inzet: gedragsverandering. ‘Duidelijk "nee" zeggen is een probleem voor meelopers.’