Zorgmijders

Professionalisering

‘Zorg dat je bestand bent tegen waardentaal’

‘Gedeelde waarden en normen dienen als basis voor een sterk beroep.’ Aldus zorgethica Jurja Steenmeijer. Aan de andere kant kunnen die waarden je als professional ook dwingend sturen. Ze pleit er dan ook voor dat professionals kritisch kijken naar de waarden van waaruit ze geacht worden te werken. ‘Ga je bijvoorbeeld uit van de waarde zelfredzaamheid, kijk dan kritisch wie je daarmee uitsluit.’
Verward gedrag
online agressie

‘Online agressie is compleet doorgeschoten’

‘Als je aan mijn kind komt, dan maak ik je af’.  Een hulpverlener wordt door een cliënt bestookt met bedreigende appjes. Een andere cliënt maakt een nep social media-account aan en verspreidt in naam van de professional allerlei onzin. Agressie-expert Jannie de Jong en Serap Yildirim, hulpverlener bij Moviera en actief bij SafetyNed, kennen de verhalen. ‘Organisaties, hulpverleners, politiek; we lopen enorm achter.’
Huiselijk geweld

Victim blaming: ‘Ook sociaal werker maakt wel eens verkeerde opmerking’

Veel mensen buitelen over elkaar heen als John de Mol in het programma BOOS benadrukt dat slachtoffers van seksueel overschrijdend gedrag aan de bel moeten trekken. Maar een verkeerde opmerking bij dit soort casussen is algauw gemaakt, óók door sociaal werkers, zeggen experts: ‘Luisteren zonder oordeel blijft lastig.’
Multiproblematiek

Kinderen maken routekaart voor bezoek gevangenis: ‘Haal detentie uit taboesfeer’

Kinderen die op bezoek gaan bij ouders in detentie kunnen de route in de penitentiaire inrichting vóór hun bezoek bekijken. De digitale hand-out met foto’s 'Jouw routekaart' is gemaakt met ervaringsdeskundige kinderen en een gedetineerde. ‘Onze wens: meer aandacht voor herstel, voor gedetineerden én hun naasten.’
Participatie

Platform Werk Inclusief Beperking helpt ontwikkeldromen waar te maken

Te veel mensen met een lichamelijke of verstandelijke arbeidsbeperking staan aan de kant, en dat met een recordaantal aan vacatures. Om de inclusieve arbeidsmarkt dichterbij te brengen, richtten de Goldschmeding Foundation, het Verwey-Jonker Instituut en Movisie in 2021 het Platform Werk Inclusief Beperking op. Wat gebeurt er op dit nieuwe platform?
Dagbesteding

Grote zorgen over dagbesteding ggz-cliënten: ‘Sociaal werker, agendeer dit’

Duizenden cliënten met ambulante ggz zijn nog steeds in grote onzekerheid over hun dagbesteding en dat is onacceptabel, vindt MIND. Wat staat zorgaanbieders te doen en wat kunnen sociaal werkers voor cliënten daarin betekenen?
Eenzaamheid

Suïcide onder jongeren stijgt: ‘Het gaat zelden om één oorzaak’

Het aantal suïcides onder jongeren tot dertig jaar is in het afgelopen jaar toegenomen met vijftien procent. De coronamaatregelen helpen niet mee voor de mentale gezondheid van jongeren, maar er zijn meer oorzaken voor deze stijging, zegt onderzoeker Renske Gilissen van 113 Zelfmoordpreventie. Wat te doen? ‘Praten, praten en over de schaamte heen stappen.’
Wams

Deze wet moet persoonsgegevens delen tussen domeinen gemakkelijk maken

Om mensen met meervoudige problematiek optimaal te helpen, is het delen van persoonsgegevens tussen verschillende domeinen essentieel. Dat gebeurt momenteel ook, maar gemakkelijk is het niet. Het wetsvoorstel Aanpak meervoudige problematiek in het sociaal domein (Wams) moet daar verandering in brengen. Waar gaat deze wetswijziging precies voor zorgen?
Professionalisering

‘Opbouwwerk 3.0 gaat over iets anders dan bingo spelen’

Stichting Lentl ontstond na een bestuurlijke fusie tussen vier partijen uit het sociaal domein in Zuid-Gelderland, Noord-Oost Brabant en Noord-Limburg. De samenwerking moet de sociaal werker versterken en optimaal ondersteunen. Maar het grote vraagstuk is vooral: hoe brengen we de sociaal maatschappelijke cohesie terug in de wijk? Twee bestuurders aan het woord.
Jeugdhulp

Hoe voorkom je escalatie als een jongere worstelt met zelfregulatie?

Jongerenwerkers kunnen een grotere rol spelen voor jongeren met problemen met zelfregulatie. Dat benadrukt Eva Billen, die afgelopen vrijdag promoveerde op onderzoek naar de behandeling van zelfregulatie bij mensen met een criminele achtergrond en mentale stoornissen. ‘Veel ellende voorkom je door vroeg naar mogelijkheden te zoeken die aansluiten bij hun identiteit en leefwereld.'

Over zorgmijders

Zorgmijders of zorgvuldige zorgzoekers?

Zorgmijders vragen het uiterste van professionals. In inzet, in samenwerking, in het vinden en houden van contact, in het organiseren van passende ondersteuning. Iedere casus is uniek en ook weer niet. Het gaat om mensen die zich afgewend hebben van de samenleving, van de zorg die zij juist vaak hard nodig hebben. Aan de andere kant zijn het vaak ook mensen waar de samenleving, en de zorg, zich van afgewend hebben.

Lees meer

Zorgmijders zijn misschien wel de grootste uitdaging van het sociaal domein. Het zijn vaak kwetsbare mensen die heel veel baat kunnen hebben bij zorg en ondersteuning, maar die daar, om allerlei redenen, geen behoefte aan hebben. Het is een groep die vaak ‘hulpverleners’ moe is, die je vooral niet moet dwingen naar zorg en die kritisch is. Hoogleraar Niels Mulder omschreef hen als ‘zorgvuldige zorgzoekers’. En dat is wellicht ook precies wat ze zijn.

Vertrouwensrelatie

Mulder: ‘Op het eerste gezicht lijkt iemand misschien zorg te mijden omdat hij niet op afspraken komt, zelf vindt dat er psychisch niets aan de hand is of niet naar de huisarts wil, maar als je met zo iemand in gesprek gaat, wil diegene vaak wel een bepaald type hulp, zoals praktische hulp. Denk aan het helpen met de afwas, of iemand die eens een kop koffie komt drinken.’ Mulder drukt professionals op het hart vooral goed te luisteren naar het verhaal dat de cliënt vertelt. ‘In eerste instantie doet het er helemaal niet zo veel toe wát die persoon vertelt, maar door erop in te haken ontstaat er een gesprek, kom je erachter wat iemand wél wil, bouw je een vertrouwensrelatie op en heb je een basis om verder te gaan.’

Zorgvermoeid

Marcello van den Anker, nu werkzaam als ervaringsdeskundige, was zelf ook ‘zorgvermoeid’. ‘Van alle die hulpverleners was ik zorgvermoeid geraakt, dat vind ik een betere term dan zorgmijden. Leg het “niet willen” niet alleen bij de zorgmijder neer: misschien doe jij als hulpverlener ook wel iets niet goed, of speelt er iets heel anders waardoor er geen echt contact kan ontstaan.’ Zelf vond hij bijvoorbeeld dat zorgverleners zich altijd boven hem plaatsten, en ging hij een spel spelen om het ze moeilijk te maken. ‘Totdat er een ervaringswerker kwam die me liet zien dat ík mezelf juist onder hen plaatste. Ik voelde me als kind al minder dan anderen, dom. Die ervaringswerker gaf me wat ik als klein jochie al nodig had gehad: hij zag me, nam de tijd om mij te leren kennen. Hij sprak mijn taal, dat gaf hoop. Daardoor kon ik in beweging komen.’

Gelijkwaardige partners

Hans van Eeken, net als Marcello van den Anker ervaringsdeskundige, herkent zich in de woorden van Van den Anker. Tegelijkertijd begrijpt hij dat professionals niet altijd de tijd hebben om uitvoerig met cliënten in gesprek te gaan, puur om hen te leren kennen en hun vertrouwen te winnen. Maar ook daar is een oplossing voor, bijvoorbeeld het inhuren van een ervaringswerker. Van Eeken trok onlangs bijvoorbeeld enkele weken samen op met een psychiater op de crisisdienst in Amsterdam. ‘We werken als gelijkwaardige partners samen, gaan samen het gesprek in. Hij staat onder druk, moet snel door, ik heb de tijd. Hij neemt besluiten, hij kan veel wat ik niet kan en andersom. Gaat hij weg, dan blijf ik zitten bij de cliënt voor een kop koffie. Dan vraag ik: “Hoe is dit nu allemaal voor u?”. Dan komen de tranen, contact, er ontstaat een relatie, verbinding. Ik zou het alle zorgteams aanraden om een ervaringswerker in te huren: verbinding is het begin van herstel, altijd.’

Uitgelicht congres

Congres Zorgmijders

ReeHorst

Congres Wijkteams

Van der Valk Hotel

Congres Verslaving in het sociaal domein

ReeHorst

Congres Armoede en Schulden: Taboe doorbreken

Hotel Veenendaal

Congres Huiselijk geweld

ReeHorst

Jaarcongres Eenzaamheid

ReeHorst