Registreren Waarom moet u zich registreren voor deze site? Lees meer

De dames van ‘voorheen de Keileweg’ willen er iets van maken. Mensenwerk

In september vorig jaar werd de tippelzone aan de Keileweg in Rotterdam gesloten. Bouman GGZ vangt de vrouwen op die er werkten. Ze komen terecht in huizen met oud-collega’s, huizen voor Intensief Begeleid Wonen (IBW). Hoe gaat het nu met ze? De dames zelf blijven liever buiten beeld, maar coördinator Jeroen van der Have wil wel uitleg geven. Voor sommigen is een IBW-huis een opstap naar zelfstandigheid, voor anderen een eindstation.

Jeroen van der Have is ‘de baas’ van één van de huizen voor de vrouwen van
‘voorheen de Keileweg.’ Als er ergens in het pand aan de 1e Pijnackerstraat in
Rotterdam rumoer klinkt, moet hij even weg. Even een ruzie sussen over een pak
shag, zo gebeurd.

In het pand in het Oude Noorden in Rotterdam wonen nu zestien vrouwen. Van
der Have legt de nadruk op het woord wonen. ‘Het is hier geen gevangenis. We
zien vrouwen ook niet als patiënt, we proberen door het ziektebeeld van
verslaving en psychiatrische problematiek heen te kijken. Vrouwen die hier wonen
hebben al jarenlang geleefd met labels als junk en hoer, erg negatief. Daar
willen we vanaf.’



Bescherming Geen gevangenis, maar wel een huis met
regels. Er is corvee, boodschappen doen, koken, samen eten op vaste tijden,
alles in overleg, ieder zijn taak. Op doordeweekse dagen moet iedereen om tien
uur ’s avonds binnen zijn, in het weekend om elf uur. Dat levert zelden
problemen op, vertelt Van der Have.



‘De meeste vrouwen hoeven niet meer zo nodig de deur uit. Ze hebben jaren
op straat geleefd en zijn nu blij met een leuk ingerichte eigen kamer. Ze zijn
opgelucht omdat ze niet meer afhankelijk zijn van een vriendje of een
suikeroompje, hoe je het wilt noemen. In plaats van die afhankelijkheid, waarbij
het evenwicht altijd zoek was, bieden wij bescherming.’



Bescherming staat voorop en daar horen geen sancties bij. ‘Als iemand
afwijkt van de huisregels, gaan we niet straffen, maar praten.We moeten het
vertrouwen zien te behouden. Vergeet niet dat ‘onze’ vrouwen van ver komen.
Jarenlang op straat leven eist zijn tol. Nu ze veel minder drugs gebruiken komen
lichamelijke gebreken aan het licht als slechte longen, versleten knieën,
slechte gewrichten.’



‘Op het psychisch vlak hebben veel vrouwen te maken met een
post-traumatisch stress syndroom. Ze hebben dingen meegemaakt als
schietpartijen, verkrachting, mishandeling, groepsverkrachting. Iemand heeft
dagenlang opgesloten gezeten. Bij een ander werd een keer de keel dichtgeknepen,
ze werd voor dood in de greppel gegooid.

We zijn ermee naar de politie gegaan, maar die heeft er niks aan gedaan. De
politie redeneert: ‘Je zult het er zelf wel naar gemaakt hebben, je zult wel
onder invloed geweest zijn.’ Op zo’n moment verliest een vrouw haar vertrouwen
in de hulpverlening.’



TerugvalDe dames zijn natuurlijk
geen heiligen geweest, vervolgt Van der Have. ‘Dat blijkt bijvoorbeeld op
momenten dat het verleden hen inhaalt. Dan komen er ineens brieven van
deurwaarders binnen omdat er nog oude schulden open staan.



’Het kan ook gebeuren dat vrouwen moeten zitten voor een delict uit het
verleden. Van der Have probeert dat als het even kan te voorkomen. ‘Als je je in
de gevangenis kwetsbaar opstelt, trek je het daar niet, dus vallen vrouwen er
snel terug in hun oude straatgedrag.



Dan raken ze alles wat ze opgebouwd hebben weer kwijt. Daarom proberen we
met politie en justitie afspraken te maken over alternatieven; werkstraffen of
elektronische detentie. Vaak lukt dat.’

Door op deze manier de bewoners te steunen, wekt en behoudt Van der Have
het vertrouwen dat nodig is voor een succesvol herstel. Veel praten klinkt wat
soft, zegt de coördinator. ‘Maar ik weet van de meeste vrouwen wat ze al bereikt
hebben. Als ze een keer terugvallen, kan ik dat goed plaatsen.’

AfkickenZo’n terugval ligt steeds op de loer als
het gaat om drugsgebruik. Huisregel is dat vrouwen af en toe mogen gebruiken,
één keer per maand bijvoorbeeld. Volledig afkicken is geen doel. ‘Dat lukt
meestal tóch niet.



Veel vrouwen die hier wonen, gebruiken al twintig, dertig jaar. Hun
hersenen zijn als het ware geëtst door drugsgebruik. Er is sprake van craving,
een sterke drang vanuit de hersenen om te gaan gebruiken. Als je per se wilt dat
niemand nog iets gebruikt, ontken je dat ziektebeeld. We streven wel naar zo
weinig mogelijk, maar het is geen wet. We willen het gebruik wel beperken tot
het weekend. De dagbesteding mag er niet door in gevaar komen.’



Dat er weinig problemen zijn rond drugsgebruik verklaart Van der Have uit
de motivatie van de vrouwen. Ze zijn niet zomaar in het huis beland, hebben al
een zorgtraject achter de rug. Ze zijn via een crisiscentrum of
zorgcentrum van Bouman GGZ binnengekomen. In een kliniek is een diagnose gesteld
en een behandelplan gemaakt.

Er zijn nu drie opvanghuizen volgens het IBW-model geopend voor de vrouwen
van de Keileweg, dat moeten er uiteindelijk tien worden, elk met zijn specifieke
bewoners. Vrouwen met persoonlijkheidsstoornissen, borderliners, antisociaal
gedrag, schizofrenie, ze kunnen in een aparte woning terecht. Met standaard
inbegrepen, 24 uur zorg per dag.



Voor sommigen is een IBW-huis een opstap naar zelfstandigheid, voor anderen
een eindstation, maar hoe dan ook krijgt het leven van de vrouwen een andere
draai omdat ze dat zelf willen. ‘Ze krijgen medicatie, werken mee aan de
behandeling en zijn bereid zich aan afspraken te houden.’



BeeldvormingDaarom verbaast het
Van der Have ook niet dat er weinig problemen zijn met de buurt, in de 1e
Pijnackerstraat. Totaal geen enkel probleem, zegt hij zelfs, terwijl er
aanvankelijk veel weerstand was tegen de komst van de vrouwen.



‘Dat heeft te maken met angst en beeldvorming in de media. Mensen
dachten dat ze alle ellende van de Keileweg nu in hun eigen buurt zouden
krijgen. Ze zagen de spuiten en de condooms al op straat liggen, maar daar is
geen sprake van. De vrouwen zijn hier vrijwillig en willen er dus iets van
maken. Ze zien dit als hun thuis. Naarmate ze hier langer zijn, zien ze steeds
beter de meerwaarde van de opvang. Ze hebben er belang bij dat het rustig
blijft.’ ■


Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.

Zorgwelzijn is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden